psixologiya nazariy va amaliy fan sifatida

DOC 62.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1500184997_68606.doc psixologiya nazariy va amaliy fan sifatida oliy o'quv yurtlarida psixologiyani o'qiushning maqsadlari. talabalarni har qanday fanlarni o'rganishlaridan asosiy maqsadi hayotiy vazifalarga va amaliy masalalarga ilmiy nuqtayi nazardan yondashgan holda o'rganishdir. psixologiyani o'rganishda talaba fanni inson psixologiyasining harakatlari har bir odamning hulq-atvor ko'rinishlarining xususiyatlarini tushunish va tushuntirib berish, shaxs psixologiyasida ilmiy yo'nalishlarni tahlil qilish maqsadida va shuning asosida ular bilan kundalik hayotda to'g'ri munosabatlarda bo'lishiga o'rganib olish kerakligini bildiradi. bu maqsad umumiy bo'lib har qanday fanni o'rganishga ham taalluqli bo'lgani bilan, u faqatgina talabaning faoliyatiga tegishlidir aynan u bunga erishishga intilishi kerak. o'qituvchi faoliyati haqida gapiradigan bo'lsak, uning faoliyati, talabanikidan farqli o'ziga xos xususiyatga ega. talabaning maqsadi — fanni o'rganish, o'qituvchining maqsadi - uni tatbiq etishdir. bu maqsadlar oxiri oqibat birlashadilar lekin, maqsadlarni qo'yish jarayonida ular turli ko'rinishga ega boiadilar; talaba o'qituvchidan «bilim olishga» intiladi, o'qituvchi esa unga ana shu zarur bilimlarni «berishga» va mavjud bilimlardan foydalanishga o'rganishga harakat qiladi. …

i. o'z oldimizga u yoki bu mavzu va bo'limlarni o'qitishni maqsad qilib qo'yar ekanmiz, fanning turli sohalari xususiyatlarini hisobga olish kerak. misol uchun nazariy (umumiy) psixologiyani tushuntiruvchi deb nomlash qabul qilingan, amaliy psixologiyani esa hayotiy haqiqatning turli tomonlarida bu nazariyani: psixik hodisalar holatlari va vaziyatlariga amaliy qo'shimcha deb hisoblashadi. ammo amahy psixologiya ham haqiqiy psixik hayotdagi aniq faktlarni tushuntiradi jumladan, ijtimoiy psixologiya, ijtimoiy hayot hodisalarini guruhlar xulqi hodisalarini injenerlik psixologiyasi-insonning texnika bilan o'zaro munosabati xususiyatlarini, pedagogik psixologiya o'qitish va tarbiyaning samaradorligi shartlari bilan bog'liq bo'igan holatlarni, tibbiyot psixologiyasi - inson salomatligini yaxshilanishi va yomonlashishini sabablarini, harbiy psixologiya - insonning xavotirli vaziyatlardagi harakatlari xususiyatlarini va shu kabi. shunday qilib, amaliy psixologiyaning vazifasi nazariy ya'ni umumiy psixologiya kabi tushuntiruvchi hisoblanadi lekin psixologiyaning har bir sohasiga taalluqli qiziqishlar doirasidagi hodisalarga nisbatan amaliy hisoblanadi. psixologik bilimlarni amaliy qo'llashga kelsak, nazariy va amaliy psixologiya uchun u hodisalarni tushuntirishdan iborat bo'ladi, birinchi holatda — bilimlar tor …

di bilan bog'liq bo'iadi. bu savolga javob ijobiy bo'iish kerak: amaliy emas balki nazariy masalalarni hal etishda nazariyani amaliy qo'iiash deb hisoblash mumkin. faoliyatning umumiy psixologik nazariyasi yoki masalan, rivojlanish va o'qitish (ya'ni pedagogik psixologiya sohasiga) yoki o'yin faoliyatida bola shaxsini shakllantirish qonuniyatlarini aniqlashga (ya'ni yosh psixologiyasi sohasiga) qo'llaydigan bo'lsak, bu biologiya qonunlarini tibbiyot yoki zoologiya o'rganadigan hodisalarni tushuntirishga matematika qonunlarini, qattiq jismlar fizikasi sohasi o'rgatadigan hodisalarni tushuntirishi uchun qo'llagandek yo'l tutgan bo'lamiz. shuni ham aytish kerakki, psixologiyaning umumiy nazariyasi faqatgina amaliy psixologik fanlarda, balki boshqa «begona» fanlarda shuningdek, masalan, pedagogikada yoki sotsiologiyada ham hodisalarni nazariy tushuntirishda qo'llanilishi mumkin. umumiy yoki amaliy psixologik nazariyani boshqa yaqin bo'igan yoki yaqin bo'lmagan fanlarda nazariy o'rganish masalalariga amaliyotni qo'iiash psixologik nazariyani amalda qo'llashning ikki turidan biri hisoblanadi. biri psixik hodisalarni tushuntirish uchun qo'iiash deb aytish mumkin, ikkinchisi - psixologik hodisalarni qayta o'zgartirish ularni tuzatish uchun qo'iiash deb nomlash mumkin, u amaliy psixologiya vazifasiga …

gik voqealarni tushuntirish uchun (amaliy psixologiyaning nazariy qismi) va psixikaning u yoki bu tomonlarini qayta tashkil etish mumkin (amaliy psixologiyaning amaliy qismi yoki psixotexnika). agarda o'quv yurtining psixologiya o'qituvchisi talabalarning ijodiy fikriashlarini rivqjlantirish bilan mashg'ul bo'lsa va bunda maxsus intellektual mashqlar yordamiga tayansa bunda faqatgina nazariy psixologiyadagi nazariyalardagi haqiqatni asoslab berish, uning qonuniyatlarini tushuntirish bilan shug'ullansa, balki amaliy psixologiya psixotexnika bilan yondoshadi, chunki fikrlash ko'nikmalarini amaliy shakllanishiga nazariy psixologiya materiallariga tayangan holda fikrlash masalalarini (analitik semantik) hal etish qobiliyatini rivojlantirishdan iborat bo'iadi. shunday qilib, psixologiyani o'rganishning umumiy maqsadi o'quvchilarda (talabalarda) psixik hodisalar va holatlarini ilmiy tushuntirish uchun o'z bilimlarini qo'llab psixologik fikrlash mahoratini shakllantirish hamda inson shaxsining rivqjlantirish maqsadida uning psixikasini qayta o'zgartirish hisoblanadi. ta'lim-tarbiya jarayonini tashkil etish, hulq-atvorni psixologik tuzatish yoki nerv psixik kasalliklarni psixoterapevtik davolash va boshqalar. ushbu umumiy maqsad biz yuqorida ko'rganimizdek qator aniq maqsadlarga ajratilishi kerak. psixologiyani o'rganishning aniq maqsadlarini ajratish tamoiyllaridan biri talabalami, bo'lajak mutaxassis …

imlarni qo'uash orqali psixologik fikrlash mahoratini shakllantirish bo'lsa unda savol tug'iladi. psixolog bo'lmagan mutaxassisning kasbiy faoliyatiga kiruvchi qaysi harakatlarda bu bilimlarni qo'uash mahorati kerak bo'iadi. mashhur psixolog e.aklimovning fikriga ko'ra psixologik bilimlar har qanday psixolog bo'lmagan mutaxassislar uchun «psixologik bilimdonlik» uchun kerak chunki unga g'oyalar, faktlar, qarashlami boshqalarning ongiga yetkazishga to'g'ri keladi. bir-birini tushunishga harakat qilish o'qitish, boshqarish bundan tashqari, u «o'zining ichki dunyosini va o'zini takomillashtirishni ilmiy asosda yaxshi boshqarish» ham muhim hisoblaydi. chunki bular faqatgina psixolog bo'lmaganlargina taalluqli deb hisoblashgina emas, balki bir xil darajada ekanligini inobatga olish lozim. mutaxassis psixologlarga ham taalluqli deb hisoblash mumkin, shunda psixolog bo'lmagan talabalarning o'qishdan maqsadlari bir-birlarini tushunish, o'rganish, boshqarish uchun psixologik bilimdonlik deb tan olish qoladi. bu bilan har qanday mutaxassis ham shug'ullanadi. bu fikmi to'g'ri deb hisoblash mumkin, lekin qaysi bilimga qarab odamni yetarli darajada psixologik bilimdonlar yoki yetarli bilimga ega bo'lmagan odamlar qatoriga kiritish mumkinligini aniqlab olish mumkin. psixologiya …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "psixologiya nazariy va amaliy fan sifatida"

1500184997_68606.doc psixologiya nazariy va amaliy fan sifatida oliy o'quv yurtlarida psixologiyani o'qiushning maqsadlari. talabalarni har qanday fanlarni o'rganishlaridan asosiy maqsadi hayotiy vazifalarga va amaliy masalalarga ilmiy nuqtayi nazardan yondashgan holda o'rganishdir. psixologiyani o'rganishda talaba fanni inson psixologiyasining harakatlari har bir odamning hulq-atvor ko'rinishlarining xususiyatlarini tushunish va tushuntirib berish, shaxs psixologiyasida ilmiy yo'nalishlarni tahlil qilish maqsadida va shuning asosida ular bilan kundalik hayotda to'g'ri munosabatlarda bo'lishiga o'rganib olish kerakligini bildiradi. bu maqsad umumiy bo'lib har qanday fanni o'rganishga ham taalluqli bo'lgani bilan, u faqatgina talabaning faoliyatiga tegishlidir aynan u bunga erishishga intil...

DOC format, 62.0 KB. To download "psixologiya nazariy va amaliy fan sifatida", click the Telegram button on the left.

Tags: psixologiya nazariy va amaliy f… DOC Free download Telegram