sopolli madaniyatining o’rganilish tarixi

DOCX 68 pages 6.9 MB Free download

68 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.9 MB

File type DOCX

Pages 68

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 68

mavzu: sopolli madaniyatining o’rganilish tarixi. mundarija: kirish....................................................................................................................4. i-bob. sopolli madaniyati va tadqiqotlar..................................................10. 1.1. sopolli madaniyatini o‘rganilish tarixi.................................................................10. 1.2. madaniyatda olib borilgan tadqiqotlar................................................................22. ii-bob. madaniyat yodgorliklarini o‘rganishdagi o‘xshashliklar va farqlar..............................................................................................................29. 2.1. jamoat inshootlari va shaharlashuv ..................................................................29. 2.2. xo‘jalik inshootlari va qabrlarning o‘rganilishi....................................................41. xulosa ...............................................................................................................57. foydalanilgan adabiyotlar .........................................................................59. kirish. o‘zbekiston hududida qadimdan buyuk sivilizatsiyalar shakllangan bo‘lib, ular orasida sopolli madaniyati o‘zining noyob arxeologik yodgorliklari va ijtimoiy-iqtisodiy tizimi bilan ajralib turadi. ushbu madaniyatni o‘rganish orqali biz qadimgi jamiyatlarning rivojlanish bosqichlari, turmush tarzi va diniy e’tiqodlari haqida boy ma’lumotlarga ega bo‘lamiz. prezident shavkat mirziyoyev ta’kidlaganidek: “hamma o‘z tarixini ulug‘laydi. lekin bizning yurtimizdagidek boy o‘tmish, bobolarimizdek buyuk allomalar hech qayerda yo‘q. bu merosni chuqur o‘rganishimiz, xalqimizga, dunyoga yetkaza bilishimiz kerak”.[footnoteref:1] ushbu madaniy merosni chuqur o‘rganish nafaqat tariximizni yoritadi, balki milliy o‘zligimizni anglashda ham muhim ahamiyat kasb etadi. [1: shavkat mirziyoyev. “islom sivilizatsiyasi markazi asrlar davomida xalqimizga xizmat qiladi”. o

2 / 68

‘zbekiston respublikasi prezidentining rasmiy veb-sayti, 20-noyabr 2019.] bitiruv malakaviy ishi mavzusining dolzarbligi. sopolli madaniyati – o‘zbekiston hududida shakllangan ilk dehqonchilik va shaharlashuv jarayonlarini o‘zida aks ettirgan qadimiy madaniyatdir. uning o‘rganilishi orqali biz miloddan avvalgi ii–i ming yilliklardagi jamiyat tuzilmasi, turmush tarzi, me’moriy inshootlari va diniy qarashlari haqida muhim ma’lumotlarga ega bo‘lamiz. bugungi kunda o‘zbekistonda tarixiy merosni o‘rganish va asrab-avaylash davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishiga aylangan. prezident shavkat mirziyoyev tomonidan tarixiy yodgorliklarni chuqur o‘rganish va targ‘ib qilish borasida qator farmon va qarorlar qabul qilingani ushbu mavzuning dolzarbligini yana-da oshiradi. aynan shunday sharoitda sopolli madaniyatini tadqiq etish ilmiy va amaliy ahamiyat kasb etadi. bugungi kunda o‘zbekiston respublikasi prezidentining 2017-yil 23-iyundagi “qadimiy obidalar va tarixiy yodgorliklarni asrab-avaylash hamda ularni ilmiy jihatdan chuqur o‘rganish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroriga muvofiq, bunday yodgorliklarni tadqiq etish davlat siyosatining ustuvor yo‘nalishlaridan biri sifatida e’tirof etilgan. shu boisdan, sopolli madaniyatini o‘rganish, uni ilmiy asosda tahlil qilish va boshqa qadimiy madaniyatlar bilan …

3 / 68

daniyatning o‘ziga xosligini ko‘rsatadi. so‘nggi yillarda o‘zbekiston respublikasi fanlar akademiyasi arxeologiya instituti tomonidan olib borilgan ekspeditsiyalar natijasida sopolli madaniyatiga oid yangi yodgorliklar aniqlanib, ular ilmiy maqolalar va monografiyalarda yoritilmoqda. jumladan, 2020-yilda “o‘zbekiston arxeologiyasi” jurnalida e’lon qilingan maqolalarda sopolli tepaligidagi madaniy qatlamlarning stratigrafiyasi va sopol buyumlarning xronologiyasi bo‘yicha yangi tahlillar berilgan. shunga qaramay, sopolli madaniyatining ayrim jihatlari, jumladan, xo‘jalik inshootlari, qabristonlar va jamoat binolarining hududiy taqsimoti hamda funksional tahlili hali to‘liq o‘rganilmagan. shuning uchun bu yo‘nalishda olib borilayotgan yangi izlanishlar mavzuning ilmiy ahamiyatini yanada oshirmoqda. bitiruv malakaviy ishining maqsad va vazifalari. ushbu bitiruv malakaviy ishining asosiy maqsadi — o‘zbekiston janubidagi qadimgi madaniyatlardan biri bo‘lgan sopolli madaniyatining shakllanishi, rivojlanishi va uning arxeologik yodgorliklari orqali qadimgi jamiyat hayot tarzini yoritishdir. bundan tashqari, sopolli madaniyatining moddiy va nomoddiy jihatlarini chuqur ilmiy tahlil qilish, boshqa zamondosh madaniyatlar bilan o‘zaro bog‘liqlik darajasini aniqlash, ushbu madaniyatning o‘rganilgan va o‘rganilmagan tomonlariga e’tibor qaratish ham muhim maqsadlardan biridir. ushbu …

4 / 68

i hududiy-madaniy aloqalarni ochib berish. 4. sopolli madaniyatining ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy hayotini ilmiy asosda tahlil qilish — aholi yashash tarzi, xo‘jalik faoliyati, hunarmandchilik darajasi va diniy e’tiqodlar haqida fikr yuritish. 5. hozirgi arxeologik yondashuvlar asosida mavjud yodgorliklarni baholash va ularning saqlanish holatini tahlil qilish — ularni saqlash va o‘rganishda zamonaviy texnologiyalar va metodlardan foydalanish zaruratini asoslab berish. 6. ilmiy adabiyotlar, arxeologik hisobotlar va maqolalarga tayangan holda umumlashtiruvchi xulosalar chiqarish — sopolli madaniyatining o‘zbekiston qadimgi tarixidagi o‘rnini belgilash. bitiruv malakaviy ishining ob’ekti va predmeti. mazkur bitiruv malakaviy ishining o‘rganish ob’ekti — o‘zbekiston janubiy hududida, xususan surxondaryo viloyatining muzrabot tumani yaqinida joylashgan sopolli madaniyatiga oid arxeologik yodgorliklar majmuasidir. bu madaniyat miloddan avvalgi ii–i ming yilliklar oralig‘ida yashagan qadimgi aholining turmush tarzini, ijtimoiy-iqtisodiy faoliyatini, madaniy hayotini o‘zida aks ettiradi. asosiy ob’ekt sifatida sopollitepa yodgorligi tanlangan bo‘lib, u yerda olib borilgan arxeologik qazishmalar va ilmiy tadqiqotlar ushbu ishning tayanish nuqtasidir. sopollitepadan topilgan uy-joylar …

5 / 68

t doirasida quyidagi masalalarga e’tibor qaratiladi: sopolli madaniyatining shakllanish omillari va rivojlanish bosqichlari; arxeologik topilmalarning ilmiy tahlili va tasnifi; madaniyatga xos xo‘jalik tizimi va yashash muhiti; mudofaa inshootlari va me’moriy rejalashtirish tajribalari; madaniyatning boshqa qadimgi sivilizatsiyalar bilan o‘zaro madaniy aloqalari (sug‘d, baqtriya va marg‘iyona bilan taqqoslash). ushbu ob’ekt va predmetni chuqur o‘rganish orqali sopolli madaniyatining qadimgi o‘zbekiston tarixidagi o‘rni va ahamiyati ilmiy asosda yoritiladi. bitiruv malakaviy ishining nazariy va uslubiy asoslari. mazkur bitiruv malakaviy ishining nazariy asoslari arxeologiya, tarix, madaniyatshunoslik va antropologiya sohalarining eng so‘nggi ilmiy yutuqlariga asoslanadi. ishning asosiy nazariy platformasi madaniyatshunoslik va arxeologik tadqiqot metodologiyasidir. sopolli madaniyatini o‘rganishda madaniyatlarning shakllanishi, rivojlanishi va o‘zaro aloqalarini yoritishda foydalanilgan nazariy yondashuvlar quyidagilarni o‘z ichiga oladi: 1. madaniyatlar tarixiy rivojlanish nazariyasi — madaniyatlarning tarixiy shakllanishi, ularning ijtimoiy-iqtisodiy tizimlar, me’moriy yodgorliklar va madaniy merosni saqlash va o‘rganish nazariyalari asosida tahlil qilinadi. 2. arxeologik madaniyatlarning rivojlanish bosqichlari — bu yondashuv orqali sopolli madaniyatining bosqichma-bosqich …

Want to read more?

Download all 68 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sopolli madaniyatining o’rganilish tarixi"

mavzu: sopolli madaniyatining o’rganilish tarixi. mundarija: kirish....................................................................................................................4. i-bob. sopolli madaniyati va tadqiqotlar..................................................10. 1.1. sopolli madaniyatini o‘rganilish tarixi.................................................................10. 1.2. madaniyatda olib borilgan tadqiqotlar................................................................22. ii-bob. madaniyat yodgorliklarini o‘rganishdagi o‘xshashliklar va farqlar..............................................................................................................29. 2.1. jamoat inshootlari va shaharlashuv ..................................................................29. ...

This file contains 68 pages in DOCX format (6.9 MB). To download "sopolli madaniyatining o’rganilish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: sopolli madaniyatining o’rganil… DOCX 68 pages Free download Telegram