хv – хviii асрлар европада томошани инсонпарварлик учун кураши

DOC 96.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1682407166.doc хv – хviii асрлар европада томошани инсонпарварлик учун кураши reja: 1. уйғониш даври томошалари 2. классицизм томошалари 3. маърифатпарварларнинг катта шаклдаги томошалари 4. романтизмнинг томоша турлари 5. танқидий реализм томошалари 6. натурализм ва томоша турлари 7. символизм ва томоша санъати уйғониш даври томошалари хv асрга келиб европа шаҳарларидаги майда хунармандлар бирлашиб йирик ишлаб чиқаришни барпо этишга киришиб кетди. натижада, саноат капитали – яъни катта маблағни ишлаб чиқарувчи қўлида йиғилиши, деган тушунчани пайдо қилди. бу - феодализмни емирилиши, йирик миллатлар, миллий давлатлар, йирик ишлаб чиқариш саноати хукумронлигининг бошланиш даври эди. бундай ривожланиш черковларнинг хукумронлик мавқеини заифлаштириб, илм – фан, санъат, иқтисодиёт ва сиёсатда бурилиш даври хисобланди. юксалиш учун олиб борилган умумий кураш - халқини ўз куч - қударатига ишонишга, ўз хуқуқи ва шаънини химоя қилишга даъват қиладиган – гуманистлар, яъни инсонпарварлар ғоясини олға сурди. бу давр ренессанс – французча “уйғониш” атамаси билан инсоният тарихига кирди. европа уйғониш даврининг дастлабки палласида …

нъат мавзуси инсоний фазилатларни улуғлаш, худбинликни фош этиш ва қабохатга қарши кураш бўлиб белгиланди. энди саҳналар – улуғвор ғоялар, теран фалсафий томошалар, хазил – мутойиба ва завқ-шавқни, умумхалқ дардини минбари бўлиб қолди. уйғониш даври томошаларининг бош қахрамони камоли етуклиги, ўзига хослиги билан ажралиб турувчи шахс эди. бундай қахрамон хар қандай тўсиқ ва курашда ўз эзгу ниятига бўлган ишончни йўқотмайди. бу давр ижодкорлари – ишончи бор шахснинг куч-қудрати жамият тўсиқларини енгишга қодир, деган ғояни олға сурдилар. улар ижоди хаётбахшлиги билан қадрли ва улуғ эди. бундай ғояни илгари сурган улуғлар ўзларини инсоният учун абадул-абад дахлдор идеалга мурожат қилаётганлигни била туриб ижод қилганлар дейиш мумкин. инсонни улуғлашга бағишланган италия театри трагедиялари, айниқса, комедиялари илк бор бутун европага намуна бўлди. “сандиқ хақида комедия” номли интермедияларга бой томошада иштирок этадиган хизматкорлар – уч қувноқ йигит, танафус вақтида ҳам саҳнани тарк этмай ичак узди хангомалар айтишган. қадимги юнон ва грек комедияларидан намуналар олиниб италия хаётига мослаштириб …

ади. испанияда - лопе де вега, англияда - шекспир инсонни улуғлаш бўйича намунавий ижод қилдилар. уйғониш даври ғояларини бу улуғлар чўққига кўтардилар. булар аристотел очган ижод қонунларига амал қилиб, устози аввални улуғлаб, ўзалари эса буюклик даражасига кўтарилиб, кейинги авлодга устози мутлақ бўлиб қолдилар. классицизм томошалари хvi асрдаги дворянлар – ер эгалари ва буржиазия – ишлаб чиқариш эгалари ўртасидаги низолар, христианлар ва католиклар ўртасидаги бахслар – франция, италия ва испанияда барча томоша турларини махсус қонунлар асосида ман этди. англияда эса пуританлар инқлоби натижасида барча томоша турлари назоратга олинди. уйғониш даври ўзининг ибратли ғоясидан қатъи назар инқирозга юз тута бошлади. францияда абсалют монархия - мутлақ хокимият шакли бўлиб, сиёсат майдонига чиқди. у ижтимоий хуқуқларни чегаралаб қўйди. абсалютизм – мутлақ хокимият куч-қудратини, марказлашган бошқарувни, давлат қудратини улуғлади. давлатни - ижтимоий бирлик, ишлаб чиқариш ва ривожланишнинг таянчи деган ғояни илгари сурди. бу даврда францияда классицизм – “юқори даражада улуғлаш” назарияси пайдо бўлди. бу назарий …

трагедия қахрамонларига айланди. комедия ўз навбатида кундалик турмушни ва тўпори одамларни кўрсатгани учун, давлат мафкурасига аралашмаслиги белгилаб қўйилди. классицизм уч бирлик қоидасига амал қилди. демак, аристотель ва гораций назарий қарашларига асосланган трагедия ва комедия аввало – хатти-харакат, яъни воқеа бирлигига; сўнгра, замон бирлиги, яъни воқеа бир кеча-кундузда бўлиб ўтишига; ниҳоят, макон бирлиги, яъни воқеа бир жойда содир бўлиши каби шартларга амал қилиши таъқиб қилинган. лекин, классицизм ривожининг кейинги босқичида ижобий ўзгаришлар содир бўлди. у ижтимоий хаётдаги ўзгаришларга, халқчил томошалардаги демократик ифода усулига асосланиб – “олий комедия” яратди. бу эса драматург ва актёр мольер фаолияти билан боғлиқ бўлди. мольер драматургияси халқ комедияси анъаналари билан инсонпарварлик ғояларининг бирлашган жойида вужудга келган эди. молеьр комедияларининг қудрати кулги орқали ижтимойи хаётнинг иллатларини фош этганида, ўз замонасидаги ривожланишга тўсиқ бўлаётган зиддиятларни келтириб чиқариётган кирдикорлар мохиятини оча олганлигида эди. яна, замонавий камчиликларга қаратилган танқидий қарашлар ўз ифодасини топганлигини алохида таъкидлаш мумкин. “олий комедия” ўз танқидий қарашларида, …

илиш, разолатга қарши курашиш – соғлом идрокни, юксак ахлоқийликни, инсоф ва диёнатни қадрлайдиган ғояларни намоён қилади. шуниси билан бундай комедиялар хаётбахш ва халқчил хисобланган. классицизм услубдорлари корнель ва расин каби ижодкорларнинг фожиалари, мольернинг комедиялари мумтоз саҳна асарлари қаторидан ўрин олиб, барча халқлар қатори ўзбекларнинг хам севимли томошаси бўлиб келмоқда. маърифатпарварларнинг катта шаклдаги томошалари хviii асрга келиб маърифатпарварлик ғояси европанинг барча мамлакатларини эгаллади. лекин бу жараён, турли шароитларда, турли даражада кечди. ишлаб чиқаришни шиддат билан ривожланиши, йирик капитал эгаларини пайдо бўлиши, уларнинг саноати ривожланган шахарларда кўпайиши ва бир-бирини қўллаб қувватлаши ўз замонасининг ижтимоий – сиёсий хаётини хам ўзгартириб юборди. саноатни шиддат билан ривожланиши – шахснинг эркинлигини тобора чегаралаётганлигини ва унинг маънавий камол топишга тўсиқ бўлаётганини англаб етган зиёлилар маърифатга кучли зарурат сездилар. улар замон ривожининг кейинги босқичи маърифатпарварлар ихтиёрида бўлишини орзу қилдилар. маърифатпарварлар уйғониш даврининг шахс хурлиги ва унинг эркин маънавий камолати хақидаги фикрларини ўзларига ғоявий асос қилиб белгиладилар. бу - …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "хv – хviii асрлар европада томошани инсонпарварлик учун кураши"

1682407166.doc хv – хviii асрлар европада томошани инсонпарварлик учун кураши reja: 1. уйғониш даври томошалари 2. классицизм томошалари 3. маърифатпарварларнинг катта шаклдаги томошалари 4. романтизмнинг томоша турлари 5. танқидий реализм томошалари 6. натурализм ва томоша турлари 7. символизм ва томоша санъати уйғониш даври томошалари хv асрга келиб европа шаҳарларидаги майда хунармандлар бирлашиб йирик ишлаб чиқаришни барпо этишга киришиб кетди. натижада, саноат капитали – яъни катта маблағни ишлаб чиқарувчи қўлида йиғилиши, деган тушунчани пайдо қилди. бу - феодализмни емирилиши, йирик миллатлар, миллий давлатлар, йирик ишлаб чиқариш саноати хукумронлигининг бошланиш даври эди. бундай ривожланиш черковларнинг хукумронлик мавқеини заифлаштириб, илм – фан, санъат, иқтисодиёт ва сиёсатда ...

DOC format, 96.0 KB. To download "хv – хviii асрлар европада томошани инсонпарварлик учун кураши", click the Telegram button on the left.

Tags: хv – хviii асрлар европада томо… DOC Free download Telegram