markaziy osiyo regionidagi geosiyosiy jarayonlar. yangi ming yillikda markaziy osiyoda xavfsizlikni ta’minlash muammolari

DOC 80,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1556875944_74216.doc markaziy osiyo regionidagi geosiyosiy jarayonlar. yangi ming yillikda markaziy osiyoda xavfsizlikni ta’minlash muammolari reja: 1. markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. 2. narkobiznes, uyushgan jinoyatchilik, xalqaro terrorizm, diniy ekstremizm masalalari. 3. markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. 4. markaziy osiyoda ekologik vaziyatning namoyon bo‘lish xususiyatlari. 5. suvning tanqisligi va sho‘rlanganligi. suv muammosining siyosiy tus olishi markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. mintakada bundan bir necha yil oldin sobik ittifok xududidan yangi beshta davlat ajralib chikishini va ular o‘rtasida yangicha munosabatlar tizimi shakllanishini xech kim kutmagandi. shu sababli mintakadagi integratsion jarayonlarga nisbatan mutaxassislar o‘rtasida bir kator savollar yuzaga chikdi. ya’ni mintakadagi integratsion uyushma kanchalik chidamli? mintakaviy integratsiya kandaydir tashki ambitsiyalar mevasi emasmi? shakllanayotgan yangi makonda geosiyosiy, iktisodiy va madaniy omillarning o‘rni kanday? mintakada siyosiy va iktisodiy munosabatlarda sub’ektlarning yo‘nalishlari birmi va ular mintakaviy birlikni saklab kolishga kodirmi? to‘g‘ ri, uzok vakt davomida markaziy osiyoning ijtimoiy — siyosiy …
2
inishda namoyon bo‘ldi desak bo‘ladi, ya’ni, bir tomondan, yevropa ilmiy doiralarining kizikishi bo‘lsa, ikkinchi tomondan, jaxon siyosatiga ta’sir etadigan imperiyalarning xududiy o‘sish jarayoni ketayotgan edi2. xix asrning oxirlarida rus va garb tadkikotchilari orasida markaziy osiyo — turkiston tushunchasi bilan boglanib koldi. aytish joizki, â«turkistonâ» atamasi xududni birlashtiradigan tillar yakinligi, madaniy yakinlik, turmush tarzi yakinligi tufayli yagona tarixiy — madaniy makon sifatida tushunilgan3. bu atamaning oxirgi talkini xx asr o‘rtalarida pay do bo‘ldi. uning kamroviga o‘zbekiston, qozogiston, turkmaniston, qirgiziston va tojikiston sovet respublikalari kirgan edi. sovet davrida bu makonni â«o‘rta osiyo va qozogistonâ» deb ataganlar. bizningcha, bunday talkin va mintakani ajratish kuyidagi omillar bilan boglik: birinchidan, qozogistonning rossiya ta’sir doirasiga ilgarirok kirganligi xamda u yerda turkiy bo‘lmagan axolining tez sur’atlarda ko‘payganligi va ularning shu yerda mukimlashganligi; ikkinchidan, qozogiston xududining katta kismi geografik jixatdan g‘arbiy sibir sharoitiga moe kelganligidadir. tarixga e’tibor bersak, yangi davrgacha markaziy osiyodagi ma’muriy — xududiy bo‘linishga etnik omil …
3
€˜lgan. masalan, orol bo‘linmasi, bu yerda navbati bilan turkman, kozok va korakalpok xonlari xukmronlik kilgan. xix asrning oxirlarida markaziy osiyo mintakasi rossiya imperiyasi tomonidan bosib olingan edi. shu davrdan boshlab mintaka katta geosiyosat doirasiga tortiladi, uning tarixi orkaga surib kuyiladi va u siyosatning kurboniga aylanadi, desak mubolaga bo‘lmas. aynan shu davrdan boshlab markaziy osiyoga asta — sekin yevropa madaniyati, ta’limi kirib keladi va industrial munosabatlarning yangi o‘choklari vujudga kela boshlaydi. shuni xam tan olish kerakki, rossiya xukmronligi davrida chor ma’muriyati o‘zining mintakadagi olib borayotgan siyosatida axoliga nisbatan ularni bir —biridan ajratish, ularni uzoklashtirish usuliga tayangan1. markaziy osiyo xalklarini farklash asosida ular, birinchi navbatda, konfessiyalar, undan keyin xujalik, madaniy va etnik omillarni kuyishgan. ma’lum darajada bu mintakaning o‘sha davrdagi xakikiy tarixiy rivojlanish darajasini aks etgan desa xam bo‘ladi2. rossiyadagi inkilobdan keyin va markaziy osiyodagi fukarolik urushi davomida bolb sheviklar raxbariyati turkistonni rsfsr tarkibidagi yagona, bitta avtonom okrugga birlashtirmokchi bo‘lishdi. 1918 yilning …
4
ittifokdosh respublikalar sifatida kirish uchun imkoniyat berildi, kozogistonga turkiston assrning kozok viloyatlari bilan birlashib avtonomiya sifatida rsfsr tarkibiga kiritish taklif etildi, kirgizlarga rsfsr tarkibidagi qora kirgiz avtonom okrugiga birlashish taklif etildi va tojiklarga o‘zbekiston ssr tarkibida avtonom viloyat tuzish taklif kilindi. tashki va ichki o‘zaro boglovchi omillarning butun bir guruxi integratsion birlashmaning xosil kilishga muxim sabab bo‘ldi. ular katorida kuyidagilarni ajratib ko‘rsatishimiz mumkin: â· integratsion birlashmani xosil kilishga ko‘lay geografik joylashuv; â· mintakada yashovchi xalklarning tarixiy — madaniy yakinligi, axolining asosiy kismi islom diniga (umumiy dinga ega ekanligi tomonidan karalsin) mansubligi; â· mintaka davlatlarining yukori darajada o‘zaro boglik bo‘lishi; â· yagona ekosistemaning mavjudligi; â· mintaka davlatlarining barchasi deyarli bir xil bo‘lgan davlat tuzilmasiga va davlat institutlariga ega bo‘lishi; â· xar bir davlat xududida boshka davlatga tegishli bo‘lgan anklav va xududlarning mavjudligi; â· mintaka davlatlari xavfsizligiga ta’sir kiluvchi tashki destruktiv kuchlarning faollashuviga karshi kurash muammosi; â· o‘sib borayotgan narkobiznes, terrorizm xavfi …
5
ratsiya aloxida davlatlarning suverenitetini mustaxkamlaydi. jumladan u â«markaziy osiyoda davlat suverenitetining mustaxkamlanishi sobik respublikalarning rivojlanishlari ular o‘rtasidagi davlatlararo integratsiya bilan birgalikda olib borilsagina mumkin bo‘ladi. markaziy osiyo integratsiyasi va siyosii muvofiklashtirish muassasalarining samarali faoliyati xar bir davlatning iktisodiy rivojlaninishini jadallashtirishga imkon beradi va shu bilan bir vaktda ular o‘rtasida mavjud bo‘lgan va vujudga kelish extimoli bor bo‘lgan karama — karshiliklarni xal etishga sharoit yaratadiâ»1 — degan edi. aynan shu sababli, mintakadagi davlat raxbarlari mustakillikning dastlabki yillaridan mamlakatlari xar tomonlama rivojlanishi uchun kulay sharoit shakllantirishni asosiy maksad sifatida belgiladilar. bu borada mintaka davlatlari tashki siyosatda kupvektorlik uslubini (turkmanistondan tashkari2.), milliy davlatchilikni shakllantirishda kuppartiyaviylikka asoslangan demokratik printsiplarni va iktisodiyotni rivojlantirishda bozor iktisodiyotiga yo‘naltirilgan turli ko‘rinishdagi modellarni tanladilar markaziy osiyo davlatlari turli xalkaro tashkilotlar, yetakchi davlatlar bilan ikkiyoklama va ko‘pyoklama uslubidagi siyosiy va savdo — iktisodiy alokalarni mustaxkamlashmokda. xususan, mintaka respublikalarining barchasi bmt, yexxt, mdh, ikt, eko kabi xalkaro tashkilotlar a’zosidir. bundan tashkari, …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"markaziy osiyo regionidagi geosiyosiy jarayonlar. yangi ming yillikda markaziy osiyoda xavfsizlikni ta’minlash muammolari" haqida

1556875944_74216.doc markaziy osiyo regionidagi geosiyosiy jarayonlar. yangi ming yillikda markaziy osiyoda xavfsizlikni ta’minlash muammolari reja: 1. markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. 2. narkobiznes, uyushgan jinoyatchilik, xalqaro terrorizm, diniy ekstremizm masalalari. 3. markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. 4. markaziy osiyoda ekologik vaziyatning namoyon bo‘lish xususiyatlari. 5. suvning tanqisligi va sho‘rlanganligi. suv muammosining siyosiy tus olishi markaziy osiyo davlatlariga xavf solayotgan asosiy tahdidlar. mintakada bundan bir necha yil oldin sobik ittifok xududidan yangi beshta davlat ajralib chikishini va ular o‘rtasida yangicha munosabatlar tizimi shakllanishini xech kim kutmagandi. shu sababli mintakadagi integr...

DOC format, 80,0 KB. "markaziy osiyo regionidagi geosiyosiy jarayonlar. yangi ming yillikda markaziy osiyoda xavfsizlikni ta’minlash muammolari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: markaziy osiyo regionidagi geos… DOC Bepul yuklash Telegram