sotsiologiyada etnik mansublik jarayonlarining o’rganilish darajasi

DOC 86.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1483550821_67215.doc sotsiologiyada etnik mansublik jarayonlarining oârganilish darajasi reja: 1. plyuralistik jamiyatlarda etnik guruhlar, mayda millatlar va irq. 2. etnik ziddiyatlar xuroforlar va diskriminasiya. 3. fuqarolik huquqlari uchun harakatlar. 4. tarixdagi etnik munosabatlar: bir necha misolning talqin qilinishi. barekaminlar misolida, guruhlar asosiy aholidan farq qilmasa ham, ularga qarshi munosabat qanchalik chuqur va turgâun boâlishini koârishimiz mumkin. afsuski, bunday taâqiblar â insoniyat tarixi uchun oâta oddiy holdir. deyarli ikki ming yil mobaynida xristian gâarbida yahudiylar diskriminasiya va taâqib etilar edi, ikkinchi jahon urushi paytida konsentrasion lagerlarda millionlab yahudiylarning yoâq qilinishi esa eng shafqatsiz qatagâonlarning dahshatli misoli boâldi. nasistlar mafkurasi yahudiylarni germaniya va shimoliy yevropaning â«aslâ» millatlariga nisbatan past deb eâlon qildi. â«oriyâ» atamasi avvaliga turli irq mansublari soâzlashadigan tillar guruhiga tegishli edi, keyinchalik esa nasistlar va ularning â«irqiy nazariyachilariâ» tomonidan haqiqat bilan umuman bogâliq boâlmagan xususiyatlarni belgilash uchun oâzlashtirib olindi. germaniyadaga yahudiylar va yaponiyadagi barekaminlar â etnik xususiyatli guruhlardir. etnik mansublik maâlum …

allarâ» deb hisoblanishini esga olsak, boshkdcha fikrlarni ham inobatga olishimizga toâgâri keladi. koâpchilik zamonaviy jamiyatlar koâplab etnik guruhlardan tashkil topadi. buyuk britaniyada yaqqol koâzga tashlanadigan etnik guruhlar â bu irlandiyalik, osiyolik, vestindiyalik, italiyalik, gresiyalik va boshqa mamlakatlardan kelgan immigrantlardir. aqsh va etnik jihatdan yanada rang-barang; aqshda dunyoning barcha burchaklaridan kelgan immigrantlar bor. sovet ittifoqida rus tili rasman til deb tan olingan boâlsada, rossiya mamlakatning fakatgina bir kismidir; boshqa mintaqalar oâz tili va urf-odatlariga ega. bugungi kunda ham sanoatlashgan, hamda sanoatlashmagan jamiyatlarning aksariyati plyuralistik jamiyatlardir. plyuralistik jamiyat â iqgisodiy va siyosiy jihatdan birlashgan, lekin boshqa jihatlardan keskin farq qiladigan bir necha yirik etnik guruhlardan iborat boâlgan jamiyatdir. bu atamani j.s.farnioll yava va birma haqidagi asarida ilk bor qoâllagan. birma va yavaga kelgan odamning koâziga tashlanadigan birinchi narsa â bu xalqlarning aralashuvidir: yevropaliklar, xitoyliklar, hindlar va mahal-liy xamzlar tom maânoda aralashib ketganlar. ammo ular bir-biriga qoâshilib ketmaydilar... bu plyuralistik jamiyat, uning turli …

ib, â«irqâ» tushunchasini muhokama qilamiz. keyingi boâlimlarda etnik farqlar va turli irqiy munosabatlar tahlil qilinadi. mayda millatlar etnik ozchiliklar, yoki shunchaki â«ozchiliklarâ» atamasi sosiologiyada keng qoâllaniladi va nafaqat mikdor, balki kengroq tushunchalarni oâz ichiga oladi. statistik maânoda koâplab â«ozchilikâ»lar mavjud. masalan, malla sochlilar, yoki ogâirligi 100 kgdan ortiq boâlganlar, lekin ular sosiologiya nuqgai nazaridan ozchilikka kirmaydi. sosiologik maânoda â«ozchilikâ» quyidagi xususiyatlarga ega: 1. ularning aâzolari boshkalar tomonidan diskriminasiya qilinishi natijasida kamsitilgan boâladilar. bir guruh ega boâlgan huquq va imkoniyatlardan boshka bir guruh mahrum boâlsa, diskriminasiya mavjud deyiladi. masalan, uy sohibi mijozga u faqatgana vestindiyalik boâlgani uchun ijaraga xona berishdan bosh tortishi mumkin. 2. â«ozchilikâ» aâzolarida qandaydir birdamlik, â«bir butungaâ» mansublik hissi boâladi. diskriminasiyaga duch kelish natijasida bunday hissiyotlar yanada kuchayadi. bunday insonlarda oâzini â«ajratib qoâyilganâ» deb his qilishga moyillik sezilib turadi. 3. etnik ozchiliklar maâlum maânoda jismonan va ruhan asosiy aholidan ajralib turadi. odatda ular mamlakatning maâlum mintaqalari, shaharlarida jamlanadi. …

iologik holatida ham hal kiluvchi rol oâynaydi. xuddi shu tarzda, gâarb dunyosidagi tengsizlik haqida soâz borganida, biz baâzan â«ayollar va boshqa ozchiliklarâ» degan iborani eshitamiz. biroq ayollar aholining yarmidan koâpini tashkil etadi. adashmaslik uchun, â«ozchilikâ» atamasini faqat aholining asosiy qismini tashkil etmagan guruhlar haqida gap borganidagina qoâllamoq maâqul. ozchilik doimo asosiy aholidan etnik jihatdan maâlum darajada farq qiladi, lekin farqlanish darajasi turlicha boâlishi mumkin. yaponiyadagi barekaminlar asosiy aholidan farqi juda kam boâlishiga qaramay, ozchiliqdir. ularning tashqi koârinishi ham, xulq-atvori ham boshqa yaponlariniki bilan bir xil. biroq aksariyat etnik guruhlar asosiy aholidan ham jismoniy, ham etnik jihatdan farq qiladi. britaniyada yashovchi osiyoliklar, aqshdagi hindular, xitoyliklar, qora tanlilar va boshqalar bunga misol boâla oladi. tana ranti va shunga oâxshash boshqa jismoniy farqlarni odatda â«irqiy farqlarâ» deyiladi. irq tushunchasi omma ongiga katta taâsir oâtkazgan gâarazli ilmiy nazariyalar mavzusi boâlganligi uchun, bu tushunchani batafsilroq koârib chiqish lozim. irq va biologiya koâpchilik, butun insoniyatni biologik …

ânalishi boâlgan, degan taxminni butunlay inkor etadi. inson tashqi qiyofasidagi keskin farklar ichki tuzilishda ham mavjud, degan yanglish fikrga olib kelishi mumkin. haqiqatda esa jismoniy farq shu tashqi qiyofa farqi bilan cheklanadi. qonni analiz qilayotgan olim, uning oq yoki qora tanlidan olingan ekanini aniqlay olmaydi. insonlarning jismoniy tuzilishidagi farqlar aholi inbridingi bilan izohlanadi, uning darajasi turli ijtimoiy yoki madaniy hamjamiyatlar oârtasidagi oâzaro aloqa darajasi bilan belgilanadi. boshqacha soâz bilan aytganda, aholi guruhlari aniq farqlanmaydi, lekin kontinuum hosil qiladi. ayni tashqi qiyofaga ega boâlgan guruh ichidagi genetik farkdar guruhlar orasidagi farqdan kam emas. bu faktlar koâpchilik biologlar, antropologlar va sosiologlarni irq tushunchasidan voz kechish zarur, degan xulosaga olib keldi. insonlar oârtasida yaqqol jismoniy farkdar mavjud, ularning baâzilari avloddan avlodga oâtadi; lekin â«nega bu farqlarning faqatgina baâzilari ijtimoiy diskriminasiyaga asos boâladi?â» degan savol biologiyaga umuman aloqador emas. xulosa shuki, irqiy farqlarni maâlum guruh yoki jamiyat aâzolari tomonidan muhim deb hisoblanadigan jismoniy farqlanish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyada etnik mansublik jarayonlarining o’rganilish darajasi"

1483550821_67215.doc sotsiologiyada etnik mansublik jarayonlarining oârganilish darajasi reja: 1. plyuralistik jamiyatlarda etnik guruhlar, mayda millatlar va irq. 2. etnik ziddiyatlar xuroforlar va diskriminasiya. 3. fuqarolik huquqlari uchun harakatlar. 4. tarixdagi etnik munosabatlar: bir necha misolning talqin qilinishi. barekaminlar misolida, guruhlar asosiy aholidan farq qilmasa ham, ularga qarshi munosabat qanchalik chuqur va turgâun boâlishini koârishimiz mumkin. afsuski, bunday taâqiblar â insoniyat tarixi uchun oâta oddiy holdir. deyarli ikki ming yil mobaynida xristian gâarbida yahudiylar diskriminasiya va taâqib etilar edi, ikkinchi jahon urushi paytida konsentrasion lagerlarda millionlab yahudiylarning yoâq qilinishi esa eng shafqatsiz qatagâonlarning dah...

DOC format, 86.5 KB. To download "sotsiologiyada etnik mansublik jarayonlarining o’rganilish darajasi", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyada etnik mansublik … DOC Free download Telegram