markaziy osiyo xalqlari madaniyati (miloddan avvalgi i ming yillikdan – milodiy ii asrgacha)

DOCX 17 pages 42.7 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 42.7 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

ma’ruza №: 22. markaziy osiyo xalqlari madaniyati (miloddan avvalgi i ming yillikdan – milodiy ii asrgacha) reja: 1. qadimgi markaziy osiyo tarixining xronologik doirasi 2. antik davrda markaziy osiyoning geografik sharoiti 3. markaziy osiyoning qadimgi sivilizatsiyalari 3.1. joytun madaniyati 3.2. oltin-tepa madaniyati 3.3. murgʻob deltasidagi oltin- tepa tsivilizatsiyasining davomchilari 4. ahamoniylar davlati tarkibida 5. makedoniyalik iskandarning o‘rta osiyoni bosib olishi 6. salavkiylar qoidasi 7. yunon-baqtriya podsholigi 8. parfiya davlati 8.1. parfiyaning iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzilishi 8.2. parfiya madaniyati 9. marg‘iyona madaniyati 10. kushonlar podsholigi (baqtriya hududida) 10.1. mustaqillikni yo'qotish 10.2. iqtisodiyot va savdo 10.3. kushonlar saltanati madaniyati 10.4. buddizmning tarqalishi 10.5. xalq e'tiqodlari 11. 11. so'g'diyona 12. 12. xorazm 13. 13. markaziy osiyo sivilizatsiyalari yutuqlari tayanch so’zlar va iboralar: parfiya, margʻiyona , xorazm, soʻgʻd, baqtriya, choch, fargʻona, joytun, oltin-tepa, yoz-tepa, murg’ob vodiysi, mesopotamiya, moxenjo-daro va xarappa, ahamoniylar, yunon-makedonlar, yunon-baqtriya, ellinizm, saalavkiylar, kushonlar, buddaviylik 1. qadimgi markaziy osiyo tarixining xronologik doirasi …

2 / 17

ib chiqishi haqidagi savolni koʻtardi va yana javobni arxeologiya berdi – oʻrta osiyoning bronza davri sivilizatsiyasi kashf qilindi. hozirgi vaqtda qadimgi markaziy osiyoning tarixiy rivojlanishini davrlashtirishni quyidagicha ifodalash mumkin: · iii asr oxiri - miloddan avvalgi ii-i ming yilliklar boshi - bronza davri sivilizatsiyalari; · miloddan avvalgi ii-i ming yilliklar - ilk temir davrining boshlanishi va mahalliy sinfiy (quldor) jamiyat va davlatchilikning shakllanishi; · 6-asr miloddan avvalgi. - markaziy osiyoning salmoqli qismini ahamoniylar tomonidan bosib olinishi ; · 4-asrning oxiri miloddan avvalgi. - iskandar zulqarnaynning istilolari va ellinistik davrning boshlanishi, ularning oxiri turli mintaqalarda turli vaqtlarga to'g'ri keladi (parfiyada - miloddan avvalgi 3-asr o'rtalari, baqtriyada - miloddan avvalgi 130-yillar va boshqalar). keyingi davr esa vujudga kelayotgan yirik davlatlar, birinchi navbatda, parfiya va kushonlar podsholigi doirasida oʻrta osiyo xalqlarining mahalliy davlatchiligining shakllangan va madaniyatining gullab-yashnagan davri boʻldi . · iv-v asrlarda. ad inqiroz boshlanib, oʻrta osiyo tarixida quldorlikning tugashi va feodal …

3 / 17

a mahalliy sivilizatsiyalar tug‘ilishining yana bir xususiyati sharqning, birinchi navbatda, g‘arbiy osiyoning boshqa sivilizatsiyalarining qadimiy markazlari bilan erta va yaqin aloqalardir. 3. markaziy osiyoning qadimgi sivilizatsiyalari 3.1. joytun madaniyati bu ikki asosiy farqlovchi xususiyat oʻrta osiyo qabilalari va xalqlari tarixining dastlabki bosqichlaridayoq yaqqol namoyon boʻlgan. miloddan avvalgi vi ming yillikda. oʻrta osiyoning janubi-gʻarbiy qismida, kopetdogʻ tizmasi va qoraqum choʻli oraligʻidagi tor togʻ tekisligida joytun neolit madaniyati rivojlangan. joytun qabilalari oʻtroq turmush tarzini olib borgan, bugʻdoy va arpa yetishtirgan, mayda chorvachilik bilan shugʻullangan. qishloq xo'jaligi va chorvachilik iqtisodiyoti farovonlikning yuksalishini va madaniyatning rivojlanishini ta'minladi. joytun qabilalarining turar -joylari qattiq taxta uylardan iborat edi. bunday turar-joyning markazi katta uy - devorlari rasmlar bilan bezatilgan jamoat ziyoratgohi edi. eng yaxshi saqlanib qolgan rasm pessedjik-depeda bo'lib , u erda ov sahnasi tasvirlangan. qurilishdagi bir qator xususiyatlar , oddiy bo'yash bilan qoplangan sopol idishlar va boshqa sohalarda eron va mesopotamiyaning o'troq dehqonchilik madaniyati, birinchi navbatda, …

4 / 17

yillarga oid oltin- tepasivilizatsiyasi uchun. miloddan avvalgi, qadimgi sharqning rivojlangan madaniyatlariga xos bo'lgan ba'zi xususiyatlar xarakterlidir. uning markazlari ikkita shahar tipidagi aholi punktlari - oltin- tepava namozga-depe edi . bu “shaharlar” loy gʻishtdan yasalgan istehkomlar bilan oʻralgan boʻlib, qurilgan hududga olib boruvchi darvozalar kuchli ustunli minoralar bilan oʻralgan edi. oltin- tepa markazi to'rt bosqichli minorali monumental kult majmuasi edi. u ko'plab qabrlarni, bosh ruhoniyning uyini va ruhoniylar jamoasining qabrini o'z ichiga olgan. qabrda olib borilgan qazishmalar chog‘ida peshonasiga oy diski shaklida firuza qo‘shilgan tilla buqaning kallasi topilgan. butun ma'bad majmuasi mesopotamiya mifologiyasida ko'pincha olovli buqa sifatida tasvirlangan oy xudosiga bag'ishlangan. madaniy aloqalarning yana bir yo'nalishi hind vodiysiga, xarappa tsivilizatsiyasining shaharlari va aholi punktlariga olib keladi . oltin - tepada boy qabrlarga qo'yilgan narsalar orasidan va devor bilan o'ralgan qimmatbaho buyumlar xazinasi tarkibida xarappa fil suyagidan yasalgan buyumlar topilgan. u yerda xarappan tipidagi muhrlar ham topilgan . qazishmalar materiallariga ko'ra oltindepen …

5 / 17

. aslzodalar iqtisodiyotida qullar mehnatidan allaqachon foydalanilgan bo'lishi mumkin. ehtimol, ikkinchisi hech qanday ashyolardan mahrum bo'lgan va boy qabrlar yonida joylashgan dafnlarga tegishlidir. 3.3. murgʻob deltasidagi oltin- tepa tsivilizatsiyasining davomchilari miloddan avvalgi ii ming yillik o'rtalarida. markaziy osiyoning ushbu qadimiy tsivilizatsiyasining shahar atrofidagi aholi punktlari parchalanib , asosiy markazlari sharqqa ko'chmoqda. deltada murgʻob, amudaryoning oʻrta oqimi boʻylab yangi oʻtroq dehqon vohalari vujudga keladi. amudaryoning oʻrta oqimi boʻylab bir qancha qadimiy jamoalarning mustahkam mustahkamlangan manzilgohlari qazilgan, ammo haligacha yirik manzilgohlar topilmagan. aholi punktlari minorali devorlar bilan mustahkamlangan, bronzadan yasalgan harbiy qurollar keng tarqalgan. bu doimiy urushni ko'rsatishi mumkin. madaniyatning ko'plab xususiyatlari ushbu vohalar aholisini oltin- tepa tsivilizatsiyasi yaratuvchilarining bevosita avlodlari deb hisoblash imkonini beradi , lekin shu bilan birga, ularning madaniyatida bir qator yangi, tubdan farq qiluvchi hodisalar mavjud. bular, xususan, yassi tosh muhrlar bo'lib, unda buqa va ajdarlarning jangi, ilonlarning yo'lbarsga hujumi, mifologik qahramonning g'ayrioddiy mahorat bilan yovvoyi hayvonlarni mag'lub …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "markaziy osiyo xalqlari madaniyati (miloddan avvalgi i ming yillikdan – milodiy ii asrgacha)"

ma’ruza №: 22. markaziy osiyo xalqlari madaniyati (miloddan avvalgi i ming yillikdan – milodiy ii asrgacha) reja: 1. qadimgi markaziy osiyo tarixining xronologik doirasi 2. antik davrda markaziy osiyoning geografik sharoiti 3. markaziy osiyoning qadimgi sivilizatsiyalari 3.1. joytun madaniyati 3.2. oltin-tepa madaniyati 3.3. murgʻob deltasidagi oltin- tepa tsivilizatsiyasining davomchilari 4. ahamoniylar davlati tarkibida 5. makedoniyalik iskandarning o‘rta osiyoni bosib olishi 6. salavkiylar qoidasi 7. yunon-baqtriya podsholigi 8. parfiya davlati 8.1. parfiyaning iqtisodiyoti va ijtimoiy tuzilishi 8.2. parfiya madaniyati 9. marg‘iyona madaniyati 10. kushonlar podsholigi (baqtriya hududida) 10.1. mustaqillikni yo'qotish 10.2. iqtisodiyot va savdo 10.3. kushonlar saltanati madaniyati 10.4. ...

This file contains 17 pages in DOCX format (42.7 KB). To download "markaziy osiyo xalqlari madaniyati (miloddan avvalgi i ming yillikdan – milodiy ii asrgacha)", click the Telegram button on the left.

Tags: markaziy osiyo xalqlari madaniy… DOCX 17 pages Free download Telegram