сабзавотчиликнинг самарадорлигини ошириш имкониятлари

DOC 71,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404554166_54220.doc сабзавотчиликнинг самарадорлигини ошириш имкониятлари режа: 1. сабзавотчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. 2. сабзавотчиликнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш имкониятлари 1.сабзавотчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. кўпчилик ҳўл сабзавотлар, биокимиёвий жиҳатидан таркибида сув кўп бўлган маҳсулотлар гуруҳига киради. масалан, саримсоқ таркибида 64-65%, сабзида 85-86%, помидорда 93-94%, бодрингда 95-96% сув мавжуд. шунингдек бу сабзавотлар таркибида оқсил кам бўлади. мос равишда, саримсоқ таркибида 6-7%, сабзида 1,1-1,2%, помидорда 1,0-1,1%, бодрингда 1,0 % оқсил моддалари мавжуд. бундан ташқари уларда юқори даражада калория ҳам ҳосил бўлмайди. масалан, 1 кг саримсоқдан 1325-1330 калория, сабзидан - 502, помидордан - 215, бодрингдан - 14 калория иссиқлик ажралади. кўпчилик ҳўл сабзавотларда клетчатка ҳам кам ҳосил бўлади. шундай бўлишига қарамасдан, кўпчилик маҳсулотлар инсон организми учун ўта зарур бўлган биологик актив моддалар, витаминлар ферментлар, минерал тузларларга бойдир. баъзи сабзавотлар, айниқса пиёз, саримсоқ, шивит, петрушка ва турп тарикибида фитоцидлар ташкил топади. уларни истеъмол қилиш одам организмини турли хил инфекциялардан тозалайди, юқумли касалликлардан ҳимоя қилади. кўпчилик сабзавотлар таркибидаги …

отлар – 14, кўкат сабзавотлар 5 кг. сабзавотларни ҳўл истеъмол этиш унинг самарадорлигини кескин оширади. бироқ, сабзавотлар таркибида кўп сув бўлиши ва эрувчан углеводларнинг борлиги учун уларни узоқ муддатларга сақланса, нобудгарчилик кўпаяди ва сифат белгилари пастлашади. шунинг учун уларни узоқ жойларга ташишда қийинчилик туғилади, консервалаш зарурияти туғилади. ўзбекистон иссиқ иқлим шароитида консервалашнинг энг оддий ва самарали усули қуритишдир. қуритилганда сабзавот таркибидаги сувнинг кўп қисми буғланади, сабзавот вазни 7-10 баравар камаяди, кам харажат қилиб узоқ сақлашга ва ташишига шароит яратилади. сабзавотларни консервалашда яна бир кенг амалга оширилган усул –ачитиш ва тузлашдир. бу жараёнда сут кислотаси ва этил спирти ҳам ҳосил булади, натижада ачитилган сабзавотларнинг мазалилиги ва хушбўйлиги ортади. мариновка қилиш (сиркалаш)–0,6-1,8% ли сирка кислотанинг консерваловчи таъсирига асосланган усулдир. бодринг, помидор, лавлаги, пиёз, саримсоқ, карам каби сабзавот турларини мариновка қилиш, уларни йил давомида истеъмол қилиш имкониятини туғдиради. сабзавотларни консерва заводларида турли хилларда қайта ишлаш, уларни қопқоғи герметик ёпиладиган идишларга жойлаш, 100-120 градус …

ишга шароит яратади. 1. сабзавотчиликнинг ривожланиши, ҳозирги аҳволи ва истиқболи ер юзида, шу жумладан ўзбекистонда маданий экинлардан сабзи, шолғом, лавлаги 2 минг, пиёз ва бодринг 4 минг йил-дан бери экилади. сабзавотчиликнинг биологик хусусият-ларини ҳисобга олиб, очиқ ва ёпиқ майдонларда ўстириш усуллари қўлланилади. сабзавот экинлари 14 та ботаник оилага мансуб 80 га яқин турни ўз ичига олади, шундан хх асрдан бошлаб 40 га яқини ўзбекистонда экилади. улар морфологик ва биологик белгилари, ҳосилдорлиги, сотиш баҳолари бўйича кескин фарқ қилади. шунинг учун сабзавотчиликнинг ривожланиш даражаси, айниқса, уларни таҳлил қилиш ва баҳолаш ўта мураккаб ҳисобланади. ўзбекистонда сабзавотчиликнинг ривожланиши ва истеъмоли айрим тарихий даврларда турли даражада булган(1-жадвал). жадвал ўзбекистонда сабзавотчиликниг айрим тарихий даврларида асосий ишлаб чиқариш кўрсаткичлари. йиллар экин майдони, минг га ялпи сабзавот ҳосили, минг тонна гектаридан ҳосилдорлик, ц аҳоли жон бошига 1913 16,1 129,0 80,1 29,0 1940 25,3 315,2 125,0 47,0 1960 38,7 383,7 96,0 46,0 1990 140,2 2842,5 192,0 140,0 2000 130,4 …

а келаси йилда уруғлик ҳамда сотиш ва бошқа мақсадлар учун сақланган. республиканинг мустақил ривожланиш даври-2000 йилда 1990 йилга нисбатан сабзавотлар майдони 9,1% га қисқартирилган, гектаридан ҳосилдорлик 9,8%га пасайган, ялпи маҳсулот эса 7,2% га камайган. бундай ҳолат биринчидан, сабзавот экинлари майдонларини қисқартириш ҳисобига суғориладиган ғалла майдонларининг кенгайтирилишидан, иккинчидан, сабзавотчилик учун минерал ўғитларнинг кам миқдорда сотилишидан ва кўпчилик экинлар учун сифатли уруғларнинг етишмаслигидан ва учинчидан, товар маҳсулотларнинг бир қисмини жаҳон, айниқса россия федерацияси бозорларида сотиш учун қийинчиликларнинг келиб чиқишидан ва бошқа субъектив сабаблардан юзага келган. мустақил ривожланиш йилларида ялпи сабзавотнинг тахминан 85-90% и республика аҳолиси томонидан истеъмол қилинади, ички бозорларда сотилади, уруғлик учун фойдаланилади. унинг сифат белгилари паст қисми эса чорвачиликда озуқа учун фойдаланилади ва ҳ.к. сабзавотчилик маҳсулотларини ишлаб чиқариш ва уни сотишнинг юқори самарадорлигини ҳисобга олиб, уни истиқболда кўпайтириш имкониятларидан тўлароқ ва тезроқ фойдаланиш долзарб муаммоларидан биридир. 2. сабзавотчиликнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш имкониятлари охирги йилларда сабзавотчилик тармоғи асосий маҳсулотларининг рентабеллик даражаси …

ш лозим: кўпчилик сабзавотларнинг сувга талабчанлиги, унинг илдиз системасининг тупроқда юза жойлашиши ва кам ривожланганини ҳисобга олиб, уни ўз вақтида ва белгиланган меъёрда суғоришни ташкил этиш, масалан, бош пиёзни 18-20 марта 500-600 м.куб ҳажмида; саримсоқни 7-10 марта 500-600 м.куб ҳажмида; помидорни 15-16 марта 600-700 м.куб ҳажмида; бодрингни 12-14 марта 550-600 м.куб ҳажмида ва ҳ.к. қисқа муддатларда суғорилса ҳосилдорлик юқори ва сифатли бўлади; сабзавот экинларини табиий ва сунъий унумдорлиги юқори участкаларга жойлаштирилиши лозим; кучли шўрланаган ерларда ҳосилдорлик кескин пасайиб кетади; сабзавот экинлари тупроқдан ҳосил билан бирга кўп миқдорда озуқа моддаларини олиб чиқишини ҳисобга олиб, ўсимликларнинг ўсиш ва ривожланиш даврида озуқа моддаларига булган талабнинг кескин тафовутини ҳисобга олиб ва ҳ.к. уларни озиқлантириш илмий асосланган миқдорларда ва муддатларда амалга оширилиши зарур; сабзавотчиликда минерал ўғитлар билан маҳаллий ўғитлар (чириган гўнг, сидератлар) бирга қўлланилса, уларнинг самарадорлиги юқори бўлади; сабзавот экинларининг озиқланишида молибден, марганец, бор, мис, рух, кобальт каби микроэлементлардан фойдаланиш хам катта аҳамиятга эга. улардан …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "сабзавотчиликнинг самарадорлигини ошириш имкониятлари"

1404554166_54220.doc сабзавотчиликнинг самарадорлигини ошириш имкониятлари режа: 1. сабзавотчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. 2. сабзавотчиликнинг иқтисодий самарадорлигини ошириш имкониятлари 1.сабзавотчиликнинг халқ хўжалигидаги аҳамияти. кўпчилик ҳўл сабзавотлар, биокимиёвий жиҳатидан таркибида сув кўп бўлган маҳсулотлар гуруҳига киради. масалан, саримсоқ таркибида 64-65%, сабзида 85-86%, помидорда 93-94%, бодрингда 95-96% сув мавжуд. шунингдек бу сабзавотлар таркибида оқсил кам бўлади. мос равишда, саримсоқ таркибида 6-7%, сабзида 1,1-1,2%, помидорда 1,0-1,1%, бодрингда 1,0 % оқсил моддалари мавжуд. бундан ташқари уларда юқори даражада калория ҳам ҳосил бўлмайди. масалан, 1 кг саримсоқдан 1325-1330 калория, сабзидан - 502, помидордан - 215, бодрингдан - 14 калория иссиқлик ажралади...

Формат DOC, 71,0 КБ. Чтобы скачать "сабзавотчиликнинг самарадорлигини ошириш имкониятлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: сабзавотчиликнинг самарадорлиги… DOC Бесплатная загрузка Telegram