Back

shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi

DOC 82.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404396386_53245.doc shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi reja: 1. shaxs va uning ijtimoiylashuvi jarayonlari.â 2. shaxs va jamiyat.â 3. shaxs va davlat.â shaxsning paydo bo’lishi, uning jamiyatdagi o’rni va mohiyati doimo sosiologiya fanining muhim va baqs talab sohalaridan biri bo’lib keldi. insonning mohiyatini dastlabki o’rgangan olimlar xitoydagi konfusiy va uning izdoshari edi. eramizdan ilgari 298-238 yillarda yashagan olim sen-szi shunday deb yozgan edi: â«tug’ma xususiyatlar - bu samoviy munosabatlar hosili bo’lib, ularga ta’lim yoki ularni odamning o’zi yaratishi vositasida erishib bo’lmaydi. inson yovuz tabiatga ega. insondagi ezgulik manfaatlar uchun orttirilgan fazilatdir. g’ozirgi inson tug’ilishidan boshlab foyda olishga intiladi. bu shunga olib keladiki, kishilar o’zaro raqobatlashadilar va bir-birlariga yon bermaydilar. shuning uchun ham tarbiya yo’li bilan inson tabiatini o’zgartirish, yaratilgan qoidalar asosida ta’lim berib, ularni adolatlilikka va mas’uliyatlilikka o’rgatish lozim.â»â abu nasr forobiy â«falsafatu aristutolisâ» (â«arastu falsafasiâ») asarida qadimgi yunon olimining inson haqidagi fikrlarini quyidagicha sharhlagan edi: â«arastu insonda, qayvonlarda bo’lmagan boshqa …
2
arastuga ravshan bo’ladi.â»â insonning muhim xususiyatlaridan biri - uning ijtimoiy mavjudot ekanligidir. inson o’zining eqtiyojlarini qondirish maqsadlarida o’zi kabi insonlar bilan birlashishga intiladi. insonning ijtimoiylashuvi sun’iy xarakter kasb etib, u shaxs sifatida boshqa insonlar o’rtasidagina shakllana oladi. agar u insoniy munosabatlardan holi bo’lsa, o’zidagi yovuzlik yoki hayvoniy tabiatidan xalos bo’la olmaydi. insondagi bu tabiiy xususiyatni abu nasr forobiy quyidagicha ifodalaydi: â«g’ar bir inson o’z tabiati bilan shunday tuzilganki, u yashash va oliy darajadagi yetuklikka erishmoq uchun ko’p narsalarga muhtoj bo’ladi, u bir o’zi bunday narsalarni qo’lga kirita olmaydi, ularga ega bo’lish uchun insonlar jamoasiga ehtiyoj tug’iladi.... shu sababli yashash uchun zarur bo’lgan, kishilarni bir-birlariga yetkazib beruvchi va o’zaro yordamlashuvi orqaligina odam o’z tabiati bo’yicha intilgan yetuklikka erishuvi mumkin. bunday jamoa a’zolarning faoliyati bir butun holda ularning har biriga yashash va yetuklikka erishuv uchun zarur bo’lgan narsalarni yetkazib beradi. shuning uchun inson shaxslari ko’paydilar va yerning aholi yashaydigan qismiga o’rnashdilar, natijada …
3
llanadi.... shunday qilib, inson ruhining birinchi kuchi aqliy mushohadaga taalluqli bo’lib, u aqliy tafakkur deb ataladi. ikkinchi kuch esa tajribaga taalluqli bo’lib, u tajribaviy fikrlash, deb ataladi. ular haqiqat yoki yolg’onni, shuningdek, xususiy narsalarga nisbatan yaxshi va yomonni aniqlash uchun xizmat qiladi.â g’ozirgi davr sosiologiyasida â«insonâ» deganda yerda yashayotgan mavjudot turlaridan biri tushuniladi. inson alohida olingan tur (homo sapiens) vakilini ifodolovchi umumiy tushunchadir. inson, umuman inson zotining yig’iq obrazi sifatida bioijtimoiy mavjudot bo’lib, u bir vaqtning o’zida ham tabiatga, ham ijtimoiy hayotga mansubdir. gegel ta’biri bilan aytganda, â«insonning o’zida bevosita mavjudligi qandaydir tabiiydir, bu uning o’z tushunchasiga binoan tashqidir; faqat o’ziga tegishli tana va ruhini takomillashtirish vositasida, mohiyatan o’zini o’zi anglashi sababli ham u o’zini erkin tutadi, u o’ziga o’zi egalik qilishga kirishadi va ham o’ziga, ham boshhalarga nisbatan bo’lgan munosabatlarda o’ziga o’zi egalik qiladi. bu o’ziga o’zi egalik qilishga kirishish, shuningdek, bu holatni voqyelik deb bilish shuni ko’rsatadiki, inson …
4
arda faollashadi va bunda u ijtimoiy munosabatlar subyekti sifatida harakatlanuvchi shaxsga aylanadi.â an’anaviy jamiyatlarda insonning yaratuvchilik ijodiy qobiliyati ancha chegaralangan edi. chunki, an’anaviy jamiyatda mehnatning tabiiy taqsimoti va ixtisoslashuvi, shaxslararo munosabatlarning o’ta tabaqalashuvi, o’zaro harakatlar va munosabatlarni norasmiy muvofiqlashtirish, jamiyat a’zolarini bir-biriga tobelik, urug’chilik va qon-qarindoshlik munosabatlari bilan bog’liqligi, boshqaruvdagi primitiv tizimlar imtiyozsiz jamiyat a’zolarining faolligini cheklab qo’ygan bo’lib, bu holat shaxsning ijodiy faoliyat ko’rsatish va fikrlash qobiliyatini rivojlantirishga yo’l bermas, o’zaro munosabatlarning esa biqiq bo’lishini taqozo etar edi.â zamonaviy jamiyatning paydo bo’lishi bilan insonning ijtimoiy va siyosiy munosabatlardagi o’rni yuksalib bordi. bu jamiyatlarda o’zaro munosabatlarning bir-biriga ta’sir etish darajasi va mehnat taqsimotining chuqurlashuvi - uning sekinlik bilan yuksak ta’lim va tajribaga, shuningdek, yuqori kasbiy malakaga asoslanishi, ijtimoiy munosabatlarning qonunlar, me’yorlar, shartnomalar asosida muvofiqlashtirshning rasmiy tizimini shakllanishi, ijtimoiy boshqaruvning takomillashgan tizimini yaratilishi, dinni davlat va boshqaruvdan ajratilishi, ijtimoiy institutlarning ko’payishi va rivojlanishi kabi omillar natijasida insonlararo munosabatlar yuksalib, siyosiy institutlarni …
5
qaroviy, diniy, iqtisodiy, madaniy aloqa va munosabatlar yanada rivojlanadi. bu g’oya 80-yillarda avj olgan demokratiyalashtirish jarayoni natijasida alohida mazmun kasb eta boshladi va u totalitar davlatlarga qarama-qarshi bo’lgan ijtimoiy andoza sifatida talqin qilina boshlandi.â fuqarolik jamiyati shaxs uchun keng imkoniyatlar yaratib, unda har bir shaxs boshhalar bilan birlashishi yoki boshqalar bilan hamkorlikda faoliyat ko’rsata olishi mumkin. fuqarolik jamiyati shu tarzda inson ulug’vorligini yuksaklikka ko’taradi.â g’ozirgi zamon rivojlangan mamlakatlarida barpo etilgan fuqarolik jamiyatlari to’g’risidagi tasavvurlardan kelib chiqadigan bo’lsak, u qolda fuqarolik jamiyati bu:â - avvalo, jamiyat hayoti faoliyatining iqtisodiy, ijtimoiy va ma’naviy sohalarida ixtiyoriy ravishda shakllangan, boshlang’ich nodavlat tizimlarini o’z ichiga qamrab olgan insoniy birlikdir;â - ikkinchidan, jamiyatdagi iqtisodiy, ijtimoiy, oilaviy, milliy, ma’naviy, aqloqiy, diniy, ishlab chiqarish, shaxsiy va nodavlat munosabatlar majmuasidir;â - uchinchidan, erkin individlar, ixtiyoriy ravishda shakllangan tashkilotlar va fuqarolarning turli davlat organlari tazyiqlari yoki bir qolipga solishlaridan qonunlar vositasida himoyalangan jamiyat bo’lib, unda ular o’zligini namoyon qila olishlari …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi"

1404396386_53245.doc shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi reja: 1. shaxs va uning ijtimoiylashuvi jarayonlari.â 2. shaxs va jamiyat.â 3. shaxs va davlat.â shaxsning paydo bo’lishi, uning jamiyatdagi o’rni va mohiyati doimo sosiologiya fanining muhim va baqs talab sohalaridan biri bo’lib keldi. insonning mohiyatini dastlabki o’rgangan olimlar xitoydagi konfusiy va uning izdoshari edi. eramizdan ilgari 298-238 yillarda yashagan olim sen-szi shunday deb yozgan edi: â«tug’ma xususiyatlar - bu samoviy munosabatlar hosili bo’lib, ularga ta’lim yoki ularni odamning o’zi yaratishi vositasida erishib bo’lmaydi. inson yovuz tabiatga ega. insondagi ezgulik manfaatlar uchun orttirilgan fazilatdir. g’ozirgi inson tug’ilishidan boshlab foyda olishga intiladi. bu shunga olib kelad...

DOC format, 82.5 KB. To download "shaxs, jamiyat va davlat sosiologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxs, jamiyat va davlat sosiol… DOC Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
shaxs davlat va jamiyat — PPTX PPTX
shaxs davlat va jamiyat
6 pages 1.3 MB
shaxs, jamiyat va davlat sotsiologiyasi — PPT PPT
shaxs, jamiyat va davlat sotsiologiyasi
— 556.0 KB
shaxs va jamiyat — DOCX DOCX
shaxs va jamiyat
12 pages 37.2 KB
jamiyat va davlat — PPTX PPTX
jamiyat va davlat
9 pages 18.0 MB
jamiyat va shaxs munosabatlari — PPTX PPTX
jamiyat va shaxs munosabatlari
— 229.7 KB
psixologiyada shaxs va jamiyat — DOC DOC
psixologiyada shaxs va jamiyat
13 pages 101.5 KB
shaxs va jamiyat munosabatlari — PPTX PPTX
shaxs va jamiyat munosabatlari
11 pages 1.0 MB
jamiyat va shaxs munosabatlari — DOC DOC
jamiyat va shaxs munosabatlari
— 48.5 KB
psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi — PPT PPT
psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi
28 pages 1.3 MB
psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi — PDF PDF
psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi
11 pages 463.5 KB
2 jamiyat va shaxs munosabatlari — DOC DOC
2 jamiyat va shaxs munosabatlari
— 48.5 KB
psixologiyada shaxs va jamiyat muammolari — DOC DOC
psixologiyada shaxs va jamiyat muammolari
— 101.5 KB