буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари (817-950)

DOC 56,0 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1404548854_54125.doc буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари (817-950). буюк аллома абу али ибн синонинг илмий мусикий карашлари. (980-1037) режа: 1. буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари 2. буюк аллома абу али ибн синонинг илмий мусикий карашлари. iх асрнинг иккинчи ярмида мавоароуннахр ва хуросонда араб мустамлакачиларига карши халк озодлик курашининг авж олиши, жойларда бўлиб, ўтган кўзголонлар араб халифалиги хукмронлигини агдариб, ўрнига махаллий (аввал тохирийлар, сўнгра эса самонийлар) хукмронликка ўтилди. бу даврда фан, маданият ва санъатнинг ривожланишига бир катор олимлар худди шу даврларда ўрта аср фани тарихида ўзларининг илмий асарлари билан жахонга машхур булдилар. улар ал-фаробий, ибн сино, ал-хоразмий, ал- фаргоний, ал-матрудий ва бошкалар эдилар. улар бошка фанлар катори мусиканинг назарий жихатларига хам илмий ёндошиб. куплаб илмий-назарий асарлар яратдилар. шулардан бири буюк файласуф олим. урта аср шарк мусика назариясининг асосчиларидан бири -абу наср мухаммад ал-фаробий 781 йилда сирдарё ёкасидаги фароб шахрида туркий кабилага оид оилада дунёга …
2
отчилар ўрта осиёда мусика санъатининг назарий асослари айнан ix асрдан буён яратила бошлаган, унгача мавжуд бўлган асарлар эса, бундай методологик хукукка давогарлик килаолмайди, деган фикрни илгари сурадилар. лекин фаробийнинг таъкидлашича. бизнинг худудимизда мусикашунослик илми унгача хам мавжуд бўлган. бирок бу илмдаги айрим ноаникликлар, унинг назарий масалаларидаги номукаммалликлар алломани яна, бир бор асосли тарзда кўтариб чикишга ундаганлигини таъкидлайди.(1 ) «мусика хунарини ўтмишдошлар тушунганидек килиб тушунмакка майл килибсан ва мендан ўзинг учун тйушунарли ва фахмлашга куўлай бир канча ёзиб беришимни истабсан. лекин, мен бу масалани охиригача етказишни бир оз кийинрокка суришни лозим кўрдим. чунки, ўтмишдошлар ва уларга эришганлар, шунингдек, уларга асрдош бўлганларнинг мусика хакида колдириб кетган асарларини диккат билан мутолаа килмокчи ва сенинг мусика хакида яна китоб ёзиб ўтириш бехуда, ўтганларнинг фикр мулохазаларини такрорлаб бориш нодонлик ва ёмон ният далилидир» фаробий уз асарида мусикий илмининг айрим масалаларида катор чалкашликлар мавжудлигини ва шунинг учун хам улар хусусида узининг фикрларини баён этиш максадини ўз …
3
аридаги нуксоннинг бирдан бир далили деб хисоблайди. айни пайтда у назарий билимлардан хабардор бўлган санъаткор кайси билим сохиби бўлмасин, кўйидаги уч хислатга эга бўлиши лозимлигини таъкидлайди: 1. хар бир билимнинг усул ва коидаларини тўла эгаллаган бўлиши. 2. шу билимнинг турли холатларда хосил бўладиган усул ва коидалари натижаларини шархлай ва изохлай билиш. 3. мусика хакида нотугри тушунчага эга бўлган ёзувчиларнинг нотугри карашларини танкид кила билиш, хато ва тугри назариялар ўртасидаги фаркни кўрсата оладиган ва хатоларни ойдинлаштирадиган бвўлиш. буюк аллома абу али ибн синонинг илмий мусикий карашлари. (980-1037) ўлкамизда мусика илмининг шаклланиши ва ривожланиши абу али ибн –сино номи билан хам бевосита богликдир. у милоднинг 980 йилда бухоро шахрига якин афшона кишлогида дунёга келди. буюк файласуф, табиатшунос, табобат илмининг султони абу али ибн сино шу билан бирга шоир ва мусика назариётчиси эди. унинг «китоб аш-шифо» номли асарида мусикага оид махсус бўлим бор. аллома бундан ташкари махсус «рисолаи фил-мусика» рисоласини хам ёзган. айрим …
4
и» сифатида тавсиф этилади ва унинг шу каби асарларида мусика назариясини шархлаб берадиган алохида бўлим ажратилган. абу али ибн- сино мусика хакида махсус асарлар ёзиш билангина чегараланмади, балки у мусика назариясига багишланган катта-катта асарларини табобаи тугрисидаги китобларига хам киритди. бу эса тасодифий хол эмас эди. у ўзининг табобатга оид ўлмас асарларида мусиканинг хиссий таъсир кучига катта бахо бергани холда, рухий касалликларни даволашда уни юксак кадрлади. унинг «китабуш шифо», « китабун нажат» ( нажот китоби) асарлари шулар жумласидандир. манбаларда шарх этилган мусиканинг айрим назарий масалаларини таккослаб кўриш шуни исботлайдики, у ўзининг мусика хакидаги асарларида абу наср ал- фаробийнинг мусикавий эстетик карашларини янада ривожлантирди ва уни юкори боскичга кўтарди. бундан ташкари ибн-синонинг хам фаробий каби мусика илмини математика бўлимига киритганлигини хамда композиция яратиш учун товушларни ўрганишга мухим ахамият берганлигини кўрамиз. унинг фикрича, мусика гармонияга ва ритмикага бўлинади» (1). унинг «мусика хакидаги билимлар тўплами» асари олимга жуда катта шухрат келтирди. асарнинг хар бир …
5
ш сабабларини илмий-назарий жихатдан асослаб берар экан, буъд (интервал)ларни ўрганади, уларни бир гурухга киритиб, ритмларнинг юзага келиши ва пировард натижада куй-кўшикнинг вужудга келиш эволюциясини тахлил этади. унинг таъкидлашича, интервал бу-бирин кетин келадиган икки товуш охангининг бирлашувидир. фаробий ўзининг сермахсул ижоди давомида мусика илми билан жуда жиддий шугулланган. унинг «мусикага оид катта китоб»и эса бутун ўрта асрда маълум ва машхур бўлган. ушбу китоб мусиканинг назарий асослари, куйлар, созлар, мусика маданияти тамоийлари, атамалари ва бошка мухим масалалар хакида жуда бой маълумотлар келтирилганлиги билан хам кимматлидир. фаробийнинг бу асари француз ва форс тилларига таржима килиниб, 1968 йилда м. хайруллаев тайёрлаган ва нашр эттирган «фаробий ва унинг фалсафий рисолалари» номли асарида унинг дастлабки фасллари ўзбек тилида илова этилган ва шархланган. фаробий ўз даврида мавжуд бўлган барча чолгу созларида чала олган. куйларни айникса най ва танбурда катта махорат билан ижро этган. баъзи манбаларда курсатилишича, у конун чолгусини ихтиро этган, ўша даврларда мавжуд бўлган уз созини …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари (817-950)" haqida

1404548854_54125.doc буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари (817-950). буюк аллома абу али ибн синонинг илмий мусикий карашлари. (980-1037) режа: 1. буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари 2. буюк аллома абу али ибн синонинг илмий мусикий карашлари. iх асрнинг иккинчи ярмида мавоароуннахр ва хуросонда араб мустамлакачиларига карши халк озодлик курашининг авж олиши, жойларда бўлиб, ўтган кўзголонлар араб халифалиги хукмронлигини агдариб, ўрнига махаллий (аввал тохирийлар, сўнгра эса самонийлар) хукмронликка ўтилди. бу даврда фан, маданият ва санъатнинг ривожланишига бир катор олимлар худди шу даврларда ўрта аср фани тарихида ўзларининг илмий асарлари билан жахонга машхур булдилар. улар ал-фаробий, ибн сино, ал-хоразмий, ал- фаргон...

DOC format, 56,0 KB. "буюк муутафаккир олим абу наср ал-фаробийнинг илмий мусикий карашлари (817-950)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.