nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi

PPT 26 pages 1.2 MB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPT

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

slayd 1 andijon davlat universiteti fiziologiya va sport sog’lomlashtirish kafedrasi ma’ruzachi: f.mirzabekova ma’ruza № 12 mavzu: nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi reja. 1. nerv tizimi (orqa miya) ning embrional takomil etishi. 2. orqa miya ning joylashishi va tuzilishi. 3. orqa miya nervlari. nerv sistemasi embrionning varag`i ektodermadan paydo bo`ladi. dastlab ektodermaning bir qismi cho`zinchoq plastinka shaklda ichki tomonga bo`rtib chiqadi va qalinlashadi. keyinchalik bu plastinkaning o`rtasi cho`ka boshlab, uning ikki yon cheti bir biriga yaqinlashadi. so`ngra o`zaro qo`shilib ketadi. natijada boshlang`ich miya naychasi hosil bo`ladi va u ektodermadan uzilib mustaqil holat oladi. miya naychasining ustki (bosh suyagi tomonidagi) qismidan keyinchalik uchta pufak hosil bo`lib, bosh miyaga asos soladi. pastki dum tomondagi qismi esa bir tekisda o`sib, orqa miyaga asos soladi. dastlabki nerv sistemasi avval bir qator epitelial (qoplovchi) hujayralardan iborat bo`lsa, plastinkaning chetlari birikib naycha hosil bo`lish davriga kelib, naychalarning soni ortadi. natijada yana ikki qavat yangi hujayralar …

2 / 26

rinchi bo`yin umumrtqasining tepa chetidan ikkinchi bel umurtqasining to`g`risigacha davom etadi. uzunligi 40-45 sm.ni tashkil etadi. orqa miya umurtqa kanali ichida uning yo`g`onlashgan qismlarini hosil qilgan. bo`yindagi yo`g`onlashgan qismlarni iii bo`yin umurtqasi ro`parasidan iii ko`krak umurtqasigacha davom etadi va bo`yin yo`g`onlashgan qismi deyiladi. ikkinchi yo`g`onlashgan joyi bel-dumg`aza yo`g`onlashgan qismi bo`lib, ko`krak umurtqasi oldidan ii bel umurtqasi oldigacha davom etadi. bu qismlarni bo`lishiga sabab shu joylarda nerv hujayralari va tolalarining miqdori ko`p bo`lib, mana shu joylardan qo`l va oyoqni idora etuvchi nervlar boshlanadi. orqa miya ikkita simmetrik qismga: oldingi va orqa yoriqlari yordamida ajralib turadi. orqa miyaning yon tomonidan orqa (afferent) va oldingi afferent orqa miya nerv shohlari (ildizlari) chiqadi. orqa miya kulrang modda va uni o`rab turadigan oq moddadan tashkil topgan. oq modda nerv o`tkazuvchi yo`llar bo`lsa, kulrang modda nerv hujayralaridan tashkil topgan. kulrang modda ko`ndalangiga kesilganida huddi uchayotgan kapalakka o`xshaydi. uning markazida kanal joylashgan bo `lib, orqa miya suyuqligi …

3 / 26

jihatidan bir-biridan farq qiladi. orqa miyaning orqa ustuniga sezuvchi nervlarning yadrolari joylashgan bo`lsa, oldingi muskullarda harakatlantiruvchi nerv yadrolari joylashgan. yon ustunchalarda esa mayda nerv hujayralaridan tashkil topgan nerv markazlari joylashgan bo`lib, ularning vegetativ nerv sistemasi simpatik qismining nerv markazlari hisoblanadi. bu nervlarning aksonlari orqa miya oldingi shohi orqali harakatlanib, neyronlar aksonlari bilan birgalikda orqa miyadan chiqadi. orqa miya mezenximadan hosil bo`lgan uch qavat: tashqi qavat, o`rta to`r va ichki yumshoq pardalar bilan o`ralgan. orqa miyaning qattiq pardasi boshqa pardalarga nisbatan qattiq bo`lib, orqa miyani va uning oldingi va orqa ildizlarini o`rab turadi. orqa miyaning yumshoq pardasi orqa miyaga yopishib turadi. orqa miyaning to`r pardasi yupqa plastinka ko`rinishiga ega. qattiq (qalin)parda—orqa miyaning xammasini o`ragan bo`lib uning diametri qaraganda ancha kattadir. shuning uchun xam orqa miya bu parda ichida erkin xuddi keng xaltaga solingandek turadi. shu bilan birga bu parda tashqi tomondan devorlariga turmaydi, yani u bosh miyaning qattiq pardasi singari suyaklarning …

4 / 26

pslashib yopishib turadi va o`zi ikkita pishiq varaqdan iborat bo`ladi. ana shu ikki varaqdan tuzilganligi bilan u bosh miyadagi yumshoq pardadan farq qiladi. u parda orqa yuzasi bilan mustaxkam birikib ketganligi tufayli uni ajratib bo`lmaydi. orqa miyani har ikkala tomondan oldingi va orqa shohlari chiqadigan qismi orqa miya segmentlari deyiladi. segmentlar lotin xarflari c, th, i, s va co lar bilan, ya`ni bo`yin, ko`krak, bel, dumg`aza va dum so`zlarini bosh harflari bilan belgilanadi. segmentlar soni quyidagicha: bo`yin - 8. ko`krak - 12. bel-5 dum - 1. dumg`aza – 5. shuni ham aytish kerakki, bo`yindagi segmentlar va ko`krak segmentlari o`z qarshisidagi umurtqadan bir umurtqa yuqorida turadi, chunki birinchi nerv ensa suyagi bilan birinchi umurtqasi orasidan o`tadi. tayanch iboralar: akson, dendrit, orqa miya, afferent, oq modda, kulr ng modda, mielin, qattiq parda, to’r parda, yumshoq parda, segmentlar. e’tiboringiz uchun raxmat

5 / 26

nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi - Page 5

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi"

slayd 1 andijon davlat universiteti fiziologiya va sport sog’lomlashtirish kafedrasi ma’ruzachi: f.mirzabekova ma’ruza № 12 mavzu: nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi reja. 1. nerv tizimi (orqa miya) ning embrional takomil etishi. 2. orqa miya ning joylashishi va tuzilishi. 3. orqa miya nervlari. nerv sistemasi embrionning varag`i ektodermadan paydo bo`ladi. dastlab ektodermaning bir qismi cho`zinchoq plastinka shaklda ichki tomonga bo`rtib chiqadi va qalinlashadi. keyinchalik bu plastinkaning o`rtasi cho`ka boshlab, uning ikki yon cheti bir biriga yaqinlashadi. so`ngra o`zaro qo`shilib ketadi. natijada boshlang`ich miya naychasi hosil bo`ladi va u ektodermadan uzilib mustaqil holat oladi. miya naychasining ustki (bosh suyagi tomonidagi) qismidan keyinchalik uchta pufak hosi...

This file contains 26 pages in PPT format (1.2 MB). To download "nerv tizimi. orqa miyaning tuzilishi va joylashuvi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv tizimi. orqa miyaning tuzi… PPT 26 pages Free download Telegram