amaliyot (rejissorlik)

DOC 172.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1683712552.doc amaliyot reja: 1. shakl va mohiyat 2. dekoratsiya va mizansahna 3. sahnachalar 4. rejalashtirish va erkin ijro 5. maket qarshisida 6. vaqtning qiymati 7. spektaklni tug`ilishi 8. muvofiqlashtirish 9. navbatdagi dovon 10. mizansahna va uni yoritish 11. spektaklni pishib yetilishi 12. spektakl nafosati 13. sahna madaniyati bundan avvalgi suhbatimizda mizansahnani fan sifatida ko`rib chiqqan edik. bu qismda esa ana shu mizansahna yaratish jarayoni xususida so`z yuritamiz. rejissorlik kasbini yozuvchinikiga o`xshashligi haqida gapirilgan edi. agar adabiyotga endi kirib kelayotgan yosh havaskordan "adabiyotning o`zi nima?" yoki "so`z nimadan iborat?", "yozuvchilik kasbi qanday kasb?", deb so`raladigan bo`lsa, havaskor yozuvchi uni o`zicha tushuntirishga harakat qiladi. savollarning har biriga uzundan uzoq izohlar keltiradi. shuningdek, yozuvchilikning ayrim texnik tomonlarini ham misol tariqasida keltirib o`tishi mumkin. ammo yosh yozuvchi ustoz yozuvchiga "meni ham o`zingizga o`xshab yozishga o`rgating" yoki "jumla tuzishni o`rgatib qo`ying", "qarama-qarshiliklarni qanday vujudga keltirishlikni o`rgating", degudek bo`lsa, o`z-o`zidan "buni sizga nima keragi bor?" degan …

am bir ko`rishdayoq paydo bo`lmasligi mumkin. tabiiy, ayniqsa, bizning musulmonchilik udumimizga ko`ra, umr bo`yi birga yashashlikka mahkum etilgan yigit bilan qizning avval boshda bir-biriga ko`ngli bo`lmasligi, hatto biri ikkinchisini yoqtirmasligi ham mumkin. ammo bora-bora ular bir-biriga ko`nikib, hatto suyanib qoladilar. stanislavskiy o`z kundaligida quyidagilarni yozadi: "o`sha vaqtlarda ko`pchilik a. p. chexovning "chayka " pyesasini yaxshi tushunmagan edi. mening nazarimda u mutlaqo sahnabop emasday, juda ham zerikarli va voqealar bir maromda kechardi. ammo nemirovich danchenko uni birinchi o`qishidayoq asar g`alati va boshqacha ekanligiga meni ishontirishga harakat qila boshladi. danchenko "chayka "xususida gapirayotganida asar menga yoqqanday bo`lardi. lekin yolg`iz qolib, pyesani qo`lga olishim bilan yana zerika boshlardim. vaholanki, men asar uchun mizansahna yozishim, sahna va spektakl loyihasini ishlab chiqishim kerak edi..." qarangki, mana shu asar vaqt o`tishi bilan moskva badiiy teatrining faxriga aylanib qoladi. asar bilan ilk tanishuv chog`ida uning mizansahnalari tasavvurda qay darajada ifodalanishi kerak? stanislavskiy iborasi bilan aytganda: rejissor — …

matnida bo`lmagan sifatlar birin-ketin ko`rina boshlaydi. demak, asarni yolg`iz o`zi yoki ko`pchilik bilan o`qish jarayonida rejissorning ko`z o`ngida bo`lajak spektaklning loyihasi namoyon bo`la boshlaydi. boshqa bir asar o`qilganida, undagi nafis harakatlar emas, asarning tili, ishitirokchilarning xususiyat va xislatlari, o`zaro munosabatlari bir-bir ko`z o`ngimizda gavdalana boshlaydi. lekin asarning bu jihatlari ostida yana boshqa qirralari ham yashirinib yotgan bo`lsa, rejisssyor uchun bo`lajak spektaklning plastik yechimiga kalit topilgan bo`ladi. zero, asar bilan ilk tanishuv davrida qator mizansahnalar ko`rinsa, yana ham durust bo`ladi. agarda bu mizansahnalar yaxlitligicha ko`rinsa, nur ustiga a`lo nur. hali bo`lajak spektaklninig dekoratsiyalari yo`q, hali davr, zamon, odamlar, ularninig qatlamlari o`rganilmagan. lekin asar uchun yechim topish, unda ko`tarilgan muammolarni o`rganish jarayonida bu narsalar ham asta-sekinlik bilan joy-joyiga tusha boshlaydi. ya`ni daryo, o`z o`zanini topib oladi. mana shu asar bilan ilk tanishuv vaqtida topilgan ayrim unsurlar, bo`lg`uvsi spektaklda o`z ijobatini topadi. erkin talqin — improvizatsiyaning ahamiyatini mutlaqo inkor etmagan holda, bo`lg`uvsi spektaklni …

ng kundalik turmush tarzi o`zgarmaganday tuyulishi mumkin. biroq aslida, yangi asar ustida ish boshlagan kundanoq o`zini qurshab turgan muhit, tabiatning sirli kitobiga diqqat bilan tikilar ekan, bo`lajak asar uchun nimalardan, qaysi shakl va sifatlardan foydalanish mumkinligini tafakkur hazinasiga jamlay boshlaydi. xuddi shu kundan boshlab o`zining ma`naviy olamiga sayohat qiladi. qahramonimning ehtiroslari menga notanish bo`lsa-da, hayotimda xuddi shunga o`xshagan odamni ko`rganman, deya o`zicha belgilab qo`yadi rejissor. bu odamning hissiy tuyg`ulariga o`xshagan holatni o`zim ham boshimdan o`tkazganman, deya o`ylaydi boshqa bir safar. piyesada gap ketayotgan holatlar hozirgi mening sharoitimga o`xshamasa-da, hayotimda boshdan kechirgan ba`zi jihatlarini ishlatish mumkin, xayol qiladi yana boshqa bir sharoitda. bugun men boshimdan kechirayotgan voqea va hodisalar xuddi piyesadagiga o`xshar ekan. shuning uchun o`z dardu hasratlarimni qahramon tili bilan izhor etishga harakat qilaman. ammo botiniy kayfiyatga berilib ketmaslik va piyesa voqelaridan tashqariga chiqib ketmaslik uchun o`z-o`zimni nazorat qilib turishim kerak bo`ladi. muallif tomonidan berilgan shart-sharoitni o`rganish uchun repetitsiyalar boshlangunga …

aks ettirgan taqdirda ham muallif bugungi hayotning qaysi qirrasini ko`rsatmoqchi bo`lganligini bilish shart. oradan ma`lum tayyorgarlik ishlari o`tgach, asar-janrini aniqlash mumkin bo`ladi. bugungi kunga kelib, janrlar tushunchasi kengayib, ixtisoslashganini ham hisobga olish kerak. ba`zan muallif pyesaning aniq janrini belgilab qo`ygan bo`ladi. lekin ko`pincha ular o`z asarlarini umumiy janr bilan ham belgilaydilar. masalan, sahnalar, ko`rinishlar, bolalar uchun ertak qabilida. bunday kezlarda asar janrini aniq belgilab olish shart. “komediya”, “drama” deb belgilanganiga qaramay, rejissor qanday komediya, qanday drama degan savollarga aniq javob topishi kerak. bu davrga kelib, mizansahna to`g`risida o`ylashga hali erta bo`lsada, uning imkoniyatlari to`g`risida aniq tasavvur hosil bo`ladi. piyesani qismlarga ajratib, qayta-qayta o`qish, kitoblarga murojat qilish, tasviriy san`at asarlari bilan tanishish, u yoki bu sahnani tasavvur qilish mumkin. bunday ishlar ko`pincha, sust tarzda kechadi. ularni faollashtirish mumkinmi? buning birdan-bir yo`li yon daftar tutib yoki qog`oz parchalariga har bir yangi fikr, mulohaza, ikkilanish, aniq tasavvur va daf`atan kelgan yechimlarni yozib borish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "amaliyot (rejissorlik)"

1683712552.doc amaliyot reja: 1. shakl va mohiyat 2. dekoratsiya va mizansahna 3. sahnachalar 4. rejalashtirish va erkin ijro 5. maket qarshisida 6. vaqtning qiymati 7. spektaklni tug`ilishi 8. muvofiqlashtirish 9. navbatdagi dovon 10. mizansahna va uni yoritish 11. spektaklni pishib yetilishi 12. spektakl nafosati 13. sahna madaniyati bundan avvalgi suhbatimizda mizansahnani fan sifatida ko`rib chiqqan edik. bu qismda esa ana shu mizansahna yaratish jarayoni xususida so`z yuritamiz. rejissorlik kasbini yozuvchinikiga o`xshashligi haqida gapirilgan edi. agar adabiyotga endi kirib kelayotgan yosh havaskordan "adabiyotning o`zi nima?" yoki "so`z nimadan iborat?", "yozuvchilik kasbi qanday kasb?", deb so`raladigan bo`lsa, havaskor yozuvchi uni o`zicha tushuntirishga harakat qiladi. savollarni...

DOC format, 172.0 KB. To download "amaliyot (rejissorlik)", click the Telegram button on the left.

Tags: amaliyot (rejissorlik) DOC Free download Telegram