ғўзанинг морфологияси ва биологияси

DOC 534,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1473512981_64854.doc ғўзанинг морфологияси ва биологияси режа: 1. ғўзанинг илдиз системасининг тузилиши ва ривожланиши 2. ғўза пояси ва шохларининг тузилиши ва ривожланиши 3. ғўза гулининг тузилиш ва гуллаш қонунияти 4. ғўза кўсагининг тузилиши ва ҳосил органларининг тўкилиш қонунияти 5. ғўза чигити ва муртагининг тузилиши 6. толанинг тузилиш ва ривожланиши 7. ғўзанинг асосий ва оралиқ ривожланиш фазалари ғўзанинг илдизи ўқ илдиз бўлиб, у поянинг илдиз бўгзидан бошланади. ўқ илдизнинг йўғонлиги (диаметри), ўрта осиёнинг суғориладиган шароитида етук ўсимликда, унинг турига, навига ва ўсиш шароитига қараб, одатда 1—1,5 баъзан 2 ва камдан-кам ҳолларда 3 см гача бўлади. етук ўсимликнинг ўқ илдизи ерга чуқур кириб борган сари тез ингичкалашаверади, 20—25 см чуқурликда унинг диаметри 2—3, ҳатто 1—2 мм бўлиб қолади. ўқ илдиз янада чуқурлашиши билан унинг ингичкалашиб бориши жуда секинлашади. ўқ илдизнинг ер бетидан 4—6 см пастдан атрофга тараладиган биринчи тартиб ён илдиз пайдо бўлади. биринчи тартиб ён илдиздан иккинчи тартиб ён илдиз ва ундан …

илдиз системанинг ўтказувчи қисмини ташкил этади. бу илдизлар ўзидан озиқ моддалар ва намни ўтказиб туришидан ташқари ўсимликнинг асосий поясини тик ҳолда ушлаб туради. фаол илдизчалар нозик ва оқ бўлади. ўтказувчи илдизлар эса ёгочланиб қотиб қолган ва сирти пўкак тўқима билан қопланган, шунинг учун туси жигар ранг бўлади. ўсув даврининг охирига келиб асосий илдиз ер ости сувлари чуқур жойлашган, сув ўтказувчанлиги яхши бўлган ерларда 1,5—2 м, ҳатто 2,5—3,0 м чуқурликкача кириб боради. баъзан ён илдизлар ҳам шундай чуқурликка таралади, лекин одатда ён илдизлар юзароқ жойлашади. суғориладиган шароитда ғўза ён илдизларининг асосий кисми ернинг 40—50 см устки қатламида жойлашади илдиз системасининг тузилиши ва ривожланиши ғўза навларига қараб ҳар хил бўлади. одатда, тупи бақувват ўсадиган, илдизи яхши тараққий этадиган бирмунча кечпишар нав ғўзаларнинг илдизи тупроқда анча чуқурроқ киради ва атрофга таралади. ён илдизларнинг тупроқ қатламлари бўйича тақсимланиши ҳам ҳар хил навларда турлича бўлиши мумкин. масалан, айрим нав ғўзанинг илдизи тупроқ қатламлари бўйича бирмунча …

ринади. тошкент шароитида асосий ўқ илдиздаги биринчи ён илдиз ғўза майсаси кўрингандан 5—6 кун ўтгач, яъни ўқ илдиз узунлиги 12-14см га етганда пайдо бўлади. ғўзанинг илдиз системаси дастлабки бир ойда, айниқса 15 кун ичида жуда тез, ер устки қисми эса аксинча, жуда секин ўсади. бу ғўза ёппасига гуллагунга қадар давом этади. мана шу вақтда илдиз системаси деярли тўла шаклланиб олади, ўсимликнинг бундан кейинги ўсишида илдиз тузилишда жиддий ўзгариш рўй бермайди, лекин суғориладиган шароитда ўсув даврининг охиригача илдиз сустлик билан ўсаверади. fyзa шоналашга қадар асосий илдиз бирмунча жадал ўсади, ундан кейин ён илдизлар авжга киради. шунинг учун ғўза ўстиришда чигит экишга, экиш вақтида ва экишдан кейин ҳам тегишли агро-техникавий тадбирларни амалга ошириб, ўсимликнинг биологик хусусиятига қараб ҳаётининг дастлабки пайтларида илдиз системасининг жадал ўсиши учун қулай шароит яратиш керак. 15 кунлик ғўза ниҳолларининг асосий илдизи асосий поядан 3—4 марта узун бўлади. ён илдизларнинг (бу вақтда ғўза илдизи фаол илдиз ҳисобланади) умумий узунлиги …

дан ташқари, қачонки тупроқнинг устки қатламида нам .жуда кам бўлиб (ўсимликка нафи тегмайдиган даражага тушиб) қолганда ён илдизлар йўналишипи кескин ўзгартириб, деярли тик ўсади, яъни тупроқда чуқурроқ киришга ҳаракат килади. илдизнинг фаол қисми тупроқнинг унумдор ҳайдалма қатламида қанча узоқ вақт туриб, ундан кўпроқ фойдаланса, ғўзада ҳосил органлари шунчалик кўп бўлади. тадқиқотчиларнинг фикрига қараганда, намлик илдизнинг ривожланиш характерини ўзгартирадиган асосий фактордир. шунинг учун суғориладиган деҳдончилик шароитида экинларни суғориш йўли билан илдиз системасининг ривожланишини истаган томонга ўзгартиришимиз мумкин. ғўза илдиз системаси ўзининг қуриган (нобуд бўлган) қисмини қайта тиклаш (регенерация) хусусиятига эга. ғўза илдиз системаси экин қатор ораларини ишлаш вактида кетмон ёки культиваторда ён илдизлар кесилиб кетганда қайта тиклана олади. илдиз кесилган ёки узилганда зарарланган жойидаги тўқима бўртиб битади ва шу бўртмалар четидан тутам шаклида бир қанча янги илдизчалар чиқади. илдиз системасининг ривожланишига шунингдек, кўчат қалинлиги ҳам таъсир этади. масалан, кўчатнинг нисбатан сийрак бўлиши илдиздаги сўрувчи томирларни тупроқнинг юза қатламида таралишига олиб келади. …

ор катта таъсир кўрсатади, яъни фаол илдизчаларнинг кўплаб пайдо бўлишини тезлаштиради. поя - асосий ўқ илдизнинг юқори қисми илдиз бўгзи орқали асосий пояга туташади. етук ўсимликда асосий поя икки кисмдан иборат: 1) қуйи калта қисми — бу илдиз бўғзи билан уруғбарг жойлашган оралиқ;; 2) юқориги узун қисми — бунга поянинг уруғбарг жойлашган еридан юкори қисми киради. қуйи калта қисмини уруғбаргости т и р с а г и ёки гипокотиль, юқориги узун қисмини эса уруғбарг устки қисми ёки эпикотиль деб аталади. уруғбарг ости тирсагида ҳеч қандай чинбарг ва шох бўлмайди, поянинг уруғбарг устки кисмида эса чинбарг бўлиб, барг қўлтиғидан шохлайди. етук ўсимликдаги асосий поянинг бўйи ғўзанинг бир йиллик ёки кўп йиллилигига, тур ва навига, ўсиш шароитига қараб бир неча сантиметрдан бир неча метргача боради. тропик минтақаларда ёввойи ва маданий ҳолда ўсадиган кўп йиллик ғўзаларнинг ёйилиб ўсадиган айрим дарахтсимон турларининг бўйи ёшига қараб 5—7 м, ҳатто 10—12 м гача етади. адабиётларда 40 …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ғўзанинг морфологияси ва биологияси"

1473512981_64854.doc ғўзанинг морфологияси ва биологияси режа: 1. ғўзанинг илдиз системасининг тузилиши ва ривожланиши 2. ғўза пояси ва шохларининг тузилиши ва ривожланиши 3. ғўза гулининг тузилиш ва гуллаш қонунияти 4. ғўза кўсагининг тузилиши ва ҳосил органларининг тўкилиш қонунияти 5. ғўза чигити ва муртагининг тузилиши 6. толанинг тузилиш ва ривожланиши 7. ғўзанинг асосий ва оралиқ ривожланиш фазалари ғўзанинг илдизи ўқ илдиз бўлиб, у поянинг илдиз бўгзидан бошланади. ўқ илдизнинг йўғонлиги (диаметри), ўрта осиёнинг суғориладиган шароитида етук ўсимликда, унинг турига, навига ва ўсиш шароитига қараб, одатда 1—1,5 баъзан 2 ва камдан-кам ҳолларда 3 см гача бўлади. етук ўсимликнинг ўқ илдизи ерга чуқур кириб борган сари тез ингичкалашаверади, 20—25 см чуқурликда унинг диаметри 2—3, ҳатто ...

Формат DOC, 534,0 КБ. Чтобы скачать "ғўзанинг морфологияси ва биологияси", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ғўзанинг морфологияси ва биолог… DOC Бесплатная загрузка Telegram