узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш

DOC 85.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1404460372_53489.doc узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш режа: 1. узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш. 2. худудий-иктисодий ривожланиш уз мохиятига кура иктисодий географик жараёндир. 3. худудларни иктисодий йуналишлари. узбекистон республикаси хужалигининг иктисодий районлаштириш. хар кандай мамлакатнинг худуди бу унинг табиий бойлиги, миллий иктисодиётининг ривожланишидаги мухим омилидир. бинобарин,мавжуд худуд имкониятларидан, худуднинг демографик, экологик ва иктисодий сигими-салохиятидан тугри ва самарали фойдаланиш, ижтимоий- иктисодий ривожланишнинг негизидир. мустакил мамлакатнинг уз мулкига, жумладан, ер майдонига эгалик килиш, энг аввало, унинг худудий жихатдан тугри ташкил этилиши ва бошкарувини назарда тутади. ушбу муаммоларнинг долзарблиги ва кескинлиги, давлат худудининг кулами, геосиёсий урни билан белгиланади. узбекистон республикаси узининг ер майдони буйича жахон хамжамиятида уртача мавкега эга. бу жихатдан у европадаги швеция,осиёдаги ирок ва африкадаги марокаш мамлакатлари билан деярли тенг. республикамиз майдони жихатидан хамдустлик давлатлари орасида бешинчи, урта осиёда эса туркманистондан кейин иккинчи уринда туради. мамлакатнинг умумий чегара узинлиги 6221 км. давлат чегарасининг энг катта кисмлари козогистон ва туркманистон билан, энг кискаси …
2
ок, шу билан бирга, мамлакат худудининг чузинчоклиги унинг ички ижтимоий-иктисодий ривожланишини ташкил этиш хамда ахоли турли хил хизмат курсатиш сохаларини жорий килишда маълум кийинчиликлар тугдиради. бундай вазият, айникса, мамлакат ягона транспорт тизимини шакллантиришда мухим ахамият касб этади. шу боис, хозирги кунда нефть ва галла (дон) мустакиллиги каторида узбекистоннинг йул мустакиллиги хам нихоятда долзарб муаммодир. худди шу максадда учкудук-жанубий коракалпогистон, гузор-бойсун-кумкургон темир йуллари хамда ангрен-наманган автомобил йулларининг курилиши жадал суръатлар билан олиб борилмокда. мазкур йулларнинг ишга тушиши билан мамлакатимизнинг йул мустакиллиги таъминланди, кушни ва худуди туташ мамлакатлари киргизистон ва тожикистон давлатларининг ички мунтазам транспорт алокаларининг амалга ошириши узбекистонга боглик булиб колади. маълумки, хар бир мамлакатнинг ривожланиши пировард натижада унинг доирасида худудий мехнат таксимотини ташкил этилганлиги билан ифодаланади. шу нуктаи назардан караганда собик ссср даврида “умум reyuf иттифок” мехнат таксимотини ута марказлашганлиги туфайли алохида республикалар имконият ва эхтиёжлари тулаконли эътиборга олинмасди. колаверса, туртта собик иттифокдош республикалар – узбекистон, киргизистон, тожикистон ва туркманистон …
3
иб, у амалда яхши ривожланмаган эди. алохида республика доирасида эса бу жараён янада заиф булган. демак, хозирги кунда хар бир мамлакат ичида худудий мехнат таксимотини амалга ошириш асосий вазифалардан хисобланади.ушбу муаммони ижобий хал этиш уз навбатида мамлакат иктисодий район ва минтакаларнинг янги тизими ва турини шакллантиришга илмий пойдевор булиб хизмат килади. иктисодий районлар эса эндигина шароитда куп боскичли тарзда ажратилади. мамлакатимизнинг худуди, унинг давлат чегаралари дахлсиздир; айни пайтда,биз кушни давлатларнинг худуд ва чегараларининг хам дахлсизлигини тан оламиз. бинобарин, хар бир мамлакат ягона геосиёсий тизим сифатида узининг мустахкам ва баркарор ички тузилишига, маъмурий-худудий булинишга эга булиши керак. бу уринда айтиш жоизки, утмишда узбекистон худудининг маъмурий вилоятларга булиниши, вилоятлар сони ва чегаралари тез-тез узгариб турган. масалан, бир вактлар наманган ва андижон, сурхондарё ва кашкадарё вилоятларининг бирлаштирилганлиги купчиликга маълум. айникса, сирдарё ва жиззах хамда навоий ва бухоро вилоятларининг ажратилиши ёки уларнинг яна кайта кушилиши, бунинг натижасида самарканд вилоятининг гох кенгайиб, гох кискариб туриши …
4
б масаладир. муаммонинг асосий сабаби, энг аввало республика ичида худудий мехнат таксимотининг кенг куламда ривожланмаганлигидир. бундан ташкари, мамлакат худудининг табиий ва иктисодий географик жихатдан узига хос хусусиятлари хам районлар тури ва таркибини мунозарали килиб куяди. масалан, фаргона иктисодий районининг чегараси хеч кандай шубха колдирмайди. чунки, у алохида географик минтакада жойлашган. куйи амударё иктисодий райони (коракалпогистон республикаси ва хоразм вилояти) хам бу борада аникликка эга. колган иктисодий районлар таркиби эса купчиликда бир хил фикр тугдирмайди. уйлаймизки, катта иктисодий ва демографик салохиятига эга булган ва мухим сиёсий вазифани бажарувчи республика пойтахти тошкент ва тошкент вилояти алохида иктисодий район максадида ажратилишига хаклидир. шунингдек, асосан янги ерларни узлаштириш негизида вужудга келган сирдарё ва жиззах вилоятларининг мирзачул иктисодий райони доирасида белгиланиши хам мунозарага урин колдирмайди. худди шунга ухшаш навоий ва бухоро вилоятларида умумлаштирувчи, район ташкил килувчи мухим омил булиб, кизилкум чули ва унинг табиий бойликларидан фойдаланиш хизмат килиши мумкин. сурхон водийсининг нисбатан алохида, хисор тогларининг …
5
алиб колган майдони нисбатан кичик самарканд вилотига унча тугри келмаслиги аник. хамма нарсани хаками вакт деганларидек ушбу муаммони ечими хам хозирги янгиликларга боглик булиб колди. чунончи, гузор – бойсун – кумкургон темир йулининг курилиши муносабати билан кашкадарё ва сурхон водийси уртасидаги иктисодий алокадорлик анча ривож топади, якинлашади. шу боис, уларни биргаликда жанубий – иктисодий район шаклида ажратиш имконияти тугилади. бунинг учун хисор тогининг икки ёнбагридаги турли фойдали казилмаларни ва айникса, туз конларини янги темир йулининг ишга туширилиши шарофати билан узлаштирилиши хам бу худудларни богловчи ва умумлаштирувчи омил сифатида хизмат килади. шундай килиб кашкадарё вилоятининг мамлакат иктисодий районлар тизимидаги урни анча равшанлашади. энди эса муаммо булиб, самарканд вилояти колади. фикримизча бухоро, навоий ва самарканд вилоятларини биргаликда кадимий ва анъанавий ном билан зарафшон иктисодий райони деб юритилса, катта хатолик булмас. бунга далил тарзда тарихий – географик асос – зарафшон дарёси, самарканд ва навоий, навоий ва бухоро вилоятлари уртасида катта худудий тафовут йуклиги …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш"

1404460372_53489.doc узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш режа: 1. узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш. 2. худудий-иктисодий ривожланиш уз мохиятига кура иктисодий географик жараёндир. 3. худудларни иктисодий йуналишлари. узбекистон республикаси хужалигининг иктисодий районлаштириш. хар кандай мамлакатнинг худуди бу унинг табиий бойлиги, миллий иктисодиётининг ривожланишидаги мухим омилидир. бинобарин,мавжуд худуд имкониятларидан, худуднинг демографик, экологик ва иктисодий сигими-салохиятидан тугри ва самарали фойдаланиш, ижтимоий- иктисодий ривожланишнинг негизидир. мустакил мамлакатнинг уз мулкига, жумладан, ер майдонига эгалик килиш, энг аввало, унинг худудий жихатдан тугри ташкил этилиши ва бошкарувини назарда тутади. ушбу муаммоларнинг дол...

DOC format, 85.0 KB. To download "узбекистон республикаси хужалигини иктисодий районлаштириш", click the Telegram button on the left.