tizimli yondashuv sotsiologik tadqiqotlarda

DOC 127,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1706115391.doc tizimli yondashuv sotsiologik tadqiqotlarda reja: 1. tizimli yondashuv tamoyillari 2. sotsiologik tadqiqot obyektining tizimli tahlili 3. axborotni tizimli tahlil qilish metodlari 4. tizimli yondashuvning ma’lumot to’plash, va tahlil qilish metodlari tizimli yondashuv tamoyillari tizimli yondashuv – bilish faoliyatining universal quroli bo’lib, istalga hodisa tizim sifatida olib qaralishi mumkin, biroq, belgilab o’tish kerakki, barcha o’rganish obyektlari ham bunga muhtojlik sezavermaydi. tizimli yondashuvning murakkab va dinamik birliklarni bilishdagi va yaratishdagi ahamiyati tengsizdir. 1972-yildayoq faylasuflar ta’kidlashgan: “bugungi kunda o’rganilayotgan obyektga nisbatan tizimli-strukturaviy yondashuv umumilmiy tamoyil maqomiga ega bo’lib bormoqda. barcha maxsus fanlarda, o’z rivojlanganliklari va ichki imkoniyatlaridan kelib chiqqan holda, tizimli yondashuv qo’llanilmoqda” (v. s. tyuxtin). fanning bugungi kundagi rivojlanish bosqichida tizimli yondashuvning nazariy jihatdan tadqiq etilishi va udan metod sifatida foydalanilish darajasi shu qadar kengki, biz bir qancha yo’nalishlarga ega bo’lgan, umum-ilmiy ahamiyatga ega bo’lgan “tizimlilik harakati” haqida gapirsak ham bo’ladi. tizim yoki sistema so’zi yunoncha “σύστημα” so’zidan olingan bo’lib, u …

a qonuniyligini ko’rsatadi. yaqin vaqtgacha ilmiy bilishda analitik yondashuv (shuning uchun ham “analiz” (tahlil) so’zi umuman ilmiy tadqiqot so’zining sinonimi sifatida qo’llanilib kelindi) muhim o’rinni egallab kelgan bo’lib, bu ilmiy faoliyat sifatida o’z obro’-e’tiborini hozirgacha yo’qotganicha yo’q. ammo, ilmiy tadqiqotning tahlil uchun material yetarlicha yig’ilgan sohalarida to’plangan bilimning integratsiyalanishiga va tizimlashtirilishiga o’tkir ehtiyoj kelib chiqdi. bu ehtiyoj o’z ichiga ham tahlilni ham sintezni oluvchi tizimli yondashuv orqaligina qondirilishi mumkin.“bugungi kunda fanning turli sohalariga tegishli bo’lgan tadqiqotchilarning tizimli yondashuvga nisbatan qiziqishlarining ortishiga uning butun narsani cheksiz darajada ko’payuvchi qismlarning mexanik jamlanmasiga tenglashtirishi emas, balki uning butunlikni modellashtirish qobiliyati sababchidir” (m. s. kagan).shu tarzda, tizimli yondashuvni fan rivojlanishining bugungi bosqichida bilishdagi integrative tendensiyalarning kuchayishi natijasi deyish mumkin.bu tendensiyalar xx asrning ikkinchi yarmida tobora ko’zga tashlana boradi. tizimli yondashuv va uning nazariy va amaliy jihatdan keng fan tarmoqlariga kirib borishi shu bilan asoslanishi mumkinki, u insonlar tomonidan atrof olamni idrok etilishi jarayonlarining o’zida …

deb yozadi rossiyalik faylasuf va tizimshunos v. n. sagatovskiy – shuni ko’rsatadiki, obyekt haqidagi nisbatan to’liq va kamchiqim tasavvur qachon o’sha obyekt tizim sifatida tasavvur qilinsagina hosil bo’lishi mumkin”. tizimli yondashuv asosida olingan axborot ikki asosiy xususiyatga ega bo’ladi: birinchidan, tadqiqotchiga faqat kerakli axborot yetib boradi, ikkinchidan, - unga qo’yilgan masalani yechish uchun yetarli bo’lgan axborotgina yetib boradi. tizimli yondashuvning mazkur o’ziga xos xususiyati shu bilan shartlanadiki, muayyan obyektni tizim sifatida olib qarash uni faqat muayyan munosabat ishtirokchisi, o’sha munosabatga tizim sifatida kirishadigan obyekt sifatida qarashdir. “tizim” kategoriyasi umumiy kategoriyalar safiga kiradi, chunki, u istalgan predmetlar va hodisalar, barcha obyektlar xususiyatlariga mos tushadi. aytilganlarning oxirgilarini “tizim” va “tizim bo’lmagan” larga ajratish mumkin emas. tizim sifatida obyekt faqat o’zining maqsadiga, o’zi amalga oshirishi, erishishi mumkin bo’lgan maqsadidan kelib chiqib maydonga chiqadi.va aynan shu nuqtai nazardan obyekt yaxlit bo’ladi va o’zida bir butunlikni aks ettiradi. amaliy jihatdan “butunlik” va “tizimlilik” hodisalarning ayniy …

nar ekan, tizimli taxlil bu: a). tarkibiy elementlarning tuzilmaviy aloqasini ko'rsatib berish; b). qanaqa maqsadga yunaltirilganlikni bilish; s). tarkibiy qismlarni yaxlitlikka buysundirilganlik darajasini ochib berish; d). uzoq muddatli barqaror va muvozanatlangan mavjudlikni ko'rsatib berish; ye). atrof muxitdan o'zgaruvchanlik va aloqadorlik kabi xususiyatlarning yig'indisini ko'rsatib berish, - deb izohlaydi. darhaqiqat, tizim o'zaro aloqadorlikda bo'lgan birliklarning yig'indisi sifatida ularning birgalikdagi mavjudligi mutanosibligini ta'minlaydi. zamonaviy bosqichda nemis sotsiologi n. luman ijtimoiy tizim umumiy nazariyasi va tizimli tahlil metodikasiga hissa qo'shadi. uning ushbu ishlari: «ijtimoiy tizimlar: umumiy nazariya» (1984) «jamiyat jamiyati» (1997), umumiy nomidagi «ijtimoiy ma'rifat» nomidagi oltita maqolalar to'plamida o'z aksini topadi. u ijtimoiy tizimning biologik farqli jihati sifatida unda o'ziga xos ma'noning mavjudligini ko'rsatadi. bundan tashqari, luman jamiyatda o'zaro aloqadorlikda sodir bo'luvchi muloqot (ya'ani axborot almashinuvi jaraeni) tizimli tarzda kechishi ijtimoiy tizimlar nazariyasi doirasida o'rganish maqsadga muvofiqligini ko'rsatib berdi. tizimlilik tamoyili shuni anglatadiki, tizim va uni tashkil etuvchi qismlar o'zaro hatti harakatlari …

aniqlash; 4.butunlik darajasini aniqlash; 5.asosiy omillarni (sabab, funktsiya, me'er) aniqlash; 6.obyektni modellashtirish; 7.hatti harakatni optimal algoritmni ishlab chiqish. birinchi qadam – bu tizimlarning sifat spetsifikasida qo’llaniluvchi tizim hosil qiluvchi omil sifatidagi tizimning asosini aniqlab olish hisoblanadi.tadqiqotning maqsadlariga ko’ra tizimlarning turli asoslari ajratilib ko’rsatilishi mumkin. agar siyosiy tizim tadqiq etilayotgan bo’lsa, asos sifatida jamiyatning guruhlarga bo’linishi va ularning davlat boshqaruvida qatnashuv darajasi asos sifatida olinishi mumkin. agar iqtisodiy obyekt tadqiq etilayotgan bo’lsa, asos sifatida mulkchilik munosabatlari, ishlab chiqarish kuchlarining rivojlanganlik darajasi va resurslarning mavjudligi olinadi. marks ijtimoiy tizimlarning tarixiy tiplarini ta’riflashda moddiy farovonlik vositalarining (ishlab chiqarish kuchlari va ishlab chiqarish munosabatlari jamlanmasi) ishlab chiqarilishi vositalarini ajratib ko’rsatadi. t. parsons jamiyat tizimlar tahlilida asos sifatida “ijtimoiy hatti harakatni tizim hosil qiluvchi omil sifatida ajratib ko’rsatadi. ikkinchi qadam – obyektning tuzilmasini va ularning o’zaro aloqalarini yuzaga keltiruvchi asosiy elementlarni tahlil qilishdir: bularga tashkillashuv, munosabatlar, bo’ysunish ierarxiyasi, boshqaruv usullari va hokazolarni kiritish mumkin. undan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tizimli yondashuv sotsiologik tadqiqotlarda"

1706115391.doc tizimli yondashuv sotsiologik tadqiqotlarda reja: 1. tizimli yondashuv tamoyillari 2. sotsiologik tadqiqot obyektining tizimli tahlili 3. axborotni tizimli tahlil qilish metodlari 4. tizimli yondashuvning ma’lumot to’plash, va tahlil qilish metodlari tizimli yondashuv tamoyillari tizimli yondashuv – bilish faoliyatining universal quroli bo’lib, istalga hodisa tizim sifatida olib qaralishi mumkin, biroq, belgilab o’tish kerakki, barcha o’rganish obyektlari ham bunga muhtojlik sezavermaydi. tizimli yondashuvning murakkab va dinamik birliklarni bilishdagi va yaratishdagi ahamiyati tengsizdir. 1972-yildayoq faylasuflar ta’kidlashgan: “bugungi kunda o’rganilayotgan obyektga nisbatan tizimli-strukturaviy yondashuv umumilmiy tamoyil maqomiga ega bo’lib bormoqda. barcha maxsus fanla...

Формат DOC, 127,5 КБ. Чтобы скачать "tizimli yondashuv sotsiologik tadqiqotlarda", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tizimli yondashuv sotsiologik t… DOC Бесплатная загрузка Telegram