qon aylanish a'zolarining tuzilishi

DOC 74.4 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1474625944_64903.doc 11 - мавзу: организмнинг ички муҳити qon aylanish a'zolarining tuzilishi reja: 1.organizmning ichki muhiti haqida tushuncha. 2.qonning ahamiyati. 3.qonning fiziologik xossalari. 4.qon plazmasi. 5.qonning shaklli elementlari 6.qon guruhlari. 7.qon aylanish tizimi. 8.yurakning tuzilishi va ishlashi. 9.katta va kichik qon aylanish doiralari. 10.limfa aylanishi. organizmning ichki muhiti haqida tushuncha. qon haqida fikr yuritishdan oldin organizmning ichki muhiti haqida tushunchaga ega bo‘lish zarur. chunki qon organizm ichki muhitining bir qismi hisoblanadi. organizmning ichki muhitiga hujayra ichidagi va hujayra tashqarisidagi suyuqlik kiradi. hujayra tashqarisidagi suyuqlik o‘z navbatida hujayralararo va tomirlar ichidagi (qon va limfa) suyuqliklarga bo‘linadi. odam tanasi massasining o‘rtacha 60 % ini suv tashkil qiladi. shundan 35 % i hujayra ichidagi va 25% i hujayra tashqarisidagi suyuqlikdir. qon hujayra tashqarisidagi suyuqlikning tarkibiy qismi bo‘lib, uning miqdori tana massasining o‘rtacha 7 % ini tashkil qiladi. shundan qon plazmasi tana massasining 4,5 - 5 % ini tashkil etadi. organizm qancha yosh bo‘lsa, tana …
2
‘langan. organizm ichki muhitning fizik - kimyoviy xususiyatlari nisbiy doimiy bo‘lsa ham, uning ayrim qismlarining kimyoviy tarkibida ba'zi farqlar bor. masalan, hujayra suyuqligining tarkibida kaliy ionining miqdori ko‘p - 157 mekv.l (mikroekvivalent litr) bo‘lib, natriy ionining miqdori kam - 12 mekv.l. hujayralararo suyuqlik va qon zardobining tarkibida esa aksincha, natriy ionining miqdori ko‘p - 152 mekv.l., kaliy ionning miqdori kam - 5 mekv.1 hujayra ichidagi va tashqarisidagi suyuqliklar tarkibida ionlar miqdorining turlicha bo‘lishi hujayralarning qo‘zg‘alishida va ularda biotoklar hosil bo‘lishida muhim rol o‘ynaydi. organizm ichki muhitining nisbiy doimiyligi ko‘pchilik a'zo va tizimlarning birgalikda faoliyati orqali ta'minlanadi. biror a'zoning ish faoliyati buzilsa (kasallik tufayli), ichki muhitning nisbiy doimiyligi ham buziladi. masalan, me'da - ichak, jigar, buyrak kasalliklarida ichki muhitning doimiyligi buziladi. natijada hujayra ichidagi, hujayra oraliq va qon suyuqligining miqdori hamda kimyoviy tarkibi o‘zgaradi, bu esa o‘z navbatida organizm barcha a'zolarining ish faoliyatiga salbiy ta'sir ko‘rsatib, kasallik belgilari yana ham kuchayishiga …
3
z qo‘shilsa yoki mineral suv iste'mol qilinsa, ichki muhit suyuqliklarning faqat miqdori emas, balki kimyoviy tarkibining doimiyligi ham saqlanadi. qoning ahamiyati. qonning qon tomirlaridagi uzluksiz harakati yurakning qisqarib bo‘shashishi tufayli ta'minlanadi. qon odamning yashashi, rivojlanishi, ish faoliyati uchun muhim hayotiy ahamiyatga ega. qon quyidagi muhim vazifalarni bajaradi: 1. qonning tashuvchilik vazifasi. me'da - ichaklarda hazm bo‘lgan oziq moddalar (oqsillar, yog‘lar, uglevodlar, mineral tuzlar, vitaminlar, suv) qon va limfa tomirlariga so‘rilib, qon orqali hujayralarga yetkaziladi. shuningdek, qon o‘pkadan kislorodni qabul qilib, hujayralarga olib boradi. hujayralarda moddalar almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan qoldiq (zaharli) moddalar va karbonat kislota qonga o‘tadi. bu moddalar qon orqali ayirish va nafas olish a'zolariga yetkazilib, tashqariga chiqarib yuboriladi. 2. qon barcha to‘qima va a'zolar funksiyasini gumoral yo‘l bilan boshqarilishida ishtirok etadi. endokrin bezlarida sintez qilingan gormonlar - biologik faol moddalar qonga o‘tib, u orqali to‘qima va a'zolarga yetkaziladi va ular nerv tizimi bilan birga nerv - gumoral boshqarilishini …
4
oq- 1,050 - 1,060 ga teng. qon plazmasining solishtirma massasi 1,025-1,034, shaklli elementlarining solishtirma massasi 1,090 ga teng. ma'lumki, suvning yopishqoqligi 1,0 deb qabul qilingan.qonning yopishqoqligi 5,0 ga teng. qonning yopishqoqligi suviikiga nisbatan yuqori bo‘lishi tarkibidagi oqsil moddalar va shaklli elementlar, ayniqsa, eritrotsitlar miqdoriga bog‘liq. terlash, qusish va ich ketish natijasida odam organizmi ko‘p suv yo‘qotsa, qon quyuqlashadi, ya'ni qon plazmasining miqdori kamayib yopishqoqligi ortishiga sabab bo‘ladi. probirkaga bir tomchi geparin moddasini tomizib, ustiga 2-3 ml qon quyib, sentrifugada bir necha minut davomida aylantirilsa, u ikki qismga: ustki qismida rangsiz qon plazmasiga, pastki qismida esa qonning qizil rangdagi quyuq qismi shaklli elementlarga ajraladi. shunday qilib, qon ikki qismdan iborat: birinchi qismi qonning suyuq qismi, ya'ni qon plazmasi, ikkinchi qismi qonning quyuq qismi, ya'ni shaklli elementlaridir. qon umumiy hajmining 55- 60 % ini qon plazmasi va 40 - 45 % ini shaklli elementlar tashkil qiladi. qonning o‘rtacha miqdori katta odamda 5 …
5
o‘zlashtiriladi. moddalar almashinuvi natijasida hujayralarda hosil bo‘lgan qoldiq moddalar qonga o‘tib, ayirish a'zolariga yetkaziladi va tashqariga chiqarib yuboriladi. plazma tarkibidagi vitaminlar, fermentlar, gormonlar hujayralarda moddalr almashinuvi jarayoni normal o‘tishida va antitelalar organizmni yuqumli kasalliklardan himoya qilishida muhim ahamiyatga ega. shunday qilib, qon hamda qon plazmasi odam tanasi hujayralarining oziqlanishida, ulardagi barcha hayotiy jarayonlar normal o‘tishida va organizmni yuqumli kasalliklardan saqlashda muhim rol o‘ynaydi. shuning uchun ham qon yoki undan tayyorlangan plazma davolash maqsadida qo‘llaniladi. bu qon va plazma sog‘lom odamlardan (donorlardan) olinadi. qonning shaklli elementlari. qonning shaklli elementlariga eritrotsitlar, leykotsitlar va trombotsitlar kiradi. ular qonning quyuq qismini tashkil etadi. eritrotsitlar (qizil qon tanachalari). eritrotsitlar suyaklarning ko‘mik qismida hosil bo‘ladi. yetilmagan yosh eritrotsitlarda boshqa hujayralardagi singari yadro bo‘ladi. yetilgan eritrotsitlar yadrosiz bo‘ladi. ular o‘rtasi ozroq botiq, yumaloq shaklga ega. 1 mm3 qonda 4-6 million, o‘rtacha 5 million dona eritrotsit bo‘ladi. eritrotsitlarning hosil bo‘lishi va soni normal miqdorda bo‘lishi odamning sog‘lig‘iga, ovqatlanishiga, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "qon aylanish a'zolarining tuzilishi"

1474625944_64903.doc 11 - мавзу: организмнинг ички муҳити qon aylanish a'zolarining tuzilishi reja: 1.organizmning ichki muhiti haqida tushuncha. 2.qonning ahamiyati. 3.qonning fiziologik xossalari. 4.qon plazmasi. 5.qonning shaklli elementlari 6.qon guruhlari. 7.qon aylanish tizimi. 8.yurakning tuzilishi va ishlashi. 9.katta va kichik qon aylanish doiralari. 10.limfa aylanishi. organizmning ichki muhiti haqida tushuncha. qon haqida fikr yuritishdan oldin organizmning ichki muhiti haqida tushunchaga ega bo‘lish zarur. chunki qon organizm ichki muhitining bir qismi hisoblanadi. organizmning ichki muhitiga hujayra ichidagi va hujayra tashqarisidagi suyuqlik kiradi. hujayra tashqarisidagi suyuqlik o‘z navbatida hujayralararo va tomirlar ichidagi (qon va limfa) suyuqliklarga bo‘linadi. odam ta...

DOC format, 74.4 KB. To download "qon aylanish a'zolarining tuzilishi", click the Telegram button on the left.

Tags: qon aylanish a'zolarining tuzil… DOC Free download Telegram