orqa miyaning tuzilishi

DOC 45,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1474625550_64901.doc 14 - мавзу: марказий нерв тизими: орқа миянинг тузилиши orqa miyaning tuzilishi reja: 1. nerv tizimining tuzilishi, funksiyasi va ahamiyati. 2. neyron, nerv tolasi va neyrogliyaning tuzilishi, vazifalari. 3. orqa miyaning tuzilishi, funksiyasi. 4. refleks. refleks yoyi nerv tizimining tuzilishi, funksiyasi va ahamiyati. nerv tizimining funksiyasi ikki qismga bo‘lib o‘rganiladi. nerv tizimining birinchi funksiyasi odam organizmining barcha hujayra, to‘qima, a'zo va tizimlarining ishini boshqarish, tartibga solish hamda ularning bir-biri bilan o‘zaro bog‘lanishini ta'minlashdan iborat. i. p. pavlov nerv tizimining bu funksiyasini uning quyi funksiyasi deb atagan. bu vazifani orqa miya va bosh miyaning quyi qismlari (uzunchoq, o‘rta, oraliq miya va miyacha) da joylashgan nerv markazlari bajaradi. nerv tizimining ikkinchi funksiyasi shundan iboratki, u odamning tashqi muhit va atrofdagi boshqa odamlar bilan bog‘lanishini, muomalasini, tashqi muhit sharoitiga moslashuvini ta'minlaydi. tashqi muhit ta'sirida, atrofdagi boshqa odamlar bilan munosabati natijasida odamda paydo bo‘lgan fikrlash, fikrni bayon etish, bilim olish, hunar o‘rganish va …
2
yuqori, ya'ni segment usti qismiga bosh miya yarimsharlari va ularning po‘stloq qismi kiradi. bajaradigan funksiyasiga ko‘ra, nerv tizimi ikki qismga bo‘linadi: somatik va vegetativ nerv tizimi. somatik nerv tizimi odam tanasining sezgi a'zolari, skelet muskullari ishini boshqaradi. vegetativ nerv tizimi ichki a'zolar (nafas olish, qon aylanish, ovqat hazm qilish, ayirish va hokazo) hamda ichki sekretsiya bezlari ishini boshqaradi. neyron, nerv tolasi va neyrogliyaning tuzilishi, vazifalari. nerv to‘qimasi orqa va bosh miyani tashkil etadi. u odam organizmining hamma to‘qima va a'zolari ishini boshqaradi. nerv to‘qimasi ikki xil hujayralardan tashkil topgan. 1.nerv hujayrasi, ya'ni neyron. 2.neyrogliya. nerv hujayrasi bajaradigan funksiyasiga ko‘ra ikki xil: sezuvchi va harakatlantiruvchi bo‘ladi. u har xil shakllarga ega: doirasimon, yulduzsimon, ovalsimon, noksimon va h.k. neyronning hajmi ham turlicha bo‘ladi. boshqa hujayralardan farqi shundaki, unda membrana, sitoplazma va yadrodan tashqari bitta uzun va bir nechta kalta o‘simtalar ham bor. uzun o‘simtasi akson, kalta o‘simtalar dendritlar deyiladi. nerv hujayrasining uzun …
3
urtqa pog‘onasi kanalida joylashgan bo‘lib, uzunligi katta odamda 40-45 sm, massasi 30-40g bo‘ladi. orqa miyada 13 mln dan ko‘proq nerv hujayralari bor. nerv hujayralarining tanasi 0,1 mm dan oshmaydi. lekin ba'zi nerv hujayralari tolasining uzunligi 1,5 m gacha yetadi. orqa miya uch qavat parda bilan o‘ralgan. tashqi qavati qattiq, o‘rta qavati o‘rgimchak to‘risimon va ichki qavati yumshoq parda bo‘ladi. o‘rta va ichki parda orasida orqa miya suyuqligi bo‘ladi. orqa miyaning yuqori qismi birinchi bo‘yin umurtqasiga to‘g‘ri keladi va bosh miyaning pastki qismi bo‘lgan uzunchoq miyaga tutashadi, pastki qismi 1-2 bel umurtqalari sohasida konus shaklida tugaydi. undan pastga ip shaklida davom etadi, ipning yuqori qismida nerv hujayralari bo‘lib, ipning uchi umurtqa pog‘oiasining dum qismida tugaydi. orqa miya 31-33 segmentdan iborat. shularning 8 tasi bo‘yin qismida, 12 tasi ko‘krak, 5 tasi bel, 5 tasi dumg‘aza va 1-3 tasi dum qismida bo‘ladi. orqa miya ko‘ndalangiga kesilsa, u ikki xil moddadan: tashqi qismi oq …
4
tor va o‘tkazuvchilik funksiyasini bajaradi. orqa miyaning refleks funksiyasi. orqa miyaning reflektor funksiyasi reflekslar hosil bo‘lishidan iborat. orqa miya reflekslari mashhur fiziolog olim i. m. sechenov tomonidan baqada o‘rganilgan. bosh miyasi olib tashlangan baqaning keyingi oyoq panjasiga kislota yoki biron mexanik qitiqlagich ta'sir ettirilganda, baqa ta'sirga javoban o‘sha oyog‘ini tortib oladi. agar baqaning panjasi qattiqroq qisib olinsa, u nafaqat ta'sir etilgan oyog‘ini, balki ikkinchisini ham tortib oladi. chunki qattiq ta'sir ko‘rsatilganda qo‘zg‘alish ta'sir berilgan to‘qimaning nerv markazidan tashqari, uning atrofidagi boshqa markazlarga ham tarqaladi. odamda orqa miyaning harakatlantiruvchi refleksini quyidagi tajribada kuzatish mumkin. buning uchun tekshiriluvchi odam stulda oyoqlarini chalishtirib o‘tiradi. uning yuqorida turgan oyog‘ining tizza payiga maxsus rezina bolg‘acha bilan sekin urganda, yuqoridagi oyoq silkinib ko‘tariladi, bu tizzaning harakat refleksini ko‘rsatadi. tizza refleksi hosil bo‘lishida quyidagi refleks yoyi ishtirok etadi: tizza payiga bolg‘acha bilan urilganda, uning muskulida joylashgan retseptor qo‘zg‘aladi. retseptorning qo‘zg‘alishidan hosil bo‘lgan impuls sezuvchi nerv tolasi orqali …
5
ylarida retseptorlardan sezuvchi nerv tolalari orqali orqa miya nerv markazlariga kelgan impuls uning oq moddasida joylashgan o‘tkazuvchi nerv yo‘llari orqali bosh miyaning nerv markazlariga o‘tkaziladi. bosh miyaning nerv markazilarida hosil bo‘lgan qo‘zg‘alish pastga tushuvchi o‘tkazuvchi nerv yo‘llari orqali orqa miyaning shunga taalluqli nerv markazlariga keladi va undan ishchi a'zolarga o‘tkaziladi. shunday qilib, bosh miya bilan orqa miyaning o‘tkazuvchi yo‘llari orqali barcha to‘qima va a'zolarning sezish hamda harakatlanish funksiyasi boshqariladi. shuni alohida ta'kidlash kerakki, yuqoriga ko‘tariluvchi va pastga tushuvchi, o‘tkazuvchi nerv yo‘llari bosh miyaning pastki qismlarida kesishadi. bosh miyaning o‘ng yarim sharlaridagi nerv markazlaridan kelayotgan nerv tolalari chap tomonga, chap yarim sharniki esa o‘ng tomonga o‘tadi. buning natijasida o‘ng yarim shar tananing chap tomonidagi to‘qima va hujayralar funksiyasini, chap yarim shar esa o‘ng tomonidagi to‘qima va a'zolar funksiyasini boshqaradi. orqa miyaning har qaysi segmentida joylashgan nerv markazlari (nerv hujayralari to‘plami) tananing ayrim qismlaridagi to‘qima va a'zolarning sezuvchanligini hamda harakatini ta'minlaydi. jumladan: …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"orqa miyaning tuzilishi" haqida

1474625550_64901.doc 14 - мавзу: марказий нерв тизими: орқа миянинг тузилиши orqa miyaning tuzilishi reja: 1. nerv tizimining tuzilishi, funksiyasi va ahamiyati. 2. neyron, nerv tolasi va neyrogliyaning tuzilishi, vazifalari. 3. orqa miyaning tuzilishi, funksiyasi. 4. refleks. refleks yoyi nerv tizimining tuzilishi, funksiyasi va ahamiyati. nerv tizimining funksiyasi ikki qismga bo‘lib o‘rganiladi. nerv tizimining birinchi funksiyasi odam organizmining barcha hujayra, to‘qima, a'zo va tizimlarining ishini boshqarish, tartibga solish hamda ularning bir-biri bilan o‘zaro bog‘lanishini ta'minlashdan iborat. i. p. pavlov nerv tizimining bu funksiyasini uning quyi funksiyasi deb atagan. bu vazifani orqa miya va bosh miyaning quyi qismlari (uzunchoq, o‘rta, oraliq miya va miyacha) da joylashgan ...

DOC format, 45,3 KB. "orqa miyaning tuzilishi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: orqa miyaning tuzilishi DOC Bepul yuklash Telegram