жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни

PPT 1,1 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1479238267_64353.ppt , ) ( 1 1 n m dt dn b a - = , ) ( 2 2 m n dt d м b a - - = математик моделлаштириш ва математик статистика асослари жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни ҳозирда инсон фаолиятининг деярли барча соҳаларида компьютер кенг қўлланилмоқда. компьютердан, янги технологик жараёнларни ўрганишда ва иқтисодий масалаларни режалаштириш, ҳар хил даражадаги ишлаб чиқаришни бошқариш учун оптимал вариантларни излаб топишда кенг фойдаланилмоқда. айниқса, мураккаб объектлар бўлмиш радиотехника, авиасозлик, платина, кўприклар, ва бошқа шунга ўхшаш иншоотлар ҳисоб-китобини компьютердан фойдаланмасдан амалга ошириб бўлмайди. ўта тезкор ва кенг ҳажмдаги хотирага эга замонавий компьютерлар физика, кимё, механика, техника, иқтисод ва бошқа кўплаб соҳа муаммоларини тадқиқ қилиш ва ҳал этишда математик усулларни қўллаш учун кенг йўл очиб бермоқда. компьютердан фойдаланишнинг муҳим йўналишларидан бири –бу объект, ҳодиса ёки жараёнларни моделлаштиришдир. инсон бевосита кузата олмайдиган физик, кимёвий, биологик ва бошқа жараёнлар компьютерда моделлаштирилиши мумкин. моделлаштириш компьютерда масалани ечишнинг …

лидир. буларга мисол қилиб, термоядро қуролининг тажрибаси, ҳар хил экологик тажрибалар, биологик қуролларни мисол қилиб кўрсатиш мумкин. бу тажрибалар тўғрисида фикр юритишнинг ўзи даҳшатли. шунинг учун ҳам математик моделлаштириш энг арзон ва энг хавфсиз ҳисобланади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни таъкидлаш жоизки, ўта тезкор ва катта хотирага эга кенг имкониятли замонавий компьютерлар, улар учун яратилаётган тизимли, инструментал, амалий дастурлар, замонавий дастурлаш тиллари ва уларнинг компиляторлари, дастурлаш технологиялари, умуман олганда барча ахборот технологияларидан фойдаланишдан мақсад математик моделлаштиришни амалга оширишдир. демак, инсон фаолияти учун ўта муҳим мураккаб тизимларни математик моделлаштиришдан мақсад эса ўз навбатида тегишли қарор қабул қилиш (одам томонидан) ва башорат (прогноз) қилиш. бундан ташқари иқтисодий, экологик ва техник тизимларни мавжуд классик усуллар билан тадқиқ қилиб бўлмайди. бу эса ўз навбатида математик моделлаштириш кенг маънода ахборатий моделлаштириш илмий-техника ривожининг ажралмас қисми эканини кўрсатади. одатда, амалий математикани масалаларини компьютер ёрдамида ечиш қуйидаги технологик занжир асосида олиб борилади: тадқиқот объекти – …

у математик белгилар ва баъзи бир қонун – қойдалар билан ифодаланган бўлади. моделлаштиришдан мақсад ташқи муҳит ва ўзаро алоқада бўлган объектлар ҳақидаги маълумотларни олиш, ишлатиш, тасвирлаш ва қайта ишлашдир. бу ўринда модел эса объект ҳолати хоссалари ва қонуниятларини ўрганиш учун восита сифатида иштирок этади. моделлаштириш инсон фаолиятининг турли соҳалар кенг ишлатилади. асосан олинган маълумотлар бўйича самарадор ечимлар қабул қилиш жараёнида, лойиҳалаш ва бошқариш соҳаларида моделлаштириш кўп қўлланилади. модел ҳар доим маълум бир мақсадда қурилади, масалан, унинг қайси бир хоссаси объектив жараёнга таъсир этиши муҳим рол ўйнайди ёки қайсилари муҳим рол ўйнамайди. модел www.arxiv.uz www.arxiv.uz математик моделлаштириш мазмуни математик тушунчаларни табиий ва ижтимоий фанларда, техникада қўллашдан иборат бўлган илмий билимларни математикалаштириш замонавий давр удуми ҳисобланади. кўпинча у ёки бу фаннинг ривожланиш даражаси ҳам математик усулларни қўллаш даражаси бўйича характерланади. «ҳар қандай билимда математика қанча бўлса, шунча фан бор» деган машҳур ҳикматли таъриф бу фикрни ифодалаб беради. www.arxiv.uz www.arxiv.uz инсониятнинг англаш жараёни …

лари бўлиб хизмат қилади. турли фанлар ҳар хил математикалаштириш даражасига эга. сифатли математик моделлар устивор аҳамиятга эга бўлган фанлар учун юқори бўлмаган математикалаштириш даражаси характерли. қандай математик моделлар ишлатилишига кўра математикалаштириш даражасини тавсифлаш мумкин. масалан, механикада математикани қўллаш хусусий хосилали дифференциал тенгламалар тизимидан фойдаланишга асосланади. жумладан, бундай математик моделлар алоҳида битта ҳолатда эмас, механиканинг қайишқоқлик назарияси, гидроаэродинамика каби ҳамма бўлимларда қўлланилади. математикалаштириш даражаси физикада ҳам юқори, лекин унинг турли хил бўлимларида ҳозирча ҳар хил даражада ишлатилади. ҳозирги пайтда кимёда ҳам математикалаштириш даражаси ортиб бормоқда. масалан, кимёвий кинетика содда дифференциал тенгламаларга, кимёвий гидродинамика хусусий хосилали тенгламаларга асосланади. биологияда ҳам математикалаштириш даражаси ортмокда бунинг исботи тариқасида хх аср бошларида бажарилган «йиртқич-ўлжа» тизимини математик моделлаштириш бўйича волтеррнинг классик ишига эътиборни қаратиш етарли. www.arxiv.uz www.arxiv.uz инсониятнинг англаш жараёни ва амалий фаолиятида моделлаштиришнинг эгаллаган ўрни биз иқтисод, тарих ва бошқа ижтимоий фанларга ҳам математик ғояларнинг тез суратлар билан кириб келишига гувоҳ бўлмоқдамиз. механика ва физикани …

йлиги турли хил физик, кимёвий, биологик жараёнларни таърифлаш учун бир хил математик моделларни қўллашда намоён бўлади. математик моделлар сонининг чеклилик ҳусусияти уларнинг абстрактлилигини кўрсатади. битта математик ифода (тушунча) ҳар хил жараён, тавсифларни таърифлаши мумкин. масалан лаплас тенгламаси гидродинамикадаги сиқилмайдиган суюқлик ҳаракатини, зарядланмаган жисмлар ташқарисидаги электростатик майдонни, стационар иссиқлик майдонини, қайишқоклик назариясида мембрананинг эгилишини таърифлайди. а.пуанкренинг қайд этишича, «математика – ҳар хил нарсаларга бир хил ном қўйиш саънатидир». хусусан, бу аниқ бир ҳодиса ёки жараённи ўрганишда бошқа бир ҳодиса ёки жараённи ўрганиш пайтида олинган натижаларни қўллашга имкон беради. математик моделларнинг бундай умумийлигида математика усулларининг бирлашган аҳамияти намоён бўлади. www.arxiv.uz www.arxiv.uz математик моделлар тушунчаси "модел" лотинча modulus сўзидан олинган бўлиб, бирор объект ёки объектлар тизимининг образи ёки намунаси саналади. моделлаштириш – бу, бирор а объектни бошқа б объект билан алмаштиришдир. бу ерда а объекти оригинал ёки моделлаштириш объекти, уни алмаштирувчи б эса модел дейилади. бошқача айтганда, модел – бу оригинал объектнинг унга …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни"

1479238267_64353.ppt , ) ( 1 1 n m dt dn b a - = , ) ( 2 2 m n dt d м b a - - = математик моделлаштириш ва математик статистика асослари жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни ҳозирда инсон фаолиятининг деярли барча соҳаларида компьютер кенг қўлланилмоқда. компьютердан, янги технологик жараёнларни ўрганишда ва иқтисодий масалаларни режалаштириш, ҳар хил даражадаги ишлаб чиқаришни бошқариш учун оптимал вариантларни излаб топишда кенг фойдаланилмоқда. айниқса, мураккаб объектлар бўлмиш радиотехника, авиасозлик, платина, кўприклар, ва бошқа шунга ўхшаш иншоотлар ҳисоб-китобини компьютердан фойдаланмасдан амалга ошириб бўлмайди. ўта тезкор ва кенг ҳажмдаги хотирага эга замонавий компьютерлар физика, кимё, механика, техника, иқтисод ва бошқа кўплаб соҳа муаммоларини тадқиқ қилиш в...

Формат PPT, 1,1 МБ. Чтобы скачать "жамият билимларини абстракциялаш (мавҳумлаш) жараёни", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: жамият билимларини абстракцияла… PPT Бесплатная загрузка Telegram