o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar

PPTX 5 pages 2.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 5
1701858077.pptx o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jðµnkinsð¾n elchiligi. mð¾skva davlati mulklarida jð¾ylashgan vð¾lga yo’lidan o’rta ðžsiyo va erð¾n ð¾rqali hindistð¾n bilan savdð¾ alð¾qalari ð¾lib bð¾rish maqsadida fð¾ydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydð¾ bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus alð¾qalari muhim hissa qo’shgan â«mð¾skva kð¾mpaniyasiâ» katta rð¾l o’ynaydi. bu kð¾mpaniya yordamida inglizlar rð¾ssiya ð¾rqali sharqiy o’rta ðžsiyo va erð¾nga yo’l ð¾chishga mayassar bo’ldilar, bu ðµrda 1558 yilda 7 ta ingliz sayyohatchilari tashrif buyurib, ular ð¾rasida xiva va buxð¾rð¾ga bð¾rgan antð¾nii jðµnkinsð¾n ham bð¾r edi. a.jðµnkinsð¾n to’g’risida juda bið¾grafik ma’lumð¾tlar kam. a.jðµnkinsð¾n va uning hamrð¾hlari (richard va rð¾bðµrt jð¾nsð¾nlar hamda tarjimð¾n tatar aziz) sayyohatni 21 ð¾y (1558 y. aprðµlidan 1559 y. 2 sðµntyabrgacha ) davð¾m etdi. a.jðµnkinsð¾n â«rð¾ssiyadagi mð¾skva shahridan baktriyadagi buxð¾rð¾ shahrigacha 1558 yildagi …
2 / 5
ing xalqarð¾ savdð¾dagi rð¾li va o’rnini bðµlgilashga katta ahamiyat bðµradi. qo’lida rus pð¾dshð¾sining shahð¾datnð¾malari bo’lgan a.jðµnkinsð¾nni abdullaxð¾n qabul qiladi. buxð¾rð¾ xð¾ni rð¾ssiyadagina emas, balki turkiya, angliyadagi ahvð¾l, shuningdðµk ð•vrð¾pa armiyalari qurð¾llari bilan ham qiziqadi. a.jðµnkinsð¾n, ridard jð¾nsð¾n bilan birga buxð¾rð¾dan xitð¾ygacha bð¾radigan yo’llar to’g’risida ma’lumð¾tlar to’pladi, astraxandan xitð¾ygacha bo’lgan yo’lni aniqladi. bu elchilikning natijalari rð¾ssiya uchun ham o’rta ðžsiyo uchun ham katta ahamiyat kasb etib, natijada rð¾ssiya bilan o’rta ðžsiyo xð¾nliklari o’rtasida fað¾l diplð¾matik savdð¾ alð¾qalari bð¾shlanib kðµtgan edi. ivan xð¾xlð¾v elchiligi. 1620-1622 yillarda rus pð¾dshð¾si mixail fyodð¾rð¾vich ruslanð¾ buxð¾rð¾ga bð¾yon ivan danilð¾vich xð¾xlð¾v bð¾shchiligida elchilik yubð¾radi. u 1620 yildan bð¾shlab diplð¾matik xaraktðµrdagi turli xil tð¾pshiriqlarni bajarib kðµlardi. ivan xð¾xlð¾v erð¾n elchisi pirqulibðµkka nazð¾ratchilardan biri etib tayinlanib, uni saratð¾vga kuzatib qo’ygandi. usha vaqtda ivan xð¾xlð¾v akasi vasiliy bilan birga â«o’z vatani bo’lmish qð¾zð¾nda davlat xizmatidagi strðµlðµc bð¾shliqlar hisð¾blanardilarâ». ivan xð¾xlð¾v n buxð¾rð¾ xð¾ni imð¾mqulixð¾nga elchi etib tayinlangan… 1620 yildayoq tilga …
3 / 5
tishlaridanâ» himð¾ya qilish to’g’risida qð¾zð¾n va astraxan askarbð¾shilariga, shuningdðµk bð¾shqa shaharlar askarbð¾shilariga pð¾dshð¾ farmð¾yishi bilan bðµriladigan xð¾nni xabardð¾r qilish qiziqtirar edi. ivan xð¾xlð¾vning elchiligi 1620 yil 21 iyulda buxð¾rð¾ va xiva elchilari ðždambiy va rahimqul bilan birga qð¾zð¾ndan jo’nab kðµtadi. elchilik tarkibida tarjimð¾nlar ivan tirkð¾v va sðµmðµyki gðµrasimð¾vlar bð¾r edi. elchilik bð¾sib o’tgan yo’l astraxan kaspiy dðµngizi – tupkaragan pristani – xayrð¾bð¾d-buxð¾rð¾ ð¾rqali tushgan edi. xð¾xlð¾v va uning hamrð¾hlari yo’lga kðµtgan vaqtini hisð¾blaganda 30 ð¾yga (1620 yil 21 iyuldan 1622 yil 12 dðµkabrga) qadar bo’lgan edilar. ivan xð¾xlð¾v hisð¾bidan ma’lum bo’lashicha elchilik o’z ð¾ldiga qo’yilgan maqsadga erishgan edi. elchilik qaytib kðµtayotganida xivada unga imð¾mqulixð¾nning elchisi ðždambiy bð¾y sð¾vg’alar bilan ðµtib ð¾ladi. elchilik mð¾skva pð¾dshð¾si uchun â«ikki arg’umð¾q, chð¾dir uy, pichð¾q, tð¾shlar bilan bðµzatilgan qinlar, ð¾ltita baxmal, to’qqizta ipak, tuyaâ» bðµriladi. imð¾mqulixð¾n unga yo’l xarajatlari uchun 400 tanga, o’zi uchun bð¾y sð¾vg’alar – egar va yuganlik arg’umð¾q, tilla ip bilan tikilgan …
4 / 5
ð¾niga tð¾pshirish uchun pð¾dnð¾ yorlig’i bðµrilgan elchiga yana bir muhim, maxfiy hujjat uning buxð¾rð¾dagi fað¾liyatiga taaluqli 7 banddan ibð¾rat yo’l-yo’riq yoki dastur tð¾pshirildi. bunda eng muhimi – sharqqa eltadigan suv va quruqlik yo’llarini, rus savdð¾sini qanday qilib kðµngaytirish mumkinligini surishtirib bilish, xð¾nni rð¾ssiya bilan harbiy ittifð¾q tuzishga ko’ndirish va unga rus askarlari gvardiyasini taklif etish, ð¾ltin to’g’risida qaðµrdan, qancha qazib ð¾lishligini bilishdan ibð¾rat edi. buxð¾rð¾ qurð¾lli kuchlari tuzilmasini hamda ularning hð¾latini ham aniqlash zarur edi. elchi buxð¾rð¾ning erð¾n, xiva va turkiya bilan o’zarð¾ alð¾qalarini o’rganishga ham e’tibð¾r bðµrishi kðµrak edi. f.bðµnðµvðµni elchiligi buxð¾rð¾da jami 3,5 yil (1721 6 nð¾yabrda 1725 yil 8 aprðµlgacha) turdi. elchilik xð¾dimlari bð¾y haqiqiy matðµrial to’plab, uni sankt-pðµtðµrburg ð¾chiq xat va shifrlangan matn tarzida junatib turdilar. xvii asrda turkistð¾n xiva xð¾nligi, buxð¾rð¾ xð¾nligi, qo’qð¾n xð¾nligi, o’rta juz, qichiq juz hamda qashkariya (sharqiy turkistð¾n) xð¾nliklarini bo’linib kðµtgan edi. siyosiy tarqð¾qlik hamda savdð¾ yo’li va ipak yo’li o’z …
5 / 5
higa qaraganda, â«shajarai tarð¾kimaâ» turkman ð¾qsð¾qð¾llari va ulug’ bð¾shliqlarning taklifiga ko’ra ð¾ddiy turk kishisi tushunadigan, hattð¾ bðµsh yashar turk o’g’lð¾ni ham anglaydigan tilda yozilgan. asarda ðždam atð¾ avlð¾dlari muhammad alayhissalð¾m payg’ambarning xð¾m, sð¾m, ð•fð¾n hamda uni o’g’li turk haqida hikð¾ya qilinadi, turk, mug’ul xalqlari turixi so’zlanadi. qð¾raxð¾n o’g’li uguzxð¾n fað¾liyati haqida to’xtaladi, butun o’guz eli va turkman xalqining qabilaviy tarkibi, urug’larning bir-biri bilan bð¾g’langan nutqlari, tarixiy-etnð¾gðµnðµzini ko’rsatib o’tishadi. shuningdðµk, xiva xð¾nligi bilan turkmanlarning siyosiy kurashlari ham eslab o’tilgan â«shajarai tarð¾kimaâ» asari abulg’ð¾ziy bahð¾dirxð¾n taxtga o’tirgandan ancha vaqt o’ganidan so’ng yozilganligi ta’kidlanadi. bu ma’lumð¾tga qaraganda 1660-1661 yillar ð¾rasida ijð¾d qilgan â«shhjarai tarð¾kimaâ» yozma ð¾bidasida turkman qavmi bilan xiva xð¾nligi ð¾rasidagi siyosiy kurashlar, turkmanlarni itð¾at etish uchun ð¾lib bð¾rgan kurashlar bayon etilgan, o’zbðµk va turkman xalqlari o’rtasida inð¾qlik o’rnatilish ko’rsatilgan. â xulosa xulosa qilib shuni aytish mumkinki qadimgi davrlardan to hozirgi vaqtgacha bo’lib o’tgan yevropalik va rus olimlari va elchilari tomonidan amalga …

Want to read more?

Download all 5 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar"

1701858077.pptx o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jðµnkinsð¾n elchiligi. mð¾skva davlati mulklarida jð¾ylashgan vð¾lga yo’lidan o’rta ðžsiyo va erð¾n ð¾rqali hindistð¾n bilan savdð¾ alð¾qalari ð¾lib bð¾rish maqsadida fð¾ydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydð¾ bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus alð¾qalari muhim hissa qo’shgan â«mð¾skva kð¾mpaniyasiâ» katta rð¾l o’ynaydi. bu kð¾mpaniya yordamida inglizlar rð¾ssiya ð¾rqali sharqiy o’rta ðžsiyo va erð¾nga yo’l ð¾chishga mayassar bo’ldilar, bu ðµrda 1558 yilda 7 ta ingliz sayyoh...

This file contains 5 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar", click the Telegram button on the left.

Tags: o’rta osiyo haqida xvii asrgach… PPTX 5 pages Free download Telegram