psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi

PPT 28 pages 1.3 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type PPT

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

mavzu: psixika va uning evolyutsiyasi reja: mavzu: psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi 1. shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida. “shaxs” tushunchasi. “homo sapiens” – “aqlli zot” tushunchalari. 2. makro bosqichdagi ta’sirlar. mikro bosqichdagi ta’sirlar. nativizm. empirizm. 3. nativizm. empirizm. g.leybnis, f.galtonlarning ilmiy tadqiqotlari. shaxsdagi sog’lom e’tiqod va mafkuraviy tasavvurlarning shakllanishi. * odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o’rganish predmeti bo’lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog`liq holda shaxsning o’zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga biologiya, kognitiv, ijtimoiy fanlar va falsafa faniga murojaat qiladi. “shaxs” kategoriyasi psixologiyaning eng muhim, tayanch tushunchasi bo’lsa, “shaxs psixologiyasi” bo’limi uning asosini tashkil etadi. psixologiyaning bu sohani bilish har qanday msutaxassisga samaraliroq ishlash imkonini beradi. faoliyat anglangan maqsad bilan boshqariladigan ichki (psixik) va tashqi (jismoniy) harakatlar yig‘indisiga aytiladi * xx asrning birinchi o’n yilligida eksperimental fangga aylandi. biroq nazariy tadqiqotlar ancha oldinroq amalga oshirila boshlangan. …

2 / 28

va xulq-atvorini o’rganishga bag`ishlangan edi. dastlabki ta`riflarga ko’ra shaxs o’z tarkibiga barcha xususiy narsalarni uning biologiyasi, psixologiyasi, mol-mulki, xulq-atvori, madaniyati va boshqalarni oladi. badiiy ijod, falsafa va boshqa ijtimoiy fanlarda bunday qarash to’liq o’z tasdig`ini topgan. biroq psixologiya uchun bunday ta`rif juda kengdir. klinik davr. xix asrning birinchi o’n yilligida shaxs psixologiyasi muammosi bilan ko’proq shifokor-psixiatrlar shug`ullanishgan. ular birinchilardan bo’lib klinik sharoitlarda bemor shaxsini tizimli kuzatish olib borishga muvaffaq bo’lishgan, inson shaxsining tabiati to’g`risida umumilmiy xulosalar chiqarishgan. klinik davrda alohida fenomen sifatida shaxs haqidagi tasavvurlar qisqartirib yuborilgan. psixiatrlarning diqqat markazida bemor kishilarda kuzatilgan shaxs xususiyatlari turgan. keyinchalik aniqlanishicha, sog`lom kishilarda kuchsiz ifodalangan xususiyatlar bemorlarda juda kuchli (gipertrofiya) holatida bo’ladi. shifokor- psixiatrlarning shaxsga bergan ta`rifi bilan normal, patologiyaga ega va aktsentuatsiyaga ega kishilarni ham tavsiflash mumkin. bunday ta`riflar psixoterapevtik vazifalarni echish uchun to’g`ri bo’lishi mumkin, biroq normal shaxsning mohiyatini anglash uchun torlik qiladi. eksperimental davr. xx asrning birinchi o’n yilligida shaxsni …

3 / 28

.lazurskiy, angliyada g.ayzenk va r.kettellar tomonidan boshlab berilgan. olimlar mavjud tadqiqotlarga eksperiment tusini berib, ishonchli ma`lumotlar olish, farazlarni aniq tekshirish, ular asosida tajribada tekshirilgan nazariyalarni yaratish uchun natijalarni tahlil qilishning matematik-statistik usullarini joriy etishdi. eksperimental davrning eng muhim vazifasi normal shaxsni baholashning ishonchli va validlikka ega test metodlarini ishlab chiqishdan iborat. xx asrning 30-yillarini oxirida shaxs psixologiyasida tadqiqot yo’nalishlarining faol differentsiatsiyasi boshlandi. natijada xx asrning ikkinchi yarmida shaxs psixologiyasida o’rganiladigan ko’plab yondashuv va nazariyalar vujudga keldi. inson tabiatini o’rganishdagi eng dolzarb muammolardan biri ijtimoiy-biologik muammodir. odam haqida gapirilganda bu so’zning uch xil mazmunini nazarda tutish mumkin: odam biologik tur sifatida -homo sapiens, odam individ sifatida, odam ijtimoiy uyushgan insoniyat sifatida. bizning muhokamamiz uchun predmeti shaxs tushunchasi ekan, ijtimoiy- biologik munosabatlar nuqtai nazaridan insonni individ sifatidagi jihatlari muhim ahamiyatga egadir. shaxs va individning munosabatlari bilan bog`liq muammo shaxs psixologiyasining eng muhim va qiziqarli masalalaridan biridir. odam tushunchasi inson individi uchun xos …

4 / 28

, ikkinchisi uning ijtimoiy qiyofasini aks ettiradi. b.g.ananev o’zining inson in6dividini nazariy tavsiflash haqidagi nazariyasida quyidagi tushunchalar tizimini ilgari surdi: individ –shaxs (odam faoliyat va bilish jarayonining sub`ekti sifatida) – individuallik. «individ – asosan insonning biologik xususiyatlari yig`indisi; shaxs – insonning ijtimoiy va psixologik xarakteristikasi: odam bu faoliyat va bilish jarayonining sub`ekti sifatida – uning bilish va prakseologik xususiyatlari yig`indisi; individuallik – individning barcha tomonlari sintezi». b.g.ananev individ tushunchasining mohiyatini to’la ochib berish uchun inson tabiatiga xos bo’lgan ijtimoiy va biologik xususiyatlarni bir butun holda qo’llashga muvaffaq bo’lgan. individ tushunchasi bilan biz insonni biologik jihatdan yoki ijtimoiy jihatdan qabul qilishimizdan qat`iy nazar har qanday alohida kishiga nisbatan qo’llanilish mumkin. uning biologik tabiatini ifodalash uchun «organizm» tushunchasi qo’llanilib, insonning biologik mavjudot sifatidagi xususiyatlarining tizimli birligini aks ettiradi. individ- alohida, yakka holda qayd etilgan, u yoki bu usullarga asoslanib ajratib olingan predmet, har bir o’ziga xos mavjudot, o’z holicha mustaqil yashovchi tirik …

5 / 28

u boshqa shaxslar uchun befarq, uning mavjudligi ham, yo’qligi ham ularning hayotida hech qanday ahamiyatga ega bo’lmaydi. biroq inson dunyoga jamiyatning to’la huquqli a`zosi sifatida keladi va shu daqiqadan boshlab hayvonot olamidan farqli o’laroq, individ nomini oladi va homo sapiens (aqlli odam) turining vakili, uzoq taraqqiyotning mahsuli, individual o’ziga xos sifatlar tashuvchisi sifatida namoyon bo’ladi. aniq inson haqida individ deyish yetarli emas. “individ”-aniq sub`ektning bo’linmasligi, yaxlitligi va o’ziga xosligini ifodalaydi. individning shakllanishi filogenezdan boshlanadi. individ – avvalo genotipik (nasliy) tuzilma bo’lib, u filogenez mahsulidir. biroq individ genotipik tuzilma bo’lib qolmasdan, balki uning rivojlanishi ontogenezda ham davom etadi. shuning uchun ham individning xarakteristikasiga ontogenezda shakllangan va integratsiyalashgan xususiyatlari ham kiradi. ontogenez – individual organizmning rivojlanish jarayoni, insonning tug`ilgandan to umrining oxirigacha bo’lgan individual rivojlanish davri. ontogenez – individ psixikasining asosiy tuzilmalarining individual rivojlanish davridagi shakllanishidir. filogenez – 1) inson va hayvon psixikasi va xulq-atvorining paydo bo’lishi, tarixiy rivojlanish jarayoni; 2) insoniyat …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi"

mavzu: psixika va uning evolyutsiyasi reja: mavzu: psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi 1. shaxs ijtimoiy ta’sirlar mahsuli sifatida. “shaxs” tushunchasi. “homo sapiens” – “aqlli zot” tushunchalari. 2. makro bosqichdagi ta’sirlar. mikro bosqichdagi ta’sirlar. nativizm. empirizm. 3. nativizm. empirizm. g.leybnis, f.galtonlarning ilmiy tadqiqotlari. shaxsdagi sog’lom e’tiqod va mafkuraviy tasavvurlarning shakllanishi. * odatda shaxs ijtimoiy fanlarning o’rganish predmeti bo’lib, ular insoniyat tarixida shaxs shakllanishining umumiy qonuniyatlarini, jamiyatning rivojlanish jarayonida inson hayotining ijtimoiy sharoitlariga bog`liq holda shaxsning o’zgarishi bilan aloqador masalalarning mohiyatini ochib beradi. shaxs muammosini tadqiq qilishga biologiya, kognitiv, ijtimoiy fanlar va falsafa...

This file contains 28 pages in PPT format (1.3 MB). To download "psixologiyada shaxs va jamiyat muammosi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiyada shaxs va jamiyat … PPT 28 pages Free download Telegram