фан ва таълимнинг глобаллашуви

DOC 67.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1556542538_74183.doc фан ва таълимнинг глобаллашуви режа: 1. ҳозирги давр фанининг глобал имкониятлари. 2. таълим глобаллашувининг зиддиятли характери. 3. таълимнинг ривожланишида ахборотлашувнинг роли. 4. таълимнинг глобаллашувида ўқув дастурларидаги мувофиқликка аҳамияти. фан ва таълимнинг глобаллашуви таърифлардан бирида глобаллашув ер курраси бўйлаб ёйилаётган коммуникация ва айирбошлаш тармоқлар орқали ва улар туфайли минтақавий хўжаликлар, жамиятлар ва маданиятлар бир бири билан яқинлашиб, бир бирига сингиб кетганлигини ифода этади, дейилади. ф.толиповнинг “глобал тараққиёт деганда биз кишилар ҳамжамиятларининг ҳаётий фаолияти натижасида жаҳон миқёсида содир бўлаётган ва бутун инсоният тараққиёти учун тизимий аҳамиятга эга сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маданий, экологик, психологик ўзгаришлар мажмуини тушунамиз” , деган таърифи глобаллашувнинг асосий жиҳатларини қамраб олади, деб ҳисоблаймиз. глобаллашув аломатлари қадим замонлардан бери кузатилади. қадимги ва ўрта асрлар империялари тарих қатларида қолиб қетган бўлса-да, ўша даврлардаги глобаллашув тамонига бўлган силжишлар сақланиб қолди. бунга бир мисол ипак йўли бўлса, бошқа мисол сифатида чингизхон империясида барпо этган почта хизматини кўрсатиш мумкин. аммо хусусий, тор маънода …
2
одиқ, бевосита чет эл инвестициялари, капитал оқими, миграция орқали мамлакатлар хўжалигининг бир интернационал хўжаликка интреграллашувни англатади. кенг маънодаги глобаллашувга ғоялар, тиллар ва оммабоп маданиятнинг мамлакатлараро алмашинуви ҳамроҳ бўлади. ўзбекистон глобаллашув жараёнидан четда қолмади. ипак йўлининг бир неча маршрути ҳозирги ўзбекистон еридан ўтган, самарқанд ва бухоро ипак йўлидаги йирик савдо марказлари сифатида жаҳонга танилди. ҳозирги ўзбекистон ери халқаро тижорат йўлларининг чорраҳаси сифатида ўз аҳамиятини кеч ўрта асларгача сақлаб келди. ушбу глобаллашув натижаси ўлароқ марказий осиё ерларида маънавий соҳада диний толерантлик, илм-фанга чарқоқлик вужудга келган, ислом диний тафаккури ва грек фалсафаси кириб келган бўлса, хўжаликда ипакчилик ва пахтачилик ривожланди, муайян маҳсулот экпорт қилинди. салбий оқибатлар ҳам йўқ эмас эди – “миялар сизиб кетишининг” илк кўринишлари, ялпи ички маҳсулотнинг бир қисми марказга тўлов сифатида олиб кетилиши, масалан. россия истилоси билан глобаллашув жадаллалашди ва бошқа йўналиш олди. туркистон ойкуменаси деформацияга учради. иқтисодда пахтачилик ва ипакчилик кўлами ошган, темир йўллар ва шулар асосида пахтага дастлабки …
3
никма ва усуллар талаб қилинади. бошқа томондан таълим соҳасининг ўзи ҳам глобал бозор ва рақобат шароитида фаолият кўрсатиши керак. юзага келган муаммоларга жавобан масофадан таълим, умр давомида таълим ва болонья жараёни, деб юритиладиган чоралар вужудга келди. глобаллашган хўжалик ва трансмамлакат корпорациялар бир мамлакатда таълим олиб бошқа мамлакатда, ундан яна учинчисига ўтиб ишлай оладиган мутахассисларни талаб қилади. юқоридагиларда ахборот коммуникация технологиялари турли миқёсда бўлса-да, катта аҳамият қасб этади. болонья жараёни бир томондан яқинлашув ва мувофиқлаштирув орқали рақобатбардошликни оширишга қаратилган бўлса, бошқа томондан европа маданияти ва маънавиятини асраб қолишга қаратилган. булар болонья баёнотининг асосий тамойилларида акс эттирилган: ишга жойлашиш имконияти билан гражданлар мобиллигининг асосий йўналиши сифатида олий таълим европа зонасини қўриш; европанинг интеллектуал, маданий, ижтимоий ва илмий ва техникавий салоҳиятини мустаҳкамлаш, европа олий таълимининг дунёдаги обрўини ошириш; талабалар, маблағ, таъсир борасидаги европа олий ўқув юртларининг рақобатбардошлигини таъминлаш; университетлар европа онгининг ташувчилари сифатида қараладиган европа маданий қадриятларини ривожлантиришда университетларнинг марказий ўрнини ошириш; олий …
4
сил олишлари мумкин. шу ўринда муайян масалаларни кўриб чиқиш керак бўлур. биринчидан, таълим тили масаласи. болонья жараёнида тил масалалари очиқ кўриб чиқилмаган. имплицит равишда жараён ғарбий европанинг йирик миллатлари тили фойдасига амал қилади. марказий осиёлик талабалар шунда асосан инглиз тили орқари таълим оладилар. чет эл университетлар таълим мундарижасида марказий осиё халқлари қадриятлари акс эттирилмаган. яъни, миллий қадриятларга зарар етади. тақиқ йўли билан бу имкониятни бекор қилиб бўлмайди. таълим глобаллашувининг салбий оқибатларига қариш туриш учун марказий осиё “болонья” жараёнини йўлга қўйиш лозим, марказий осиё онгини шакллантириш ва ривожлантириш керак. университетлар эса бу жараёнда, европада мўлжаллангандек, марказий ўринда туриши керак. таълим сифати орқали рақобатбардошликни таъминлаш мумкин. парадоксдек туюлса ҳам, юқоридаги мақсадга эришиш учун ахборот коммуникация технологияларини янада ривожлантириш ва электрон ўқув муҳитини марказий осиё миқёсида ривожлантириб, таълим тизимларини яқинлаштириб бориш зарур. электрон ўқув муҳитини тўла кўламда ривожлантириш керак. яъни интернетдан рефератлар излаш, электрон шаклдаги дарсликлардан фойдаланиш ва шу кабилардан тўла кўламли интерактив …
5
ижтимоий вақтнинг кечишини эса бенихоят тезлашганлигини қайд қилиш зарур. глобаллашув жараёнининг афзалликлари билан бир қаторда инсониятга таҳдидлари ҳам мавжудлиги умум эътироф этилган фикрдир. бу таҳдидлар иқтисодий ва сиёсий муносабатлар соҳасида кескин, яққол намоён бўлмоқда. аммо иқтисодий глобаллашувнинг таҳдидлари ва уни хал қилиш йўллари тўғрисида ўзаро тафовутли, ҳатто қарама-қарши фикрлар талайгина. техникавий, технологик коммуникация ахборот ва бошқа соҳалардаги глобал жараёнлардан ривожланган мамлакатлар асосан ўз иқтисодий манфаатлари йўлида фойдаланмоқдалар. ҳозирги даврда жаҳон миқёсида қарор топган иқтисодий тартибот ривожланган ва ривожланаётган мамлакатлар ўртасидаги тафовутни, номутаносибликни кучайтириб бормоқда. шу муносабат билан истиқболда жамиятни, цивилизацияларни нима кутаётганлиги хақида турли фаразлар айтилмоқда. цивилизациялар тўқнашуви, иқтисодий, технологик ва ахборот неоколонеализми, диний ва этник конфликтлар хақидаги тахминлар шулар жумласидандир. ўзбекистон президенти и.каримов ўзининг “юксак маънавият-енгилмас куч” асарида глобаллашув жараёнининг моҳияти, оқибатлари ҳақида тўхталар экан, уни “...ҳаёт жараёнларининг беқиёс даражада тезлашуви демакдир” деб баҳо берган эди. шундай экан, ўзгариб бораётган ҳаёт талабларига мослашиш, шу билан бир қаторда ҳар бир …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "фан ва таълимнинг глобаллашуви"

1556542538_74183.doc фан ва таълимнинг глобаллашуви режа: 1. ҳозирги давр фанининг глобал имкониятлари. 2. таълим глобаллашувининг зиддиятли характери. 3. таълимнинг ривожланишида ахборотлашувнинг роли. 4. таълимнинг глобаллашувида ўқув дастурларидаги мувофиқликка аҳамияти. фан ва таълимнинг глобаллашуви таърифлардан бирида глобаллашув ер курраси бўйлаб ёйилаётган коммуникация ва айирбошлаш тармоқлар орқали ва улар туфайли минтақавий хўжаликлар, жамиятлар ва маданиятлар бир бири билан яқинлашиб, бир бирига сингиб кетганлигини ифода этади, дейилади. ф.толиповнинг “глобал тараққиёт деганда биз кишилар ҳамжамиятларининг ҳаётий фаолияти натижасида жаҳон миқёсида содир бўлаётган ва бутун инсоният тараққиёти учун тизимий аҳамиятга эга сиёсий, иқтисодий, ижтимоий, маданий, экологик, психологик ўз...

DOC format, 67.0 KB. To download "фан ва таълимнинг глобаллашуви", click the Telegram button on the left.