tuproq sistematikasi va klassifikatsiyasi

DOC 89.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404472509_53684.doc tuproq sistyematikasi va klassifikatsiyasi rðµja: 1. tuproqlar sistematikasi. 2. tuproqlar nomenklaturasi. 3. tuproqlarning taksonomik birliklari. 4. tuproq tipi. 5. tuproqlar diagnostikasi tamoyillari. 6. tuproqlar klassifikatsiyasi. tayanch tushunchalar: tuproq sistematikasi, nomenklaturasi. taksinamik birliklar, tuproq diagnostikasi, tuproqlar klassifikatsiyasi. tuproqlar sistematikasi haqida tushuncha. tuproqshunoslikda ham boshqa fanlardagi singari sistematika uyushtiruvchi rol oâynab, uning yordamida tadqiqot boâekti, yaâni tuproqning ilmiy oârganilishi vazifalari yechiladi. tuproqlar sistematikasi-bu yer kurrasida mavjud boâlgan hamma tuproqlarning turli-tumanligi haqidagi taâminot boâlib, ularning diagnostik belgilariga asoslangan har xil guruhlari orasidagi oâzaro munosabat va bogâliqlikni koârsatib beradi. tuproq sistematikasining asosiy maqsadi-yerda tarqalgan tuproqlarning toâla tizimi (klassifikatsiyasi) ni yaratishdir. tuproqlar sistematikasi tarixiy-taqqoslash va jugârofik - taqqoslash uslublariga, tuproqlarning evolyutsion rivojlanishi tamoyillariga tayanadi, unda tuproqshunoslikning hamma boâlimlaridagi maâlumotlar ishlatiladi. planetamiz tuproq qoplamining umumiy tizimida u yoki bu tuproqning oârnini aniqlash bilan, tuproqlar sistematikasi muhim nazariy va amaliy ahamiyat kasb etadi. chunki bu yer yuzasidagi tarqalgan tuproqlarning turli-tumanlarini aniqlab olishga imkon beradi. tuproqlar sistematikasining …

ristikasini berish. demak, tuproqlar sistematikasi-tuproqning kengaytirilgan aniqlovchisi boâlib, fanda maâlum boâlgan har bir tuproqning mukammal taârifini bermogâi lozim; 3) tuproqlarning imkoniyati boricha logik bogâlanishda toâla roâyxatini berish, yaâni ularning ilmiy klassifikatsiya tuzish uchun tayyorlash. yuqorida koârsatilgan vazifalar tuproqlar sistematikasida tuproqlar nomenklaturasi, taksonomiyasi va diagnostikasi yordami va asosida yechiladi. tuproqlar nomenklaturasi deganda, tuproqlarni xossalariga va klassifikatsiyada tutgan oârniga qarab ilmiy nomlash tushuniladi. tuproqlarni ilmiy-genetik nomlash asoschilari v.v.dokuchaev va n.m.sibirtsevlar, uning asosiga xalq tilida keng ishlatiladigan soâzlarni olganlar. shu bilan birga bu nomlarda ekologik sharoit ham hisobga olingan. genetik tiplar uchun qora tuproq, podzol qizil tuproq, oârmonning sur tuproqlari va hokazo nomlar paydo boâldi. tuproq tiplarining ayrim nomlari, tuproq yuqori gorizontlarning xususiyatlaridan kelib chiqqan. masalan, shoârxok, shoârtob, torfli-gleyli, chirindi-karbonatli tuproqlar va hakozolar shular jumlasidandir. amerika (aqsh)da tuproq nomenklaturasini aniqlashda m.uitni, ularning granulometrik tarkibi va tuproq tarqalgan joyning jugârofik nomiga tayangan. ana shunday qilib, bu yerda birinchi marta tuproqlar nomlangan va xaritaga tushirilgan. …

968 yilda tuproqshunoslarning avstraliyada boâlib oâtgan xalqaro kongressida fao(yunyesko tomonidan yaratilgan tuproqlarning xalqaro nomenklaturasi tasdiqlangan. u. i:500 0000 miqyosli dunyo tuproq xaritasini tuzishga imkon yaratdi. fao(yunyesko nomenklaturasida tuproq birliklarining nomlari fanda oârnashib qolib, jahon tajribasida qoâllanilayotgan yoki grek, lotin yoki rus soâzlarini oâzagiga âzemâ yoki âsoeâ qoâshimchasini qoâshish yordamida hosil qilindi. tuproqlarni qanday nomlash masalasi hozirgacha munozara tariqasida qolmoqda. tuproqlarni nomlashda botanika yoki zoologiyadagi singari xalqaro nomlarni tuzish masalasi qoâyildi. u tuproqlarning mamlakatlardagi oârnini olmasdan, dunyo miqyosida tuproqlar sistematikasining ilmiy asosi boâlib xizmat qilishi mumkin. bundan tashqari yana bir muammo tuproqlarni nomlashda juda xilma â xil soâzlarni, ayniqsa shu sohada bevosita bevosita mutaxassis boâlmagan kishilar uchun, ularni tushunish, xususan amaliyotda qoâllash, imkonini bermaydi. tuproqlarni nomlarini sodda va tushunarli, shu bilan birga, ularning xossa, xususiyatlariga, ularni keltirib chiqaruvchi ekologik sharoitni hisobga olib tuzilishi maqsadga muvofiqdir. 3. tuproqlarni taksonomik birliklari. sizlarga maâlumki, âtaksonomiyaâ grekcha taxis va nomos soâzlaridan olingan boâlib, qonun va …

tipi deb, bir xil iqlim, biologik, litologik, gidrogeologik sharoitda rivojlanadigan va boshqa jarayonlar qoâshilmasida, asosiy tuproq paydo boâlish jarayonining yorqin namoyon boâlishi bilan harakterlanadigan tuproqlarning katta guruhiga aytiladi. podzol, qora tuproqlar, shoârtoblar, boâz tuproqlar tiplariga misol boâladi. tuproq tipiâbu tuproqlar sistemastikasining asosiy tayanch birligidir. tuproqlar tipi mayda birliklarga boâlinadi. ayrim hollarda ular birlashtirilishi ham mumkin. tuproq tipining bir butunligi va harakterli belgilari qoâyidagilar bilan aniqlanadi: 1) organik qoldiqlarning tuproqqa tushishi, ularning parchalanishi va chirindiga aylanish jarayonlarining bir xilligi. 2) mineral massaning parchalanishi va orgonomineral yangi hosillar migratsiyasi(harakati) va akkumulyatsiyasi (toâplanishining) bir tipdaligi. 4)tuproq profili tuzilishi va genetik gorzontlar harakterining bir tipdaligi. 5)tuproq unumdorligini saqlash va oshirishga qaratilgan chora â tadbirlarning bir yoânalishda boâlishi. tuproq tipi, hamma joylarda u yoki bu darajada tuproqlar sistemasining tayanch birligi sifatida qabul qilingan. turli mamlakatlarda bu birlik xar xil nomlansa ham, uning mohiyati bir xildir. masalan, mamlakatimizda, shuningdek baâzi xorijiy davlatlarda tuproq tipi, frantsiyada â …

tuproq turkumi â tipcha chegarasida ajratiladigan tuproq guruhi boâlib, ularning genetik xususiyatlari sifati, mahalliy sharoitlar â tuproq paydo qiluvchi jinslar tarkibi, sizot suvlarining tarkibi va holati, tuproq paydo qiluvchi mahsulotlarning oâtmishdan qolgan belgilari - kompleksi taâsirida yuzaga chiqadi. masalan, oâtloqi soz tuproqlar tipchasining shoxli, shox-arzikli turkumlari ajratiladi. tuproq turi â turkum chegarasida ajratiladigan tuproq guruhlari boâlib, asosiy tuproq hosil boâlish jarayonining rivojlanish darajasi bilan farqlanadi. masalan, podzol tuproqlar chegarasida pdzol paydo boâlish darajasiga qarab, kuchli, oârta va kuchsiz podzollashgan tuproqlar turlari ajratiladi. tuproq xili-tur chegarasida ajratilib, tuproqlar yuqori gorizontlarining granulometrik tarkibi bilan belgilanadi (qumli, qumoqli, qumoqli-loyli va h). tuproq razryadi â bu litologik yoki genetik jihatdan bir xil jinslar (lyoss, allyuviy, ohaktosh va h.k) ustida vujudga kelgan tuproqlar guruhi. har qanday konkret tuproqning toâla nomi, hozirgi mavjud boâlgan tushunchalarga asoslansak, hamma taksonomik birliklar boâyicha koârsatilishi lozim. masalan, tipik boâz tuproq oârtacha yemirilgan,ogâir qumoq lyoss ustida hosil boâlgan. tuproq diagnostikasini tamoyillari. …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "tuproq sistematikasi va klassifikatsiyasi"

1404472509_53684.doc tuproq sistyematikasi va klassifikatsiyasi rðµja: 1. tuproqlar sistematikasi. 2. tuproqlar nomenklaturasi. 3. tuproqlarning taksonomik birliklari. 4. tuproq tipi. 5. tuproqlar diagnostikasi tamoyillari. 6. tuproqlar klassifikatsiyasi. tayanch tushunchalar: tuproq sistematikasi, nomenklaturasi. taksinamik birliklar, tuproq diagnostikasi, tuproqlar klassifikatsiyasi. tuproqlar sistematikasi haqida tushuncha. tuproqshunoslikda ham boshqa fanlardagi singari sistematika uyushtiruvchi rol oâynab, uning yordamida tadqiqot boâekti, yaâni tuproqning ilmiy oârganilishi vazifalari yechiladi. tuproqlar sistematikasi-bu yer kurrasida mavjud boâlgan hamma tuproqlarning turli-tumanligi haqidagi taâminot boâlib, ularning diagnostik belgilariga asoslangan har xil guruhlar...

DOC format, 89.0 KB. To download "tuproq sistematikasi va klassifikatsiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: tuproq sistematikasi va klassif… DOC Free download Telegram