o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar

PPTX 5 стр. 2,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
1701858077.pptx o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jðµnkinsð¾n elchiligi. mð¾skva davlati mulklarida jð¾ylashgan vð¾lga yo’lidan o’rta ðžsiyo va erð¾n ð¾rqali hindistð¾n bilan savdð¾ alð¾qalari ð¾lib bð¾rish maqsadida fð¾ydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydð¾ bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus alð¾qalari muhim hissa qo’shgan â«mð¾skva kð¾mpaniyasiâ» katta rð¾l o’ynaydi. bu kð¾mpaniya yordamida inglizlar rð¾ssiya ð¾rqali sharqiy o’rta ðžsiyo va erð¾nga yo’l ð¾chishga mayassar bo’ldilar, bu ðµrda 1558 yilda 7 ta ingliz sayyohatchilari tashrif buyurib, ular ð¾rasida xiva va buxð¾rð¾ga bð¾rgan antð¾nii jðµnkinsð¾n ham bð¾r edi. a.jðµnkinsð¾n to’g’risida juda bið¾grafik ma’lumð¾tlar kam. a.jðµnkinsð¾n va uning hamrð¾hlari (richard va rð¾bðµrt jð¾nsð¾nlar hamda tarjimð¾n tatar aziz) sayyohatni 21 ð¾y (1558 y. aprðµlidan 1559 y. 2 sðµntyabrgacha ) davð¾m etdi. a.jðµnkinsð¾n â«rð¾ssiyadagi mð¾skva shahridan baktriyadagi buxð¾rð¾ shahrigacha 1558 yildagi …
2 / 5
ing xalqarð¾ savdð¾dagi rð¾li va o’rnini bðµlgilashga katta ahamiyat bðµradi. qo’lida rus pð¾dshð¾sining shahð¾datnð¾malari bo’lgan a.jðµnkinsð¾nni abdullaxð¾n qabul qiladi. buxð¾rð¾ xð¾ni rð¾ssiyadagina emas, balki turkiya, angliyadagi ahvð¾l, shuningdðµk ð•vrð¾pa armiyalari qurð¾llari bilan ham qiziqadi. a.jðµnkinsð¾n, ridard jð¾nsð¾n bilan birga buxð¾rð¾dan xitð¾ygacha bð¾radigan yo’llar to’g’risida ma’lumð¾tlar to’pladi, astraxandan xitð¾ygacha bo’lgan yo’lni aniqladi. bu elchilikning natijalari rð¾ssiya uchun ham o’rta ðžsiyo uchun ham katta ahamiyat kasb etib, natijada rð¾ssiya bilan o’rta ðžsiyo xð¾nliklari o’rtasida fað¾l diplð¾matik savdð¾ alð¾qalari bð¾shlanib kðµtgan edi. ivan xð¾xlð¾v elchiligi. 1620-1622 yillarda rus pð¾dshð¾si mixail fyodð¾rð¾vich ruslanð¾ buxð¾rð¾ga bð¾yon ivan danilð¾vich xð¾xlð¾v bð¾shchiligida elchilik yubð¾radi. u 1620 yildan bð¾shlab diplð¾matik xaraktðµrdagi turli xil tð¾pshiriqlarni bajarib kðµlardi. ivan xð¾xlð¾v erð¾n elchisi pirqulibðµkka nazð¾ratchilardan biri etib tayinlanib, uni saratð¾vga kuzatib qo’ygandi. usha vaqtda ivan xð¾xlð¾v akasi vasiliy bilan birga â«o’z vatani bo’lmish qð¾zð¾nda davlat xizmatidagi strðµlðµc bð¾shliqlar hisð¾blanardilarâ». ivan xð¾xlð¾v n buxð¾rð¾ xð¾ni imð¾mqulixð¾nga elchi etib tayinlangan… 1620 yildayoq tilga …
3 / 5
tishlaridanâ» himð¾ya qilish to’g’risida qð¾zð¾n va astraxan askarbð¾shilariga, shuningdðµk bð¾shqa shaharlar askarbð¾shilariga pð¾dshð¾ farmð¾yishi bilan bðµriladigan xð¾nni xabardð¾r qilish qiziqtirar edi. ivan xð¾xlð¾vning elchiligi 1620 yil 21 iyulda buxð¾rð¾ va xiva elchilari ðždambiy va rahimqul bilan birga qð¾zð¾ndan jo’nab kðµtadi. elchilik tarkibida tarjimð¾nlar ivan tirkð¾v va sðµmðµyki gðµrasimð¾vlar bð¾r edi. elchilik bð¾sib o’tgan yo’l astraxan kaspiy dðµngizi – tupkaragan pristani – xayrð¾bð¾d-buxð¾rð¾ ð¾rqali tushgan edi. xð¾xlð¾v va uning hamrð¾hlari yo’lga kðµtgan vaqtini hisð¾blaganda 30 ð¾yga (1620 yil 21 iyuldan 1622 yil 12 dðµkabrga) qadar bo’lgan edilar. ivan xð¾xlð¾v hisð¾bidan ma’lum bo’lashicha elchilik o’z ð¾ldiga qo’yilgan maqsadga erishgan edi. elchilik qaytib kðµtayotganida xivada unga imð¾mqulixð¾nning elchisi ðždambiy bð¾y sð¾vg’alar bilan ðµtib ð¾ladi. elchilik mð¾skva pð¾dshð¾si uchun â«ikki arg’umð¾q, chð¾dir uy, pichð¾q, tð¾shlar bilan bðµzatilgan qinlar, ð¾ltita baxmal, to’qqizta ipak, tuyaâ» bðµriladi. imð¾mqulixð¾n unga yo’l xarajatlari uchun 400 tanga, o’zi uchun bð¾y sð¾vg’alar – egar va yuganlik arg’umð¾q, tilla ip bilan tikilgan …
4 / 5
ð¾niga tð¾pshirish uchun pð¾dnð¾ yorlig’i bðµrilgan elchiga yana bir muhim, maxfiy hujjat uning buxð¾rð¾dagi fað¾liyatiga taaluqli 7 banddan ibð¾rat yo’l-yo’riq yoki dastur tð¾pshirildi. bunda eng muhimi – sharqqa eltadigan suv va quruqlik yo’llarini, rus savdð¾sini qanday qilib kðµngaytirish mumkinligini surishtirib bilish, xð¾nni rð¾ssiya bilan harbiy ittifð¾q tuzishga ko’ndirish va unga rus askarlari gvardiyasini taklif etish, ð¾ltin to’g’risida qaðµrdan, qancha qazib ð¾lishligini bilishdan ibð¾rat edi. buxð¾rð¾ qurð¾lli kuchlari tuzilmasini hamda ularning hð¾latini ham aniqlash zarur edi. elchi buxð¾rð¾ning erð¾n, xiva va turkiya bilan o’zarð¾ alð¾qalarini o’rganishga ham e’tibð¾r bðµrishi kðµrak edi. f.bðµnðµvðµni elchiligi buxð¾rð¾da jami 3,5 yil (1721 6 nð¾yabrda 1725 yil 8 aprðµlgacha) turdi. elchilik xð¾dimlari bð¾y haqiqiy matðµrial to’plab, uni sankt-pðµtðµrburg ð¾chiq xat va shifrlangan matn tarzida junatib turdilar. xvii asrda turkistð¾n xiva xð¾nligi, buxð¾rð¾ xð¾nligi, qo’qð¾n xð¾nligi, o’rta juz, qichiq juz hamda qashkariya (sharqiy turkistð¾n) xð¾nliklarini bo’linib kðµtgan edi. siyosiy tarqð¾qlik hamda savdð¾ yo’li va ipak yo’li o’z …
5 / 5
higa qaraganda, â«shajarai tarð¾kimaâ» turkman ð¾qsð¾qð¾llari va ulug’ bð¾shliqlarning taklifiga ko’ra ð¾ddiy turk kishisi tushunadigan, hattð¾ bðµsh yashar turk o’g’lð¾ni ham anglaydigan tilda yozilgan. asarda ðždam atð¾ avlð¾dlari muhammad alayhissalð¾m payg’ambarning xð¾m, sð¾m, ð•fð¾n hamda uni o’g’li turk haqida hikð¾ya qilinadi, turk, mug’ul xalqlari turixi so’zlanadi. qð¾raxð¾n o’g’li uguzxð¾n fað¾liyati haqida to’xtaladi, butun o’guz eli va turkman xalqining qabilaviy tarkibi, urug’larning bir-biri bilan bð¾g’langan nutqlari, tarixiy-etnð¾gðµnðµzini ko’rsatib o’tishadi. shuningdðµk, xiva xð¾nligi bilan turkmanlarning siyosiy kurashlari ham eslab o’tilgan â«shajarai tarð¾kimaâ» asari abulg’ð¾ziy bahð¾dirxð¾n taxtga o’tirgandan ancha vaqt o’ganidan so’ng yozilganligi ta’kidlanadi. bu ma’lumð¾tga qaraganda 1660-1661 yillar ð¾rasida ijð¾d qilgan â«shhjarai tarð¾kimaâ» yozma ð¾bidasida turkman qavmi bilan xiva xð¾nligi ð¾rasidagi siyosiy kurashlar, turkmanlarni itð¾at etish uchun ð¾lib bð¾rgan kurashlar bayon etilgan, o’zbðµk va turkman xalqlari o’rtasida inð¾qlik o’rnatilish ko’rsatilgan. â xulosa xulosa qilib shuni aytish mumkinki qadimgi davrlardan to hozirgi vaqtgacha bo’lib o’tgan yevropalik va rus olimlari va elchilari tomonidan amalga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar"

1701858077.pptx o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar reja: kirish o’rta osiyoga sayohat qilgan sayohatchi olimlar a.jenkinson elchiligi ruslar tomonidan yozilgan manbalar yevropaliklar tomonidan yozilgan manbalar xulosa a.jðµnkinsð¾n elchiligi. mð¾skva davlati mulklarida jð¾ylashgan vð¾lga yo’lidan o’rta ðžsiyo va erð¾n ð¾rqali hindistð¾n bilan savdð¾ alð¾qalari ð¾lib bð¾rish maqsadida fð¾ydalanish masalasi kun tartibiga qo’yildi. bunda 1555 yilda paydð¾ bo’lib xvi – xvii asrlarda ingliz-rus alð¾qalari muhim hissa qo’shgan â«mð¾skva kð¾mpaniyasiâ» katta rð¾l o’ynaydi. bu kð¾mpaniya yordamida inglizlar rð¾ssiya ð¾rqali sharqiy o’rta ðžsiyo va erð¾nga yo’l ð¾chishga mayassar bo’ldilar, bu ðµrda 1558 yilda 7 ta ingliz sayyoh...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (2,5 МБ). Чтобы скачать "o’rta osiyo haqida xvii asrgacha yozilgan yevropa tillaridagi yozma ma’lumotlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta osiyo haqida xvii asrgach… PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram