мусиқа санъатида индивидуал-психологик тафовутлар

DOC 53,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404883612_54825.doc мусиқа санъатида индивидуал-психологик тафовутлар режа: 1. темперамент 2. характер 3. темперамент ва характер 4. шопен ва лист мусиқа санъати фақат ўзига хос бўлган кўриниш ва шаклларда, шунингдек, мусиқий-бадиий жанрларда, образларда инсон фикри, туйғулари, мақсадлари, эмоциялари ва темпераментини акс эттиради. бундай тафовутлар мусиқий фаолиятнинг жанри, шакли, кўринишлари, мусиқий асар мазмунига боғлиқ бўлади. инсон руҳиятидаги динамик кўринишларнинг индивидуал хусусиятларини биз темперамент деб атаймиз. руҳий жараёнларнинг ўтиш тезлиги инсон темпераментида намоён бўлади. темпераментлар хилма-хиллигини бу жараёнларнинг ўтиш сифати тарзида тавсифлаш мумкин. гиппократ (эрамиздан аввалги v аср) киши организмининг ҳолати ундаги суюқликларнинг (қон, зардоб, сафро) ўзаро мутаносиблигига боғлиқ деб ҳисоблаган. қисмларнинг тегишли тарздаги мутаносиблиги лотин тилида temperamentum деб юритилган. турли темпераментларнинг номлари шундан келиб чиққан. сангвиник («санвис» – қон) – сезиларли психик фаолликка эга одам. физиологияда нерв фаолиятининг кучли вазмин тезкор турига тўғри келади. флегматик («флегма» – зардоб) – хотиржам одам. физиологияда нерв фаолиятининг кучли вазмин суст турига тўғри келади. холерик («холе» – …

. ўқувчиларнинг психологик ўзига хослигини, темпераментини билиш педагогга ўқув жараёнини тўғри ташкил этиш, зарур мусиқий ўқув репертуарни тўғри танлаш имконини беради. жамоавий ижро (оркестр, хор, ансамблда) учун ўқувчиларни танлашда темпераментларнинг бир-бирига мос келиши, хилма-хиллигига эътибор бериш катта аҳамиятга эга. характер характер – ўзини тутишдаги ўзига хосликлар ва бирор нарсага бўлган муносабат жараёнида намоён этилувчи шахснинг индивидуал хусусияти. «характер» сўзи юнон тилидан таржима қилинганда «нақш, аломат», яъни фарқловчи хусусият, белги, деган маънони билдиради. инсон характерини (юмшоқ, кўнгилчан ёки қаттиқ, бесабр; қувноқ ёки ғамгин, дадил ёки уятчан, муросали ёки муросасиз; хушмуомала, хайрихоҳ ёки қўпол, бетакаллуф) ташкил этувчи индивидуал хусусиятлар биринчи навбатда иродага (масалан, қатъийлик ёки ишончсизлик, қўрқоқлик), туйғуларга (хушчақ-чақлик, ғамгинлик) ва ақлга (калтабинлик, сермулоҳазалик) тааллуқлидир. характернинг намоён бўлиши қатор ҳолатларда амалда иродавий, эмоционал ёки интеллектуал қисмларга бўлинмайди (масалан: шубҳачи, олижаноб, ҳимматли, кекчи ва бошқалар). инсон характери аксарият ҳолда серқиррадир. у одамларнинг бошқаларга, ўз-ўзига, иш, нарсаларга муносабатида намоён бўлади. темперамент ва характер агар …

а оладиган ижтимоий қийматга эга характер шакллантирилади. ана шу тарзда характер ривожланиш ва мукаммаллашиш хусусиятига эга бўлади. а.навоий шундай деган: табиатга ҳар неки одат бўлур, чу эскирди одат табиат бўлур. типик характер типик темперамент асосида ривожланади, бироқ характернинг таркибий қисми темперамент таркибий қисмига нисбатан кенгроқ. шахсий хусусиятларнинг белги ва ўзига хос жиҳатлари ҳар хил мусиқачилар ҳаёти ва ижодида турличадир. антон рубенштейннинг айтишича, ижрога нисбатан муносабати ва мусиқий асарни тушуниши бир хил бўлган иккита айнан яхши, лекин турли темпераментли мусиқачилар бўлиши мумкин эмас. темперамент ва унинг асосида ривожланувчи характер муқаррар тарзда нафақат мусиқачининг кундалик хулқ-атворига, балки унинг бутун ижодига, жумладан,мусиқа яратиши, талқин ва идрок этишига ўз таъсирини кўрсатади. буни романтизм даврининг икки машҳур намояндаси -шопен ва лист ҳаёти ва ижоди мисолида кўриб чиқамиз. шопен ва лист шопеннинг характери интровертив (ўз-ўзига биқинган), листники эса – экстравертив (очиқ) бўлган. узоқ давом этган вақт мобайнида шопен ва лист яқин дўст бўлишган. улар бир-биридан ўзларида …

енни ҳам мафтун этиб қўяди. «мен концертлар беришга ярамайман, – дейди шопен листга, – лекин, бу ишни сиз, сиз боплайсиз. омма илтифотини қозонмаган тақдирингизда ҳам, уни ҳайратда қолдиришга, жунбушга келтиришга, забт этишга ва ўз ортингиздан эргаштиришига сизнинг кучингиз етади» . лист замондошларини зўр ижроси билан ҳайратда қолдирган. листнинг дўсти, таниқли немис шоири ҳейне унинг «бармоқлари клавишлар устида ҳаддан ташқари қутуриб ҳаракат қилади» дейди. ҳейне листни «атилла», яъни хун қабиласининг йўлбошчиси номи билан атар эди: «...унинг келиши ҳақидаги хабар туфайлигина клавишлар титраб кетади, қалтирайди, унинг бармоқлари остида чийиллаб юборади...», дерди у. бошқа бир танқидчи лист концертлари ҳақида шундай фикр билдирган: «концертдан сўнг у жанг майдонидаги ғолиб мисоли турар эди... енгилган фортепиано унинг ёнида писиб турарди, узилган торлар худди... енгилганлар байроғи каби салқиб ётарди, қўрқиб қолган мусиқа чолғулари узоқ бурчакларга биқиниб олишарди» . лист пианизм ислоҳотчилигида буюк эди. қолаверса, ҳейне унинг ижроси ҳақида фикр билдириб, у ёхуд жуда ажойиб чалади, ёхуд бўш …

темпераментга боғлиқ эмас. мусиқа тарихида турли темпераментларга эга бўлган ижодкорлар жуда кўп бўлган. адабиётлар 1. аберт г. в.а.моцарт: в 2 ч. м., 1989. ч.2, кн. 2. 2. акбаров и.а. мусиқа луғати. т., 1997. 3. александрова в., мейлах е. лист. л., 1968. 4. алексеев а. себя преодолеть. м., 1985. 5. алексеев а.д. история фортепианного искусства. м., 1988. ч.1,2.

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "мусиқа санъатида индивидуал-психологик тафовутлар"

1404883612_54825.doc мусиқа санъатида индивидуал-психологик тафовутлар режа: 1. темперамент 2. характер 3. темперамент ва характер 4. шопен ва лист мусиқа санъати фақат ўзига хос бўлган кўриниш ва шаклларда, шунингдек, мусиқий-бадиий жанрларда, образларда инсон фикри, туйғулари, мақсадлари, эмоциялари ва темпераментини акс эттиради. бундай тафовутлар мусиқий фаолиятнинг жанри, шакли, кўринишлари, мусиқий асар мазмунига боғлиқ бўлади. инсон руҳиятидаги динамик кўринишларнинг индивидуал хусусиятларини биз темперамент деб атаймиз. руҳий жараёнларнинг ўтиш тезлиги инсон темпераментида намоён бўлади. темпераментлар хилма-хиллигини бу жараёнларнинг ўтиш сифати тарзида тавсифлаш мумкин. гиппократ (эрамиздан аввалги v аср) киши организмининг ҳолати ундаги суюқликларнинг (қон, зардоб, сафро) ўзаро ...

Формат DOC, 53,0 КБ. Чтобы скачать "мусиқа санъатида индивидуал-психологик тафовутлар", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: мусиқа санъатида индивидуал-пси… DOC Бесплатная загрузка Telegram