sotsiologiyada tarmoq yo`nalishlar

DOC 199.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1354804592_40670.doc sotsiologiyada tarmoq yo‘nalishlar www.arxiv.uz reja: 1. jamoatchilik fikri sotsiologiyasi. 2. iqtisodiy sotsiologiya 3 siyosiy sotsiologiya 4 ta`lim sotsiologiyasi 5. mehnat va mehnat tashkilotlari sotsiologiyasi 6. oila sotsiologiyasi. jamoatchilik fikri sotsiologiyasi — ijtimoiy guruhlarning mavjud ijtimoiy voqelikka nisbatan baholovchi munosabatining shakllanishi va amal qilishi qonuniyatlarini o`rganuvchi fandir. o`zbekistonda jamoatchilik fikrini o`rganish ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. yaqinda «ijtimoiy fikr» jamoatchilik fikrini o`rganish markazini va faoliyatini boshlaganligi bu sohadagi imkoniyatlarimizni fikrini tabiiy o`rganish bilan shug`ullanayotgan sotsiologik tadqiqot markazlari va xizmatlarining muvofiqlashtirish imkoniyati tug`ildi. «jamoatchilik fikri» atamasi inglizcha «publik opinion» so`z birikmalaridan olingan bo`lib, u xvii asrda dastlab angliyada qo`llanilgan, keyinchalik boshqa mamlakatlarga o`tib, xviii asr oxiridan boshlab keng tarqalgan jamoatchilik fikrining o`zi nima? jamoatchilik fikri —xalq istaydigan narsani bilishning noorganik uslubidir, (gegel) jamoatchilik fikrida hamisha haqiqiy va haqiqiy bo`lmagan narsalar chatishib ketsada u har bir davrda katta kuchga ega bo`ladi. jamoatchilik fikri ijtimoiy ong shakllari, aytaylik, fan yoki mafkuradan noaniqligi bilan …

i, shakllanishi, ifodalanishi va amal qilishi mexanizmlari masalalaridir. jamoatchilik fikri —kishilar ongi va xatti-harakatining o`ziga xos ko`rinishi bo`lib, u ijtimoiy ongning barcha shakllari (axloqi ququq din, fan va x. k.) bilan bog`liq kundalik va nazariy ong birikmasi hisoblanadi. jamoatchilik fikri doimo kishilar tomonidan u yoki bu hodisa jarayonini baholashlari bilan bog`liq.bunday ijtimoiy baholash ijtimoiy guruh va qatlamlarning ijtimoiy vaziyati, jamiyatda tutgan o`rnini o`zida aks ettiradi. demak, jamoatchilik fikri ijtimoiy xususiyatga ega. shu jihatdan jamoatchitlik fikri kishilarning ijtimoiy voqelikning biror bir sohasidagi fikrlari, his-tuyg`ulari va xatti-harakatlarini jamlashga, jamiyat hayotiga baho berishga va shu asosda ijtimoiy reallikning tegishli tomonini o`zgartirishga (yoki saqlashga) ta`sir ko`rsatadi. umuman olganda, tub ijtimoiy o`zgarishlar sodir bo`lishidan oldin aynan jamoatchilik fikrida ulkan siljish, o`zgarishlar yuz 6epmog`i kerak. jamoatchilik fikri bilan bevosita shug`ullanuvchi mutaxassislar bu ijtimoiy hodisaning murakkabligini ta`kidlashadi. darhaqqat, jamoatchilik fikrini tasvirlash, aniqlash mushkul, uni o`lchab bo`lmaydi. lekin u hamma joyda iavjud, uning ta`sirini aloxida shaxs xatti-harakatida ham, …

adi. birinchi savolga javob tariqasida avvalo shuni qayd etish kerakki, jamoatchilik fikrining ob`ekti bo`lib ham ob`ektiv voqelik, ham sub`ektiv reallik faktlari hisoblanishi mumkin. shu bilan birga jamoatchilik fikri ma`lum darajada chegaralangandir, muayyan bir holatlargina jamoatchilik mulohazalarining ob`ekti bo`la oladi. bular: a) voqea va hodisalarning haqqoniy mavjudligi; b) voqea-hodisalar o`rtasidagi munosabatlar; v) voqea-hodisalarning kishilar ongida aks etishi. ushbu holatlar jamoatchilik fnkri sotsiologiyasida «aniqlik chegarasi» deyiladi. bu «chegaradan» tashqarisida bo`lgan narsalar to`g`risida jamoatchilik fikri mulohazaga ega bo`la olmaydi. endi jamoatchilik fikrining ob`ektini tanlash mezonlariga to`xtalamiz. duch kelgan har bir narsa, hodisa, voqea, jarayon yoki fakt ham birvarakayiga jamoatchilik fikri ob`ekti bo`lavermaydi. jamoatchilik fikrini uyg`otishning birinchi omili ijtimoiy manfaat bo`lish uchun bevosita manfaat tug`diradigan dolzarb hodisa yoki narsalargina mulohazaga sabab bo`ladi. chunki bunday holatlar kishilardan baholovchi munosabatni bildirishini talab etadi. omma fikrining shakllanishi asosida «umumiy ish» yotadi. jamoatchilik fikriga sabab bo`ladigan ikkinchi omil bu - munozaralilikdir. boshqacha aytganda, u yoki bu darajada munozarali, …

ik fikrining bilish imkoniyati muayyan-tarixiy xususiyatga ega, ya`ni u jamiyatda mavjud madaniyat, texnik imkoniyatlar, muloqat vositalarining rivojlanganlik darajasi va boshqa omillarga bog`liq. shu bilan birga jamoatchilik fikri ijtimoiy ong shakllari (fan, mafkura, din, sanat, axloq, huquq, siyosat va boshqalar), darajalari (individual, kollektiv, milliy, sinfiy ong) va sohalari bilan bog`liq holda rivojlanadi. aytish mumkinki, jamoatchilik fikri-ijtimoiy ongning tez o`zgaruvchan, dinamik holatidir. jamoatchilik fikri turli darajaga ham ega bo`lib, bu individual, kollektiv va ijtimoiy fikr ko`rinishida bo`ladi va ular o`rtasida doimiy va mustahkam bog`liqlik mavjud. jamoatchilik fikri ko`p jihatli hodisadir. uning ratsional-aqliy (bilimlar), psixalogik (ijtimoiy-ruhiy) kechinmalar, aksiologik qadriyatlar) va boshqa jihatlari bo`lib, birgalikda jamoatchilik fikrining tez tarqaluvchanlik va ekstensiv» xususiyatini ta`minlaydi. jamoyatchilik fikrining real ijtimoiy hayotda amal qilishi uning ifodalanishi va u bajaradigan vazifalar bilan xarakterlanadi. avvalo, jamoatchilik fikrining uch xil ifodalanishini kuzatsa bo`ladi: 1. jamoatchlik fikrining stixiyali ifodalanishi; 2. siyosiy institutlar tashabbusiga ko`ra biror bir qonunni muhokama qilish yoki chora-tadbir (referendum, …

servativ tomonidir. shuning uchun jamoatchilik fnkrining jamiyat taraqqiyotiga to`siq bo`layotgan, ammo kishilar ongida chuqur o`rnashgan aynan qaysi jihatini o`zgartirish mumkinligini aniq, tasavvur eta bilish zarur. ammo odamlar fikrini o`zgartirishdan ko`ra, ularda yangi muammolarga nisbatan munosabat, fikr-mulohazani shakllantirish osonroq. demak, masala jamoatchilik fikrining kuchini oshirish, uni ijtimoiy munosabatlarni tartibga solish omiliga aylantirish uchun tabiiy tarzda, ammo zarur yo`nalishda ongli ravishdi shakllantira bilishda ekan. bu jamoatchilik fikrining jamiyat hayotadagi ahamiyatining oshib borishi bilan bog`liq, bo`lib, quyidagi shart-sharoitlarni talab etadi: a) davlat organlari, jamoat tashkilotlari, ilmiy markazlar tomonidan jamoatchilik fikrining muntazam o`rganib turilishi; b) barcha fuqarolarning turli shakllarda (referendumlar, manifestatsiyalar, so`rovlar va h. k.) jamiyat hayotining har xil muammolari yuzasidan o`z fikrlari, baholari, nuqtai nazarini erkin bildirishlari; v) fuqarolarning jamoaviy (kollektiv) fikrlarini bildirishlari vositalari va shakllarini, kengaytirish, oshkoralik; g) davlat organlari va jamoat tashkilotlari tomonidan jamoatchilnk fikridan doimiy foydalanish. jamoatchilik fikriga maqsadli ta`sir qilish ikki xil yo`l bilan amalga oshirishi mumkin: 1) xaspo`shlash …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyada tarmoq yo`nalishlar"

1354804592_40670.doc sotsiologiyada tarmoq yo‘nalishlar www.arxiv.uz reja: 1. jamoatchilik fikri sotsiologiyasi. 2. iqtisodiy sotsiologiya 3 siyosiy sotsiologiya 4 ta`lim sotsiologiyasi 5. mehnat va mehnat tashkilotlari sotsiologiyasi 6. oila sotsiologiyasi. jamoatchilik fikri sotsiologiyasi — ijtimoiy guruhlarning mavjud ijtimoiy voqelikka nisbatan baholovchi munosabatining shakllanishi va amal qilishi qonuniyatlarini o`rganuvchi fandir. o`zbekistonda jamoatchilik fikrini o`rganish ilmiy va amaliy ahamiyatga ega. yaqinda «ijtimoiy fikr» jamoatchilik fikrini o`rganish markazini va faoliyatini boshlaganligi bu sohadagi imkoniyatlarimizni fikrini tabiiy o`rganish bilan shug`ullanayotgan sotsiologik tadqiqot markazlari va xizmatlarining muvofiqlashtirish imkoniyati tug`ildi. «jamoatchilik fik...

DOC format, 199.5 KB. To download "sotsiologiyada tarmoq yo`nalishlar", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyada tarmoq yo`nalish… DOC Free download Telegram