ganch o’ymakorligi fanining maqsad va vazifalari

DOC 187.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1523985013_71214.doc ganch o’ymakorligi fanining maqsad va vazifalari reja: 1. ganchkorlik san’atining tarixiy rivojlanishi. 2. ganchkorlik maktablari va uning namoyondalari. 3. ganch o’yma turlari. 4. ganch o’ymakorlik san’atida ustoz va shogird an’analari ganchkorlik qadimiy san’at turlaridan biri bo’lib, o’z aksini dunyo me’morchiligida, jumladan, o’rta osiyo, eron, turkiya, arabiston va boshqa sharq me’morchiligida namoyon etib kelmoqda. ayniqsa, o’rta osiyoda yaratilgan asarlar o’ziga xos badiiyligi, kompozitsiyasi ishlanish uslubi bilan farq qiladi. xozirgi kunda ganch serquyosh o’zbekistonimizda ardoqlanib va avaylab muxofaza qilinayotgan ko’pgina yodgorlik obidalariga ko’rkamlik, go’zallik baxsh etib turibdi. u samarqand, buxoro, toshkent, qo’qon, farg’ona, xiva, shaxrisabz va boshqa shaxarlardagi tarixiy obidalarni ko’rish va bezatishda ishlatilgan. ganch o’ymakorlik san’ati asrlar davomida o’ziga xos uslub bilan rivojlanib keldi. bu san’atning eng qadimgi, o’rta asrlardagi va xx asrdagi rivojlanishini ko’zdan kechirib, o’rganib chiqsak, bu davrlardagi ganch o’ymakorligi bir-biridan ancha farq qiladi. qadimgi ganch o’ymakorligi xajmiy bo’lib realistik tasvirlar asosida ishlangan. ularda ko’pincha odamlar, hayvonlar, qushlar …

va namgarchilik tegmaydigan tashqi qismida ham qo’llaniladi. termiz maqbaralaridagi ganch o’ymakorlik san’ati o’sha davrining yuqori cho’qqisi desa bo’ladi. xii asrda mukarnaslar hosil bo’ldi. ko’pgina binolarda qo’llanila boshladi. xiii asrda ganchkorlik san’ati yanada yuksaldi. bunga afrosiyobda topilgan ajoyib ganch o’ymokorli g’ishtlari misol bo’la oladi. xiv-xvii asrlarda ham binolarning ichki qismlarini bezatishda ganchkorlik san’atidan foydalanilgan. ganchkorlikning gullab-yashnagan, davri xviii asrning oxiri xix asrning boshlari bo’ldi. xix asrning boshlarida buyuk ganch o’ymakorlaridan abduraxim xayotov, usta murod, usta fuzayl, usta nosir, usta xoji xafiz, usta nasrulloboy, usta azim, usta omonullo, usta gofir, usta ibroxim, ugta sarvi, usta abdufattox va boshqalar faoliyat ko’rsatdilar. xx asr boshlaridagi ishlarda o’yma rel’efi juda mayin uslub texnikasi paydo bo’ldi. rangli ganchlar, bo’yoqlar, naqsh va tasvirlar qo’llanila boshladi. 1913-1914 yillarda buxoroda amir axadxon tomonidan sitorai moxi xosa qurildi. ganch o’ymakorligi bilan bezatildi. ayniqsa, oq uy (mexmonxonani) o’sha davrdagi ganch o’ymakorligining ajoyib namunasi desa bo’ladi. bunda oyna zaminida ganch o’ymokorligi bajarilgan. …

xazina bo’lib qo’shilgan o’zbekiston davlat opera va balet katta teatri 1947 yili akademik arxitektor aleksey shusevninig loyixasi va raxbarligi ostida qurib bitkazildi. shusev o’zbekiston viloyatlaridagi ganchkor ustalarni bir joyga yig’ib, ular oldiga ikki muxim masalani: teatrning zallarini xar bir viloyatning o’ziga xos milliy uslubi asosida bezash, ikkinchisi - bezalgan xona teatrning arxitektura badiiy obraziga mos tushishi kerakligi xaqidagi masalani qo’yadi. buning natijasida teatrning xiva, termiz zallari qadimda ishlatilgan ganchkorlik uslubida ishlandi. buxoro, fargona va samarkand zallari esa zamonaviy xalq an’anasiga mos bo’lgan o’ymakorligi bilan bezatildi. o’zbekistonda o’ziga xos ganchkorlik maktablari mavjud. shulardan biri xorazm ganchkorlik maktabidir. xorazm me’morchiligida geometrik naqshlarga keng o’rin berilgan bo’lib, ular boshqa viloyatlarga qaraganda o’ziga xosligi bilan ajralib turadi. ayniqsa, o’simliksimon naqshlar spiral shaklda aylanma xarakatchanligi, dinamikligi bilan far1 1iladi. islimiy naqshlar quyidagicha yaxlit turunj, madoxil, qalampir, bodomga o’xshash tanob shakllarining takrorlanishidan xosil bo’ladi. ba’zi xollarda turunj, madoxili tanoblar o’rniga yulduzsimon girixlar xam ishlatiladi. islimiy naqshlarda …

aktabining eng yirik namoyondalaridan biri akademik usta shirin murodovdir, buxoro ganchkorlik maktabi namoyondalari usta safar, usta adis, usta savri, usta islom, usta ikrom, usta jura, usta kurbon yuldoshev, usta ibroxim xafizov, usta nazrullo, usta xayot nosirov va boshqalardir. toshkent ganchkorlik maktabi xam o’ziga xosdir. bu maktabga xos naqshlar nozikligi aniq simmetrik taqsimga egaligi, jozibadorligi bilan ajralib turadi. toshkent ganchkorlik maktabi namoyondalari safida usmon ikromov, toshpo’lat arslonqulov, maxmud usmonov, anvar po’latov, mirmaxmud raxmatov, aka-uka abduraxmon va mo’min sultonovlar, xayot abdullaev, ziyodulla yusupov, umar toxirov, mirvoxid usmonov kabi qator yetuk ustalar bor. samarqand butun dunyoga mashxur eng qadimiy shaxarlardan biri bo’lib, u yerda ishlangan naqshlarning xar biri o’ziga xos maktabga ega. boshqa ganchkorlik maktabi naqshlari o’zining tuzilishi jixatidan toshkent naqshlariga o’xshab ketadi. samarkand ganchkorlik maktabi namoyondalari usta anvar quliyev, usta tursunboy ismoilov, shamsiddin g’ofurov, kuli jalilov va boshqalardir. ganch o’ymakorligi turlari. xar qanday binoni bezashda avval uning tuzilishiga mos ganch uymakorligi turini …

o’ymakorlik san’atida ustoz va shogird an’analari o'zbekiston qadimdan hunarmandlar markazi bo'lgan. andijon viloyatining shahrixonida, samarqand viloyatining urgutida, farg'ona viloyatining qo'qon, marg'ilonida, namangan viloyatining chustida xalq hunar-mandchiligi gullab-yashnagan. hunarmandlar o'tmishda mahallalarga bo’linib yashaganlar, chunonchi «zargarlik mahallasi», «pichoqchilik mahallasi», deb yuritilgan. misgarlik, bo'yrachilik, sandiqchilik, pichoqchilik, aravasozlik, kulolchilik mahallalari ham bo'lgan. masalan, xix asr oxiri xx asr boshlarida buxoroda bo'yrachi mahallasi bo'lib, u erda bo'yra to'qiy-digan ustalar yashagan. bo'yrachi mahallasida 120 ta oila yashagan. ustalar o'rtasida raqobat bo'lgan. kimning mahsuloti sifatli bo'lsa, xaridor uning mahsulotini olgan. shuning uchun har bir usta sifatli mahsulot tayyorlashga intilgan. har bir ustaning o'z rastasi bo'lgan. bozorda, odatda, bozor begi bo’lib, u keltirilgan mollarga narx belgilab chiqqanidan keyin savdo-sotiq boshlangan. sifatsiz mahsulot ishlagan ustaning bozori kasodga uchragan. ustalar o'tmishda bilimdon bo'lgan. ular madrasada tahsil olib, adabiyot, tarix, musiqa, matematika, kimyo fanlarini yaxshi bilganlar. naqqoshlik texnologiyasi avloddan-avlodga o'tib kelgan. qadimda naqqoshlar naqsh yaratish sir-asrorlarini yozib qoldirmaganlar, faqat shogird-lari bilganlar. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ganch o’ymakorligi fanining maqsad va vazifalari"

1523985013_71214.doc ganch o’ymakorligi fanining maqsad va vazifalari reja: 1. ganchkorlik san’atining tarixiy rivojlanishi. 2. ganchkorlik maktablari va uning namoyondalari. 3. ganch o’yma turlari. 4. ganch o’ymakorlik san’atida ustoz va shogird an’analari ganchkorlik qadimiy san’at turlaridan biri bo’lib, o’z aksini dunyo me’morchiligida, jumladan, o’rta osiyo, eron, turkiya, arabiston va boshqa sharq me’morchiligida namoyon etib kelmoqda. ayniqsa, o’rta osiyoda yaratilgan asarlar o’ziga xos badiiyligi, kompozitsiyasi ishlanish uslubi bilan farq qiladi. xozirgi kunda ganch serquyosh o’zbekistonimizda ardoqlanib va avaylab muxofaza qilinayotgan ko’pgina yodgorlik obidalariga ko’rkamlik, go’zallik baxsh etib turibdi. u samarqand, buxoro, toshkent, qo’qon, farg’ona, xiva, shaxrisabz va bosh...

DOC format, 187.0 KB. To download "ganch o’ymakorligi fanining maqsad va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: ganch o’ymakorligi fanining maq… DOC Free download Telegram