вилоятлар ижтимоий ва иктисодий районлашиши ва иктисодий ривожланиши бахолаш

DOC 59,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404458615_53416.doc вилоятлар ижтимоий ва иктисодий районлашиши ва иктисодий ривожланиши бахолаш режа: 1. вилоятлар ижтимоий ва иктисодий ривожланишини бахолаш. 2. сирдарё мисолида куриб чикилади. 3. кашкадарё вилояти мисолида куриб чикилади. вилоятлар ижтимоий ва иктисодий ривожлантиришни бахолаш (сирдарё вилояти мисолида). саноатнинг ривожланиши ва унинг худудий ташкил этилиши катор омилларга боглик. авваламбор у бунинг учун табиий захиралар яъни минерал хом – ашё манбалари, ер сув бойликларини талаб килади. шу билан бирга социал – иктисодий шарт – шароитларнинг ахамияти хам каттадир. чунончи, ахоли ва мехнат ресурслари, транспорт ва бошка инфраструктура тармоклари саноат корхоналарининг жойлаштириш ва ривожлантиришга таъсир курсатади. бу ва шунга ухшаш шарт – шароитлар мамлакатнинг турли худудларида бир хил эмас. бинобарин, саноат ишлаб чикаришни географик таткикот этишда айнан ана шу жихатларга устивор ахамият бермок зарур. мазкур ишда курилаётган сирдарё вилояти узбекистон республикасининг деярли марказий кисмига якин, сирдарёнинг фаргона водийсининг текисликка чиккан жойида урнашган. у шимолий – шаркдан тошкент гарб ва жануби – гарбдан …
2
андай худуднинг иктисодий ва ижтимоий ривожланиши унинг ер майдонига хам боглик. аммо бу жихатдан сирдарё вилояти мамлакатимиздаги худуди нисбатан кичик булган вилоятлар каторига киради. вилоятнинг умумий майдони 4.99 минг кв.км булиб, бу узбекистон худудининг 1.1% ни ташкил килади. бу борада у факат андижон вилоятидан (4.24 минг кв.км.) олдинда туради холос. яна шуни таъкидлаш жоизки, вилоятнинг ер майдони унча катта булмаса-да, у географик жихатдан яхлит шаклга эга эмас. ховос туманининг катта кисми, боёвут районининг бир кисмини кушни вилоятининг зафаробод райони ерлари ажратиб туради. бу эса, айникса хозирги шароитда бироз кийинчиликларга сабаб булади. шундай килиб, сирдарё вилоятининг иктисодий ва сиёсий географик урни, унинг худудини саноат тармоклари ва умуман хужалик мажмуасини ривожлантиришга булган таъсирини уртача даражада бахолаш мумкин. вилоятнинг ер усти тузилиши мураккаб эмас, у асосан сирдарёнинг урта кисми, унинг чап сохилидаги текисликдан иборатдир. уз навбатида бу текислик урта осиё минтакасидаги катта текисликнинг жануби – шаркдаги энг чекка кисми хисобланади. табиийки, рельефнинг текислиги …
3
ан 6 таси сирдарё вилоятига тугри келади. улар сирдарё буйида жойлашган бекобод, урсатьев, обручёв, боёвут, зомин ва олмазор конларидир. ушбу конлар захираси унча катта эмас ва хозирча улардан факат урсатьев кони ишлатилмокда. куриниб турибдики, вилоятда огир саноатни ривожлантириш учун имконият нихоят даражада чекланган. колаверса бу ерда, кушни тошкент ёки жиззах вилоятлари каби ёкилги ресурслари, рангдор материаллар захираси хозирча топилмаган. бинобарин, мазкур вилоят минерал хом ашё ва умуман ресурс имкониятларини саноат нуктаи назаридан коникарсиз бахолаш мумкин. сирдарё вилоятида сув- энергетика ресурслари хам ута танкис. гарчи мазкур вилоят худудидан урта осиёнинг йирик дарёларидан бири окиб утсада ( сирдарё вилоятининг чекка, шаркий чегараси буйилаб утади ), унинг нишоби деярли йук. шу сабабдан бу дарёнинг вилоят кисмида сув электр станцияларни куриш иктисодий жихатдан максадга мувофик эмас. вилоятнинг колган худудларида эса ер усти табиий сув манбаалари жуда оз. ер усти тузилиши текис ( баландлик ва тогликлар тахминан 5% ни ташкил килади ва улар вилоятнинг жанубий …
4
алади. юкоридаги икки асосий сугориш каналлари хам фарход гидроузелини барпо этилгандан сунг курилган. мазкур ирригация тизимларининг саноат корхоналарини жойлаштиришга бевосита таъсири куп эмас. бу борада жмк га якин курилган сирдарё грэс ини курсатиш мумкин, холос. умуман олганда эса сугорма дехкончиликни, асосан пахтачиликни ривожлантиришга имкон беради. дехкончилик уз навбатида кайта ишлаш саноати, агросаноат мажмуасининг шаклланишига асос сифатида хизмат килади. аммо шуни таъкидлаш жоизки, кейинги 10-20 йилларда вилоятнинг демографик ривожланиши бироз сусайди. масалан, аграр республика ахолиси 1979-1989 йилларда 128.9% га усган холда, вилоятда бу курсатгич 126.2 % га баробар булди. 1989-1997 йиллар мобайнида усиш малакатда 116.8 % га, сирдарёда эса 113.7 % га тенг. тугри, шахар ахолиси вилоятда, айникса 1979-1989 й-да бир мунча усди ва бу йирик саноат корхоналари,жумладан гулистон ёг- экстракция заводи хамда республикамизда энг йирик сирдарё грэс ини куриш билан боглик булди. барча вилоятларда булганидек, сирдарё ахолиси хам нотекис жойлашган. чунончи, зичлик курсатгичи ховос, боёвут ва гулистон туманларида вилоят уртача …
5
юкорида келтирилган йиллар мобайнида узбекистон ахолиси 4.2, шахарликлар – 8 ва кишлок ахолиси 3.3 мартага купайган. бундан маълум буладики, сирдарё вилояти ахолиси, шунингдек, шахар ва кишлокда яшовчилар хам мамлакат даражасидан хам анча фаол эсган. (жадвал-2 каранг ). жадвалда келтирилган ахолининг таркибига доир статистик маълумотлар саноат корхоналирини жойлаштириш нуктаи назаридан хам ахамиятдан холи эмас. биринчидан ахолининг умумий микдор курсатгичи энг аввало истеъмолчи омили сифатида намоён булса, иккинчидан эса унинг мехнатга лаёкатли кисми ички кучи мазмунида каралиши керак. шу жихатдан хам истеъмол моллари ва «мехнат сигими» юкори булган саноат корхоналари ва тармокларини худудий ташкил этишда ахолининг жойлашиши мухим маъно касб этади. уз навбатида саноат ривожланиши авваламбор худудда урбанизация жараёнининг холати ва шахарлар турида уз ифодасини топади. шу томондан ёндашганда, сирдарё вилоятининг урбанизация даражаси юкори эмас: 1998 йилда у 30.7% га тенг булган холос, вахоланки бу курсатгич республикада бироз каттарок – 37.9%. хозирги вактда сирдарё вилоятида беш шахар ва олти шахар типидаги шахарча …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"вилоятлар ижтимоий ва иктисодий районлашиши ва иктисодий ривожланиши бахолаш" haqida

1404458615_53416.doc вилоятлар ижтимоий ва иктисодий районлашиши ва иктисодий ривожланиши бахолаш режа: 1. вилоятлар ижтимоий ва иктисодий ривожланишини бахолаш. 2. сирдарё мисолида куриб чикилади. 3. кашкадарё вилояти мисолида куриб чикилади. вилоятлар ижтимоий ва иктисодий ривожлантиришни бахолаш (сирдарё вилояти мисолида). саноатнинг ривожланиши ва унинг худудий ташкил этилиши катор омилларга боглик. авваламбор у бунинг учун табиий захиралар яъни минерал хом – ашё манбалари, ер сув бойликларини талаб килади. шу билан бирга социал – иктисодий шарт – шароитларнинг ахамияти хам каттадир. чунончи, ахоли ва мехнат ресурслари, транспорт ва бошка инфраструктура тармоклари саноат корхоналарининг жойлаштириш ва ривожлантиришга таъсир курсатади. бу ва шунга ухшаш шарт – шароитлар мамлакатнинг тур...

DOC format, 59,0 KB. "вилоятлар ижтимоий ва иктисодий районлашиши ва иктисодий ривожланиши бахолаш"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.