театр тарихи

DOC 90,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1527071412_71717.doc театр тарихи режа: 1.қадиги юнон драмаси ва театрининг келиб чиқиши 2.эсхил (э. ав. 525-456 йиллар) 3.софокол (э. ав. 496 – 406 й.) 4.театр томошаларининг ташкил этилиши 5. актёрлар. хор. томошабинлар. оврўпo заминидаги энг қадимги театр маданиятини юнонлар ва римликлар яратганлар. юнон театри эрамиздан аввлги v асрда гуллаб яшнади. рим театри эса, юнон театридан кейин пайдо бўлди ва униинг гуллаш даври эрамиздан аввалги iii асрнинг иккинчи ярми ва ii асрга тўғри келади. санъат бобида бизга антик (қадимги) даврдан улкан меърос қолган. антик олам меъморчилиги, ҳайкалтарошлиги, адабиёти кейинги замонларда муттасил ўрганиш ва эргашиш манбаи бўлиб келди. юнонистонда драма қулдорлик тузуми узил-кесил қарор топган муҳитда, эрамиздан аввлги vi асрда шакл топа бошлайди. уруғчилик тузумининг емирилиши, деярли бутун эллада- (юнонистонда)да эркин фуқаролар жамоасидан иборат шаҳар-давлатлар (полислар)ни вужудга келтирдики, буларнинг ҳар бирида уруғчилик тартибида яшашда давом этаверди. бу ҳилдаги ҳар бир давлат кичик шаҳар ва унга туташ қишлоқлардан ташкил топган эди. бу удудларнинг жами …

сида ўзини жамиятнинг тенг ва тўла хуқуқли аъзоси деб билади. уполис ҳаёти билан узвий боғлиқлигини ҳис этар ва ўз ҳукуматининг жамикий сиёсий-иқтисодий ишларида жон дили билан иштирок этарди. у ўзини қуршамиш олам ва жамият сирларини англашга интиларда. тўғри, юнонлар дастлабки даврда олам ва жамият қонунлариин жуда жўн, яъни полиснинг анъанавий диний қарашлари доирасида англадилар. лекин шунинг ўзи ҳам жиддий силжиш эди. ижимоий-сиёсий ҳаёт муаммолари афина фуқароларининг халқ йиғинларида эмас, театрда ҳам кенг равишда муҳокама қилинган. маълум байрам кунлари театр жамики эркин фуқароларнинг сайилгоҳига айланарди. айниқса, эрамиздан аввлги v асрда, афина қулдорлик демократияси гуллаган даврда, юнон театрининг сиёсий ва маданий нуфузи юқори бўлган. қадиги юнон драмаси ва театрининг келиб чиқиши. юнонистонда драма эпос, сўнг лирика асосида узоқ давр шаклланиш мобайнида пайдо бўлган. лекин даставвал халқ ижоди ривожга киради, яъни мақол ва матал, меҳнат ва маросим қўшиқлари, худога аталмиш ҳамду сано, мадҳия ва ривоят сингари оғзаки ижод турлари тараққий топади ва шуниннг …

лмаган. шу сабабли юнон ривоятлари ҳаётий оҳанг ва кузатувларга жуда бой. драманиннг дунёга келишида эпос ва лириканиннг асос бўлганлиги айтилади. булар улуғвор қаҳрамонлик эпосларидан “илиада” ва “одиссей” достонлари, насиҳатомуз (ибратомуз) эпосларидан гасиод (э. ав. vii аср ) достонлари; эрамиздан аввалги vi асрда яшаган лирик шоирларнинг асарлари эди. драма шу илк бор оёққа турган адабиёт турларининг мисоли қоришиғи (синтези) тарзида бунёд бўлди; у эпосга ҳос маҳобатлиликни қабул этган бўлса, лирикадан уни алоҳидалик ва бетакрорлик хусусиятларини ўзида жо этади. юнон драмаси ва театрининг келиб чиқиши яна кўпгина ҳалқларнинг дастлабки такомили босқичида пайдо бўлиб, асрлар давомида яшаб келган мимик руҳдаги маросим ўйинлари билан боғлиқ. деҳқончилик билан машғул бўлган хақларда мимик ўйинлар ҳосилдорлик худоларининг ўлиши ва тирилишига бағишланган. дионис байрамлари ҳам мимик ўйинларга бой бўлган. дионис (ёки вакх) табиатнинг бунёдкорлик кучлари худоси ҳисобланган: кейинроқ у шароб, поэзия ва театр ҳомийсига айланади. ўсимлик, айниқса, ток новдаси дионис тимсоли ҳисобланган, уни кўп ҳолларда буқа ёки така …

” ва одэ“қўшиқ”, яъни “эчки қўшиғи” демакдир. бу тушунча яна бирбор диониснинг йўлош ва ҳамроҳлари – сатрлар эчки туёқли маҳлуқлар тахлитида тасаввур этилганини кўрсатади. комедия сўзи комос ва одэ сўзларидан келиб чиққан. “комос”- бу дионис шаънига аталган қишлоқ байрамларида масхарабоз ва қизиқчиларнинг шира кайф бўлиб, бирбиридан кулиб, қўшиқлар айтиб намойиш қилиб юришларини англатган. демак комедия сўзи “комос қўшиғи” маънони англатади. эрамиздан аввалги vi асрнинг иккинчи ярмидаёқ таргедия анчагина ривож топади. қадимий анъанага кўра афинанинг биринчи фожеий шоири ф е с п и д (э. ав. vi аср) бўлган. унинг биринчи трагедияси (номи номаълум) улуғ дионис байрамида эрамиздан аввалги 534 йили ўйналган. шу йилни жаҳон театрининг туғилган йили деб ҳисоблаш таомилга кирган. феспидни ниқоблар ва театр либосларини такомиллаштирган, деб таърифлашади. лекин унинг киритган энг муҳим янгилиги хор таркибидан бир ижрочини, актёрни ажратиб чиқаришидир. шу актёр, юнонлар таъбирича, гипокрит (“жавоб қайтарувчи”) хорга саволлар берган, хор саволларига жавоб қайтарган воқеа давомида турли персонажлар …

тахлитида кўрсатилган. эсхил (э. ав. 525-456 йиллар) эсхил, софокл, еврипид афина демократияси ривожининг уч даврида ижод қилиб, юнон трагедияси тараққиётининг уч босқичини белгилаб берганлар. эсхилнинг ижоди афина демократик давлатининг шаклланиш даври билан боғлиқ эди. бу давлат э. ав. 500-449 йиллар давомида қисқа-қисқа танаффуслар билан давом этган юнон-эрон урушлари даврида шаклланади. юнонистонни эрон ўзига тиз чўктира олмайди. марафон (э. ав. 490 й.), саламин (э.ав. 480 й.), платея ва микала (э.ав. 479 й.) ёқасидаги жангларда эркин юнон полислари эронийлар устидан ғолиб чиқадилар. юнонлар қудратли эрон салтанатининг тенгсиз ҳуружида ўз эрки ва мустақиллигини ҳимоя эта оладилар ва бу шонли жасорат хотираси узоқ вақтлар давомида халқ қалбида яшаб келади. эронга қарши харбий харакатини афина бошқаради ва ғалаба натижасида афина денгиз давлати вужудга келади (э. ав. 478 й.). уруш давомида халқ оммасининг ватанпарварлик туйғуси кучаяди ва бу афина демократиясини мустаҳкамлашга олиб келади. эсхил ижодининг илк босқичи айнан шу даврга тўғри келади. эсхил афинага яқин элевсин …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "театр тарихи"

1527071412_71717.doc театр тарихи режа: 1.қадиги юнон драмаси ва театрининг келиб чиқиши 2.эсхил (э. ав. 525-456 йиллар) 3.софокол (э. ав. 496 – 406 й.) 4.театр томошаларининг ташкил этилиши 5. актёрлар. хор. томошабинлар. оврўпo заминидаги энг қадимги театр маданиятини юнонлар ва римликлар яратганлар. юнон театри эрамиздан аввлги v асрда гуллаб яшнади. рим театри эса, юнон театридан кейин пайдо бўлди ва униинг гуллаш даври эрамиздан аввалги iii асрнинг иккинчи ярми ва ii асрга тўғри келади. санъат бобида бизга антик (қадимги) даврдан улкан меърос қолган. антик олам меъморчилиги, ҳайкалтарошлиги, адабиёти кейинги замонларда муттасил ўрганиш ва эргашиш манбаи бўлиб келди. юнонистонда драма қулдорлик тузуми узил-кесил қарор топган муҳитда, эрамиздан аввлги vi асрда шакл топа бошлайди. уруғчи...

Формат DOC, 90,0 КБ. Чтобы скачать "театр тарихи", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: театр тарихи DOC Бесплатная загрузка Telegram