социология фан сифатида унинг назарий асослари

DOC 97,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1354708165_40580.doc социология фан сифатида www.arxiv.uz режа: 1. социология жамият ҳақидаги фан сифатида 2. социологиянинг илмий статуси – социология фанининг предмети 3. социология фанинг функциялари 4. социологиянинг қонуниятлари, категориялари «социология» термини лотинча сўз бўлиб, «социетас» (жамият) ва «логос» (сўзлар ва таълимот) сўзларидан олинган бўлиб, жамият, яъни ижтимоий жамият тўғрисидаги фан ҳисобланади. инсоният тарихи тараққиёти жараёнида кишилар жамиятни ўрганишга қизиқиш ва ҳатто ижтимоий жамиятнинг ўзига қизиқиш, унга нисбатан ўз муносабатини билдириш учун ҳаракат қилиб келинди. ўтмишда бу ҳақда ҳар бир йирик тафаккур номоёндаси жамият ҳақида, ижтимоий ҳаёт ҳақида ўз тушунчаси ва муносабатини билдириб келди. уларнинг бу тафаккурлари маълум бир фалсафий системада намоён бўлиб, ўз ижтимоий қарашларини аниқлаб келдилар. фанда «социология» термини дастлаб ўрта осиёда «жамият», «ижтимоий» тушунча сифатида ix-x асрларда фаробийга, европада социология сифатида француз философи огюст контга (xix асрнинг 30 йиллари) тўғри келади ва у фанда конт «позитивизми» деб аталади. о.конт фалсафасида ижтимоий жамиятдаги воқеа ва ҳодисаларни ўрганиш уларнинг бир-бирига қонуний …

нинг асосий бўлган борлик ва ундан сифат кўрсаткичларига олиб келадиган ҳодиса ва жараёнлар ўзига хос бу предметни ташкил этиб, улар қўйидагилардан иборат, яъни бир гуруҳ социологиялар фикрича: яъни, «группали ўзаро алоқалар», «инсоний ўзаро алоқалар» ва «уларнинг натижалари», «инсоний социал муносабатлар», «социал институтлар», «социал ташкилотлар ва уларнинг инсон характерига мувофиқ муносбаталари», «социал ҳаракатлар системаси», «кишилик жамияти ва инсоний характер», «социал интизом ва интизомсизлик табиати», «социал группалар», «инсоний муносабатлар ва алоқаларнинг форма-шакллари», «инсоний ҳаётнинг зарурлиги ва унинг социал контексти», «қишлоқ жамиятининг асосий структураси», «социал жараёнлар», «ижтимоий маданий ҳолатлар», «социал ҳаётни илмий ўрганиш» ва ҳоказолар социологиянинг предмети бўла олади, - деб ҳисоблайдилар бир гуруҳ социолог олимлар. социология курсининг предмети бошқа фанлар предметига ўхшаш фаннинг асосий вазифаси, мақсади ва функцияси, қонун ва категорияларини белгилаб бериш билан бу фан нимани ўрганади ва нимани ўргатади каби йўналишларини ҳам аниқлаб беради. бу фаннинг предметини аниқлашда социал- ижтимоий муносабатларнинг у ёки бу ҳодиса ва жараёнлардаги сифат кўрсатгичларга эътибор …

гуруҳ фикрларидир. 2. иккинчи гуруҳ фикрларига қўйидагилар киради (яъни иккинчи гуруҳ олимлари фикри): халқаро социал-ижтимоий энциклопедик олимлар фикрича бу фан предмети шундан иборатким, яъни бу фан – «социал ижтимоий-сиёсий агрегатлар, гуруҳлар ва уларнинг институционал (яъни ижтимоий-сиёсий фаолиятлари кўриниши), ташкилотлар, уюшмалар, институтлар ва уларнинг фаолиятлари ва бу институтлар ва ижтимоий-сиёсий ташкилотлар системаси ва фаолиятлари жараёнидаги туб ўзгаришлар»ни ўрганади деб кўрсатилади. 3. учинчи гуруҳ олимлар фикрича, яъни социал гуруҳлар уларнинг вакиллари асосида ташкил топган бирликда фаолият кўрсатиладиган кишилар ҳаётида юз берадиган бутун воқеалар, ҳодисалар, ташкилотларнинг ривожланиши жараёнларини» ўрганиш, - деб ҳисоблайдилар. яна бир қанча ана шундай фикрларни келтириш мумкин.аммо, ҳали унинг конкрет предмети аниқ эмас. бу фикрларнинг қанақа бўлишидан қатъий назар бу фан иқтисодий-сиёсий ҳаётда кишилар ижтимоий-сиёсий фаолиятининг ҳамма жабҳаларини – иқтисодий, ижтимоий, сиёсий, ғоявий, маданий ва бошқа томонларини қамраб олади ва уларга таалуқли ижтимоий-сиёсий процессларни назарий ва амалий жиҳатдан ўрганади. шундай қилиб, бу фан – маълум тарихий тараққиёт жараёнида шаклланган, фаоллашган …

оли, боғлиқлиги, эркин, тенглик, озодлик, адолатлилик, демократик ҳолати ва ҳ.к.); 3. турли индивид ва гуруҳлар (кўпроқ миллат, синфлар, социал қатлам ва ҳ.к.) бир-бирига жамиятд тутган ўрнига, ижтимоий ҳаётда юз бераётган воқеа ва ҳодисалар асосида бўлган муносабатларни; 4. ва оқибат натижада турли хил индивидлар, гуруҳларнинг ижтимоий-сиёсий жамиятдаги ўзаро фаолияти ва унинг натижаларини ўрганадиган фандир. бу ижтимоий-сиёсий муносабатлар мажмуаси фан сифатида социал-демократикобъективлик методи, услуби асосида назарий-илмий ва амалий натиажаларни анализ қилиш орқали ўрганилади. шу асосда бу фаннинг ўзига хос специфик хусусиятга эга бўлган функциялари вазифалари вужудга келади. . социология фани фан сифатида ижтимоий ҳаёт жараёнларини ўрганар экан, қўйидаги функцияларга таянади: биринчидан – илмий проблемаларни ҳал этиб, ижтимоий ва сиёсий ҳаётнинг ҳамма жараёнларига таалуқли ҳақиқий борликни илмий анализ қилиш,ёзма манбаларни ўрганиш, солиштириш, текшириш оқибатида социал тараққиёти, унинг объектларини, институтларини ўрганади ва бу ўрганишнинг социологик методологиясини, илмий текшириш методларини аниқлайди. унда иккита функция – нима ўрганилади (объект), қандай ўрганилади (методи) ва шу асосда гносеологик …

зарий-абстракт асосларда, амалий-бу ҳам назарий ва эмпирик кузатишларга асосланиб олган билимнинг объект даражасига амалий ва назарий йўл билан боғланади. учинчидан – прогнозтик – келажакка доир мулоҳазалар билдириш функцияси мавжуд. яна бу фаннинг билиш функцияси мавжуддир. бу функция биринчидан информацион хусусиятга эга бўлиб, умумжамият, жамоа ва индивидлар ҳақида дастлабки маълумотлар – яъни уларнинг эҳтиёжи, манфаатлари, ориентациялари қиймати ҳақида, мотивлар, реал фактлар, характер ва моҳиятга таалуқли фактлар, ижтимоий фикрлар ва бошқа маълумотлар тўпланиб, ҳақиқий социал-сиёсий фикрлар, хулосалар чиқарилади. иккинчидан – социал-сиёсий назарияларни бойитадиган янги ғоявий ва назарий таълимотлар янги қонуниятларни ва тенденцияларни вужудга келтиради. тўртинчидан – амалий функциялар бўлиб, бу билиш функцияси билан узвий боғлиқдир. чунки, бу функция назарий таълимот билан амалиёт бирлиги бу фаннинг энг муҳим белгисидир. ҳар бир назарий таълимот амалиётсиз – таълимот эмасдир. бу функция асосан аниқ, конкрет назарий илмий хулосаларга асосланиб, кўпроқ жамият тараққиётининг келажаги ҳақида ва уни режали ривожлантириш иктиқболларини белгилаб беради, социал-сиёсий жамиятнинг келажагини башорат қилади. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "социология фан сифатида унинг назарий асослари"

1354708165_40580.doc социология фан сифатида www.arxiv.uz режа: 1. социология жамият ҳақидаги фан сифатида 2. социологиянинг илмий статуси – социология фанининг предмети 3. социология фанинг функциялари 4. социологиянинг қонуниятлари, категориялари «социология» термини лотинча сўз бўлиб, «социетас» (жамият) ва «логос» (сўзлар ва таълимот) сўзларидан олинган бўлиб, жамият, яъни ижтимоий жамият тўғрисидаги фан ҳисобланади. инсоният тарихи тараққиёти жараёнида кишилар жамиятни ўрганишга қизиқиш ва ҳатто ижтимоий жамиятнинг ўзига қизиқиш, унга нисбатан ўз муносабатини билдириш учун ҳаракат қилиб келинди. ўтмишда бу ҳақда ҳар бир йирик тафаккур номоёндаси жамият ҳақида, ижтимоий ҳаёт ҳақида ўз тушунчаси ва муносабатини билдириб келди. уларнинг бу тафаккурлари маълум бир фалсафий системада намоё...

Формат DOC, 97,0 КБ. Чтобы скачать "социология фан сифатида унинг назарий асослари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: социология фан сифатида унинг н… DOC Бесплатная загрузка Telegram