sotsiologiyaga kirish

DOC 152.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1354804518_40669.doc sotsiologiyaga kirish www.arxiv.uz reja: i. sotsiologiyaning ob`ekti va predmeti 2. sotsiologiyaning strukturasi 3. sotsiologiyaning metodologiyasi 4. sotsiologiya metodi fanning shakllanish jarayoni ma`lum bir bilimga ehtiyojni anglashdan boshlanadi. buning natijasi uchun esa insondan yangi faoliyat shakli talab qilinadi. sotsiologiyaning ilmiy jarayonga olib chiqilishi o. kont nomi bilan bog`liqdir. u yangi fan tomoni «sotsiologiya» deb ataladi. xix asrning 30-yillarida chop etilgan «pozitov falsafa ruhi» kitobi yangi ijtimoiy fanini paydo bo`lishidan darak berdi. shu vaqtdan boshlab sotsiologiyaning ob`ekti va predmeti ta`rif qilish boshlanadi. fanning ob`ekti va predmetini aniqlash tadqiqot metodini belgilash, tarixiy taraqqiyoti va ma`lum bilimlarga erishish darajasi bilan o`sha fanning mavqeini belgilab olish mumknn bo`ladi. sotsiologiyaning mustaqil fan sifatida kechroq paydo bo`lishi, boshqa fanlarga nisbatan yosh bo`lganligidan uning ob`ekti va sub`ekti muammosi hozirgi kunda ham eng dolzarb muammodir. chunki bu masala sotsiologiyaning vazifasini aniqlab beradi. hozirgi kunda, fandagi bo`linish (differensiya) jarayoni tuganlanmagan bir sharoitda shuningdek sotsiologiyaning faoliyat ko`lami aniq belgilanmagan bir …

edmetini tushunish uchun sotsiologiya klassiklari asarlariga suyangan xolda hozirgi zamon fanining xolatini va rivojlanish tendensiyalarini hisobga olish kerak. biroq, bu masalani xal qilishdan oldin ob`ekt va predmet tushunchasini ilmiy tahlil qilish kerak. chunki ko`pincha bu tushunchalar aralashtirib ishlatiladi, har qanday fanning ob`ekti bu o`ziga hos reallik, alohida aloqalar, munosabatlar va xodisalar bo`lib, tadqiqot qilishlik jarayoni ana shularga qaratilgan bo`ladi. masalan, fizikannng ob`ektga tabiatdagi fizik jarayonidir. ximiyaning ob`ekti — tabiatning himik elementlarini o`zaro munosabatidir. agarda tabiatshunoslik fanlarining tadqiqot ob`ektini aniqlash masalasi unchalik qiyinchilik tug`dirmasa, biroq, sotsial fanlarning tadqiqot ob`ektini aniqlash ancha murakkabdir. chunki ular jamiyatdagi turli munosabatlarni tekshiradilar, ayniqsa jamiyatdagi ma`naviy faktori tekshirish juda murakkabdir. shunga qaramay sotsiologiya hamma sotsial voqelikni emas, balki boshqa fanlar tekshirmaydigan sotsial voqelikni aniqlab olishimiz kerak. shu bilan birgalikda sotsiologiyada integral yo`nalishlar huquq. sotsiologiyasi, madaniyat sotsiologiyasi, siyosat sotsiologiyasi va boshqa sohalar rivojlanishi. bu masalani hal qilish uchun yuqoridagi ushbu bilimlar orasida qanday umumiy munosabat bor degan …

asi bo`lib u o`rganilayotgan ob`ektni rivojlanish va faoliyat ko`rsatish qonuniyatlarini ochib beradi va bo`lar aynan shu fan uchungina hususiyatli hisoblanadilar. shuning uchun fanning alohida hususiyati uning predmetiga muvofiq belgilashadi, ob`ektni esa umumiy deb qabul qilish mumkin degan fikrlar bilan kelishib bo`lmaydi. voqelikning alohida bir qismi bo`lgan: mehnat, turmush, oila, tub ma`nodagi iqtisodning, psixologiyaning va sotsiologiyaning ob`ektlari emasdir. fanning ob`ekti bo`lib faqat hususiy qonuniyatlarga ega bo`lgan maxsus sohalargina mavjud bo`ladilar. fanlarning ob`ektlari bir hil bo`lmaydi. yuqorida ko`rsatilib o`tilgan sohalar turli hil sotsial fanlarning ob`ektlaridir. psixologiyaning ob`ekti bevosita mehnat, turmush yoki oila emas, balki hissiy emotsional olam yoki xuddi shu sohalarda kechayotgan psixik jarayonlardir. iqtisodning ob`ekti bu moddiy farovonlik, oilaning turmush darajasi, ya`ni turmush, oila munosabatlarining iqtisodiy aspektidir. demak fanlar o`rtasidagi farq; nafakat predmet sohasi bo`yicha, balki ob`ekt bo`yicha hamdir. sotsiologiya fanini rivojlanish jarayonida uning ob`ekti va predmeti ham o`zgarib takomillashib borayapti. ob`ekt va predmet hamma vaqt bir-birlari bilan uzviy bog`liq chunki …

`ekt va predmeti mohiyatini tushunishni takomillashtirib bermoqda. demak sotsiologiyada ob`ektni masalasini tushunish quyidagilardan iborat: fanning differensiallashuv jarayoni, shu jumladan sotsiologiyaning alohida bir bilimlar sistemasi ekanligi tugallanmagan. shuning uchun sotsiologiyaning ob`ekti va predmetiga berilgan ta`rif to`liq, va qat`iy bo`lmaydi. sotsiologiya strukturasining murakkabligi bu muammoni hozirgi zamon bilimlari darajasinging turli ko`lami, turli xil ziddiyatli konsepsiyalar, empirik tadqiqotlarni o`ziga hosliligini nazarda tutishlik talab qiladi. sotsiologiyaning ob`ektini va predmetini aniqlash hozirgi zamon fanining murakkab tuzilishini aks ettirish kerak. psixologiyaning ob`ekti va predmeti biridir, biroq; turlicha yondoshish, turli aspektda analiz qilish bilan farq qilinadi. yuqorida aytganimiz kabi sotsiologiyada eng umumiy tadqiqot makro va mikro sotsiologiya nuqtai nazaridandir. siyosat sotsiologiyasi huquq sotsiologiyasi va boshqalar fanlarninng rivojlanish jarayonida o`ziga xos ob`ekt va predmet talab qilinadi. mana shu ma`noda sotsiolognyaning o`ziga xos fan sifatida boshqa ijtimoiy fanlar sohasida tutgan o`rni aniqlanadi. sotsiologiyaning ob`ekti va predmetini qo`lash ilmiy-nazariy ahamiyatgagina ega bo`lmasdan, balki bilish ahamiyatga ham egadir. bu masalani hal …

iy, axloqiy ko`rinishlardan iborat. sotsial oila birlik sifatida namoyon bo`ladi. chunki uning taraqqiyoti sotsial bosqichlarning asosini qayta tiklaydi. sotsiologiyaning ob`ekti shu asosda tushuntiriladi va uning predmeti shunga muvofiq talqin qilinadi. bu esa garmoniya tashkil qilish qonuniyatlari va ijtimoiy taraqqiyot evolyutsiyasidir. boshqacha qilib aytganda u jamiyatni boshqaruvchi tafakkur qonuniyatlari, ratsional vositalardir. o. kontni fikricha ob`ekt va predmet qarama-qarshilikdan iboratdir. uningcha sotsial reallikning tabiiyligi aqliy evolyutsiyaning natijasi sifatida namoyon bo`ladi, demak, ob`ektni naturalistik tushunish, predmetni sub`ektiv-idealistik talqin qilish asosida qarama-qarshilik yuz beradi. o. kont tomonidan sotsiologiyaning ob`ekt va predmetini pozitiv-naturalistik talqin qilish asosida turli xil sotsial oqimlar paydo bo`ladi: sotsial darvinizm, irqiy-antropologik, bioorganik yo`nalishlar va boshqalar shular jumlasidandir. biroq ayrim sotsiologlar pozitivizm doirasidan chiqishga harakat qildilar. bulardan biri e. dyurkgeym (fransuz sotsiologi) sotsiologiyani biologik va psixologik tomonlardan farq, qiladigan o`ziga hos tomonini topishga harakat qiladi. «dastavval har bir sotsial jarayonki muhim ichki sotsial tuzilishini tashkil etadigan muhitni topish kerak» deydi u. sotsiologiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "sotsiologiyaga kirish"

1354804518_40669.doc sotsiologiyaga kirish www.arxiv.uz reja: i. sotsiologiyaning ob`ekti va predmeti 2. sotsiologiyaning strukturasi 3. sotsiologiyaning metodologiyasi 4. sotsiologiya metodi fanning shakllanish jarayoni ma`lum bir bilimga ehtiyojni anglashdan boshlanadi. buning natijasi uchun esa insondan yangi faoliyat shakli talab qilinadi. sotsiologiyaning ilmiy jarayonga olib chiqilishi o. kont nomi bilan bog`liqdir. u yangi fan tomoni «sotsiologiya» deb ataladi. xix asrning 30-yillarida chop etilgan «pozitov falsafa ruhi» kitobi yangi ijtimoiy fanini paydo bo`lishidan darak berdi. shu vaqtdan boshlab sotsiologiyaning ob`ekti va predmeti ta`rif qilish boshlanadi. fanning ob`ekti va predmetini aniqlash tadqiqot metodini belgilash, tarixiy taraqqiyoti va ma`lum bilimlarga erishish daraj...

DOC format, 152.0 KB. To download "sotsiologiyaga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: sotsiologiyaga kirish DOC Free download Telegram