registon ansambli

PPTX 2,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1750331623.pptx mavzu: registon ansambli reja: ulug`bek davrida dastlabki qurilishning boshlanishi sherdor madrasasi tillakori madrasasi registon maydoni- tarixda shaharning ilm-fan, siyosat va diniy markazi boê»lgan. âregistonâ soê»zi âqumloq joyâ degan maê¼noni anglatadi. oê»rta asrlarda hamma katta shaharlarda markazlar âregistonâ deb atalar edi. shu nomdagi maydonlar buxoro, shahrisabz va toshkentda ham boê»lgan. samarqanddagi maydon esa markaziy osiyodagi eng mahobatli va tahsinga sazovor maydonlardan biri edi. bu maydonda bir necha ming yillik tarix mujassam. amir temur hukmronligi davrida registon samarqandning markaziga aylantirildi. ulugê»bek davrida esa maydon bundan ham muhimroq ahamiyatga ega boê»ldi. zamonaviy registon ansambli oê»zida ulugê»bek, sherdor va tillakori madrasalarini mujassam etadi. dastlabki 1417â1420-yillarda ulugê»bek madrasasi bunyod etilib, keyinchalik qarshisiga â maydonning sharqiy qismida ulugê»bek xonaqosi (1424-yil), shimoliy qismiga mirzoyi karvonsaroyi, janubiga alika koê»kaldosh juma masjidi (1430-yil) bunyod etilgan, yonida esa yogê»ochdan xotamkori uslubida masjidi muqatta va abusaid madrasasi qurilgan. 1420â1440-yillarida registon hashamatli meê¼moriy ansamblga aylangan. mirzo ulugê»bek ulug'bek madrasasi registon maydonidagi …

handis deb maê¼lumot beradi. ulugê»bek madrasasi qurilishi tugallangach, xv asr musulmon sharqidagi eng nufuzli universitetlardan biriga aylandi. rivoyatlarga koê»ra, bu yerda mashhur shoir, olim va faylasuf abdurahmon jomiy tahsil olgan. madrasa tinglovchilari orasida naqshbandiya tariqatining shayxi xoja ahror va shoir alisher navoiy ham boê»lgan. taê¼lim muassasasida matematika, geometriya, mantiq, tabiiy fanlar, ilohiyot, falsafa boê»yicha maê¼ruzalar oê»qilgan. ularni qozizoda rumiy, jamshid gê»iyosiddin al-koshiy, al-qushchi kabi mashhur olimlar, shuningdek, ulugê»bekning oê»zi oê»qigan. universitetning birinchi mudarrisi (rektori) etib chuqur ilmiy bilimlarga ega mavlono muhammad havofiy tayinlanadi. yalangtoê»sh bahodir samarqanddan 12 km uzoqlikdagi dahbetda oê»zining maê¼naviy murabbiysi oyoqlari ostiga dafn etilgan. uning qizlari ham shu yerda dafn etilgan. yalangtoê»sh bahodir obodonchilik, qurilish ishlariga katta eê¼tibor bergan, jumladan, samarqandda sherdor madrasa, tillakori madrasa, maxdumi aê¼zam masjidi, xonaqosi (1618) va boshqalar qurdirgan. abu tohirxoê¼ja âsamariyaâda yozishicha âyalangtoê»sh bahodirning qabri samarqand yaqinidagi dahbedda, maxdumi aê¼zamning oyogê»i ostida, sufa ustida, mozor devorining ichidadurâ. yalangtoê»sh bahodir haqidagi xalq orasida …

koê»p joylarda qulab tushgan va minoralar egilib qolgan. xx asrning 20-yillari boshida sovet hokimiyatining farmoni bilan madrasada dars berish toê»xtatildi. bino milliylashtirildi va 1924-yilda restavratsiya ishlari boshlandi. xujralar taê¼mirlandi, portal arkining gê»ishtli gumbazining qulab tushgan qismi qayta tiklandi, bosh portal timpanasining oê»yilgan mozaikasi mustahkamlandi, uning deformatsiyaga uchragan gumbazi demontaj qilindi va qayta yotqizildi, hujralarning gumbazlari tiklandi, qayta qurildi, madrasa fasadlarining qoplamasi tiklandi. xx asrning 50-yillari oxirida madrasa hududida arxeologik tadqiqotlar olib borildi, shundan soê»ng qayta tiklashning yangi bosqichi boshlandi. 1960â1962-yillarda madrasa minoralari taê¼mirlandi, 1962-yilda rassom v. n. goroxov va meê¼mor a. i. freytag loyihasiga koê»ra bosh portal ark ustidagi timpan mozaikasi tiklandi. madrasani qayta tiklash va mustahkamlash ishlari 1965â1967-yillarda yakunlandi. madrasa tarhi toê»rtburchak, 2 qavatli. bosh tarzining 2 qanotida qovurgê»ali gumbaz va minoralar joylashgan. peshtoq ravogê»i ichkarisidagi koshinkori bezak orasida qora zaminli koshinga oq harflar bilan meê¼mor abdujabbor nomi yozilgan. qanoslaridagi qizgê»ish zarhal tusli sher oq ohuni quvmoqda. quyosh bodomqovoq, …

madrasa va jome masjid qurdirgan (1641â46). karvonsaroy asosi ustiga madrasa (shim. sharqiy qismida), hujralar oê»rnida peshtoq gumbazli masjid (gê»arbida) joylashgan. dastlab âyalangtoê»shbiy kichik madrasasiâ deb nomlangan. keyinchalik masjid bezagida boshqa bir obida qurilishiga yetadigan miqdorda oltin sarflangani uchun âtillakoriâ (tilladan ishlov berilgan) deb yuritila boshlagan. tilla kori madrasasidan shahar jome masjvidi va madrasa sifatida foydalanilgan. shuning uchun masjidi (63x22 m) katta va serhashamligi bilan boshqa madrasalardan ajralib turadi. tillakori madrasasi qurilishi 1646-yilda mirzoi karvonsaroyi oê»rnida oê»zbeklarning olchin urugê»idan chiqqan samarqand hokimi yalangtoê»shsh bahodir buyrugê»i bilan boshlangan. xv asrda poydevori va devorlari foydalanganligi sababli eskirgan. qurilish boshlangan vaqtda samarqanddagi masjidlari (bibixonim va alike koê»kaldosh) vayronaga aylangan edi va loyihalash jarayonida madrasa binosida oliy diniy maktab va juma masjidini birlashtirishga qaror qilingan. qurilish va pardozlash ishlari 14 yil davom etgan va yalangtoê»sh bahodir vafotidan keyin 1660-yilda yakunlangan. shu boisdan boê»lsa kerak, madrasaning ayrim elementlarini pardozlash ishlari sezilarli eê¼tiborsizlik bilan olib borilgan. tillakori …

adrasaning hovli qismlari va masjid gumbazining nogê»orasi qaytadan barpo etildi. 70-yillarning birinchi yarmida bosh peshtoqning bezaklari qayta tiklandi va masjidning tashqi gumbazi oê»rnatildi. 1979-yilda masjidning ichki qismlarida tiklash ishlari yakunlandi. hozirda tillakori madrasasida muzey koê»rgazmasi joylashgan. mezana (arab.) â minoraning yuqori qismi, muazzin azon aytadigan joy. tillakori masjid-madrasasi mezanasi tillakori madrasasi ichki gumbazining ost koê»rinishi binokorlar madrasaning registonga qaragan peshtogê»ini sherdor madrasa va ulugê»bek madrasasi bilan moslashtirib qayta qurdi. peshtoq ravogê»i va ravoq ichidagi qalqonsimon bagê»ali, guldastasi hamda xonaqoh gumbazi, ichidagi tilla halli boê»rtma naqshlari qayta jilolandi (1974). baland gyuygumbazi ustiga feruza rang koshin bilan qoplangan gumbaz oê»rnatildi. bosh tarzidagi bezak mavzularining boyligi, ichki va tashqi naqshlarning serxashamligi, peshtoq qanosi va tokchasidagi iroqi kashtani eslatuvchi bezaklar, boê»rtma yozuvlar oê»ziga xosdir. ravoq burchaklari, bezakli toqilarni toê»ldirishda koshinpaz ustalar turli usullarni qoê»llashgan (gê»ishtlarning mayda naqshlari koshinlarning handasiy va islimiy naqshlari bilan moslashtirilgan). koshinkori ravoklarda yashil tangachalar, sargê»ish yaproqlar va feruza poyalar aks …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "registon ansambli"

1750331623.pptx mavzu: registon ansambli reja: ulug`bek davrida dastlabki qurilishning boshlanishi sherdor madrasasi tillakori madrasasi registon maydoni- tarixda shaharning ilm-fan, siyosat va diniy markazi boê»lgan. âregistonâ soê»zi âqumloq joyâ degan maê¼noni anglatadi. oê»rta asrlarda hamma katta shaharlarda markazlar âregistonâ deb atalar edi. shu nomdagi maydonlar buxoro, shahrisabz va toshkentda ham boê»lgan. samarqanddagi maydon esa markaziy osiyodagi eng mahobatli va tahsinga sazovor maydonlardan biri edi. bu maydonda bir necha ming yillik tarix mujassam. amir temur hukmronligi davrida registon samarqandning markaziga aylantirildi. ulugê»bek davrida esa maydon bundan ham muhimroq ahamiyatga ega boê»ldi. zamonaviy registon ansambli oê»zida ulugê»bek, sherdor va tillako...

Формат PPTX, 2,1 МБ. Чтобы скачать "registon ansambli", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: registon ansambli PPTX Бесплатная загрузка Telegram