yog’och o’ymakorligi tarixi, maktablari, ustalar va ularning ijodiy faoliyati

DOC 68,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404544565_54061.doc yogâoch oâymakorligi tarixi, maktablari, ustalar va ularning ijodiy faoliyati rðµja: 1. amaliy san'atning tarixiy rivojlanish jarayoni, 2. tðµmuriylar davri yogâoch uimakorligi san'ati. 3. yogâoch oâymakorligining asrimizgacha bulgan rivoji. 4. yogâoch uimakorligi maktablari. 5. yogâoch uimakorligi ustalarining xayoti va faoliyati. amaliy san'atning tarixiy kðµlib chiqishi insoniyatning bolalik davriga borib taqaladi. bashariyat ulgayib borgan sari amaliy san'at xam yuksala bordi, yashash uchun kurash mavjud ekan, yaxshi yashash uchun extiyoj kuchaiib borish jarayonida qul mðµx,natidan akuliy mðµxnat ajralib chiqa boshladi. ov qurollari, uy-roâzgor buyumlariga bulgan extiyoj kuchaiib bordi. avvalo tosh uimakorligi, suyak oâymakorligi, kðµyinchalik esa yogâoch uimakorligi xam sðµkin astalik bilan oâz rivojini topdi. sinfiy jamiyat vujudga kðµlishi bilan esa ijtimoiy tarakdayotda katta oâzgarishlar sodir buldi. bu esa fan va san'at rivojida muxim axdmiyat kasb etdi. profðµssional san'at va san'atkorlar shu davrlarda paydo buldi. xalqning turmushi xulq va odatlari, yutuq va maglubiyatlari ularning asarlarida oâz ifodasini topib bordi. xar bir davrda mavjud …

yot izdan chiqdi. oârta osiyodagi buxoro, samarqand, urganch, balx va mavr kabi bir qator shaxarlar chingizxon boshchilik qilgan moâgâil bosqinchilari tomonidan ostin-ustin qilib tashlandi. bu vayrongarchiliklarga xiv asrning ikkinchi yarmida oqsoq jaxongir amir tðµmur oârta osiyo xalqlarini birlashtirish orkali chðµk qoâydi va xalqimizning madaniyati, san'ati, shu jumladan, yogâoch oâymakorligining rivojiga oâzi qurdirgan obidalari, asori-atiqalari bilan oâz xissasini qoâshdi. samarqandga yirik-yirik san'atkorlar, shoiru-ulamolarni, xunarmandu-ustalarni tuplab koâplab jom'ðµ masjidlari, madrasalar, xonaqolar, saroylar va boshqa ulkan inshootlar qurdirdi. amir tðµmur vafotidan soâng tðµmuriylar oârtasida bulgan oâzaro toâqnashuvlar tufayli madaniyat rivojiga salbiy ta'sirini utkazdi. xvi asrda arxitðµktura inshootlarining kurinishi yanada takomillashdi, koâplab jamoat binolari, karvonsaroylar, koâpriq sardoba, shaxarlarda xammom, tim va bopha savdo rastalari qurila boshlandi. monumðµntal binolarning tarxi, qiyofalariga oâzgartirishlar kiritiddi, xunarmandlarning artðµllari vujudga kðµddi. jom'ðµ masjidlari saroy tipida sðµrxasham kqilib kurildi, goâzar va max,allalardagi masjillar qishlik va yozlik qilib qurilib, katta ayvonlar oâyma ustunli va eshiklari xam oâyma bðµzaklar bilan bðµzatildi. xvii …

xalqimizning oâqimishli, bilimdon, ziyoli farzandlarini turli sabablarni rukach qilib katagâon qilishdi, xunarmand ustalarni esa shaxsiy boylik orttirishda ayblab faoliyatlari tuxtatib quyildi. biroq xalqimizning fidoyi farzandlaridan ijodkor ustalar usta shirin murodov, mirxamid yunusov, shamsiddin gâofurov, yunus ali musaðµv, usmon ikromov, quli jalilov, sulaymon xoâjaðµv, xaydar najmiddinov, toshpoâlat arslonkulov, maqsud qosimob, maxmud usmonov, olimjon qosimjonov, yoqubjon raufov, maxmud oblaqulov, abdulla boltaðµv, qodirjon xaydarov, ota polvonov, abdurazzoq abduraxmonov va boiha bir qatorlari oâz xunar sirlarini maktabda va maktabdan tadhari muassasalarda yoshlarga urgatishni yulga quydilar, kðµyinchalik esa oâz uslubi, yunalishiga ega bulgan xiva, samarqand, buxoro, toshkðµnt va qoâqon kabi yirik yogâoch oâymakorlik maktablari rivoj topdi. xiva yogâoch oâymakorligining rivojida ota polvonov va sapo boqbðµkovlarning ijodiy faoliyati aloxida urin tutadi. bu maktab oâymakorligi boiha maktablarga qaraganda oâyma naqshlarning maydaligi, zaminining kamligi, novdalarning zichligi, badiiy toâzilishi jixatidan uynoqiligi, ya'ni novdalarning spiralsimonligi aloxida axamiyat kasb etadi. samarqand yogâoch oâymakorligi maktabida esa oâymalarning maydaligi, naqsh namunasining murakkabligi, usimliksimon …

qurligi va koâp qavatliligi bilan farklanib turadi. sulaymon xoâjaðµv 1866 yili toshkðµntdagi soâzukota maxallasida yashovchi usta va duradgor nasrulloxuja oilasida dunyoga kðµldi. yoshlik davrida sulaymon otasiga yordam bðµrar, lðµkin kunglida yogâoch oâymakorligini urganishga bulgan istak tobora kuchayib borardi. u 17 yoshida usta iskandar mirzayokubov ustaxonasida, soângra 1891 yildan esa usha davrdagi yogâoch oâymakorligining pargori i ustalaridan biri toshpulat ayubxujaðµvga shogird tushib yogâoch oâymakorligining sir-asrorlarini urgandi. "sulaymon ustozini xurmat qilar, qiyinchshshklarni sabr-chidam xamda uta mðµxnatsðµvarligi bilan ðµngil, xaqiqiy usta bulishga astoydil x,arakat qilardi. kðµksa ustoz toshpulat ayubxujaðµv vafot etgach, uning san'atini davom ettirdi. ustozdan estalik bulib qolgan asboblar yordamida sulaymon oâzi mustaqil juda koâp duradgorlik ishlari dðµrazalar, eshiklar, darpardalar yasadi" (s.s.bulatov "oâzbðµk xalq amaliy bðµzak san'ati", t,"mðµxnat",1991,230-bðµt.). usta s.xujaðµv 1913 yilda sankt-pðµtðµrburg shazfida bulib utgan butunrossiya kasblari kurgazmasida naqshlangan kursichasi va kush qafasi bilan ishtirok etib, ana shu ajoyib ishlari uchun "za polðµzniðµ trudo`" bronza mðµdali va diplom bilan taðµdirlandi. bundan …

di. r.qodirjondagi bolalikdan san'atga bulgan nshtiyoq asta-sðµkin unga yogâoch oâymakorligi sir-asrorlarini qunt bilan urganishiga, sabr-tokqatli bulishga urgatdi. u oâzi mustaqil ravishda uy-roâzgor buyumlari, qutichalar, stol, kursi va xontaxtalarni nafis va bðµjirim qilib bðµzab el e'tiboriga tushdi. q. xaydarov dastlab 1923 yilda moskvada xalq xujaligi kurgazmasida xizmat qildi. 1925-29 yillarda qoâqondagi narimonov nomidagi intðµrnatda tugarak rax,bari, 1929-31 yillarda yosh duradgorlar tugaragiga boshchilik qildi. 1931-33 yillarda uqishini davom ettirdi. 1933-54 yillarda "yangi ma'dan" artðµlida duradgor, yogâoch oâymakori va 1954-57 yillarda esa qukrn moâzðµyida ta'mirlovchi bulib ishladi. u oâzining faoliyati davomida koâplab eshiq ustun, kursi, xontaxta, kugicha va boppqa turli buyumlarni yogâoch oâymakorligi bilan goâzal va jozibador qilib bðµzab shuxrat qozondi. bugungi kunda qodirjon xaydarov qurdirgan qoâqon tarixi moâzðµyidagi kravat, toshkðµntdagi tarix (avvalgi lðµnin markaziy moâzðµyining toshkðµnt filiali) moâzðµyining eshigi, xalklar dustligi saroyining eshigi va boihalar uning oâymakorlik san'ati an'analarini yangi motivlar bilan boyitganini kursatdi. qodirjon xaydarov 1963 yildan oâzbðµkiston xalq rassomi, 1970 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yog’och o’ymakorligi tarixi, maktablari, ustalar va ularning ijodiy faoliyati"

1404544565_54061.doc yogâoch oâymakorligi tarixi, maktablari, ustalar va ularning ijodiy faoliyati rðµja: 1. amaliy san'atning tarixiy rivojlanish jarayoni, 2. tðµmuriylar davri yogâoch uimakorligi san'ati. 3. yogâoch oâymakorligining asrimizgacha bulgan rivoji. 4. yogâoch uimakorligi maktablari. 5. yogâoch uimakorligi ustalarining xayoti va faoliyati. amaliy san'atning tarixiy kðµlib chiqishi insoniyatning bolalik davriga borib taqaladi. bashariyat ulgayib borgan sari amaliy san'at xam yuksala bordi, yashash uchun kurash mavjud ekan, yaxshi yashash uchun extiyoj kuchaiib borish jarayonida qul mðµx,natidan akuliy mðµxnat ajralib chiqa boshladi. ov qurollari, uy-roâzgor buyumlariga bulgan extiyoj kuchaiib bordi. avvalo tosh uimakorligi, suyak oâymakorligi, kðµyinchalik esa...

Формат DOC, 68,5 КБ. Чтобы скачать "yog’och o’ymakorligi tarixi, maktablari, ustalar va ularning ijodiy faoliyati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yog’och o’ymakorligi tarixi, ma… DOC Бесплатная загрузка Telegram