tuproq mineral va organik qismining kelib chiqishi va tarkibi

DOC 60,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1404299693_52577.doc tuproq minyeral va organik qismining kelib chiqishi va tarkibi reja: 1. tuproq paydo qiluvchi jinslarning minyerelogik va mexanik tarkibi. 2. tuproq ona jinsi va tuproqning mexanik tarkibi, uning ahamiyati. 3. tuproqdagi organik moddalar manbai. 4. tuproq gumusining hosil boâlishi, tarkibi va hossalri. 5. gumusning tuproq paydo boâlishidagi va unumdorligidagi ahamiyati. mustaqil tabiiy jism- tuproq qattiq (minyeral va organik zarrachalar), suyuq (tuproq yeritmasi), gazsimon (tuproq xavosi) va tirik jonovorlar tuproq organizmlari kabi bir-biri bilan bevosita bogâliq boâlgan turli qismlardan iborat koâp bazali dispyers (turli zarrachalar toâplamidan tashkil topgan) sistemadir. togâ jinslarining tarixi bir-biri bilan bevosita bogâliq fizik, kimyoviy va bilogik turlarga boâlinadi. ona jinslar kelib chiqishiga koâra quyidagi guruhlarga boâlinadi: elyuvial, delyuvial, allyuvial, koâl, prolyuvial, muz yotqiziqlari, dengiz, eol yotqiziqlari va leoss jinslariga boâlinadi. ellyuvial jinslar yoki elyuviy- tub jinslar nurash maxsulotlarining nurash qobogâida oâz joyida qolib toâplanishidan hosil boâladi. delyuvial jinslar yoki delyuviy deb, nurash mahsulotlarining yomgâir va yerigan …

urigach shoârhoklarga aylanadi. proluvial yotqiziqlar yoki prolyuviy â togâli oâlkalarda bahorda yergan qor suvlari va vaqtincha kuchli jala yogâin suvlari sel oqimlari natijasida hosil boâladi. prolyuvial togâ yonbagâirlari va togâoldi yoyilmalarida keng tarqalgan. muzlik yotqiziqlari yoki morenalar- muzliklar keltirib aralash holda yotqizilgan gil, qum, qirrali va silliqlangan shagâal toshlardan iborat jinslardir. oârta osiyoda muzlik yotqiziqlari maydoni uncha koâp emas. baland va oârta togâli rayonlarda tarqalgan. dengiz yotqiziqlari. bu jinslar qadimgi dengizlar oârnida va toârtlamchi davrlarda dengizlar trangressiyasi va regressiyasi natijasida hosil boâlgan yotqiziqlardan iborat. dengiz yotqiziqlari odatda qatlamli boâlish, yaxshi yaxshi saralashganligi va tuzlarni koâp saqlashi bilan haraktyerlanadi. eol yotqiziqlari shamolning turli togâ jinslari zarrachalarini uchirib olib ketishi va yotqizishi natijasida hosil boâladi. shamol faoliyati, ayniqsa quruq iqlimli choâl zonasida boâlib, qum barxanlari, qum tepachalari, moâtadil iqlimli dengiz qirgâoqlari hamda daryo vodiylarida oâziga xos qum tepalar- donador shakldagi releflar yuzaga keladi. lyoss va lyossimon yotqiziqlarda tabiiy unumdorligi yuqori boâlgan boâz …

ining genetik xususiyatlariga eâtibor berish lozim. tuproqning organik qismi turli xildagi va tarkibdagi organik moddalardan tashkil topgan. bu organik moddalar oâsimliklari, jonivorlar va mikroorganizmlarining har-xil darajada chirigan qoldiqlaridan hamda tuproqning oâziga xos modasi â gumus yigâindisidan iborat. gumus murakkab kimyoviy tarkibli azot saqlovchi yuqori molekular modda kompleksi boâlib, qoramtir tusli va tuproqqa tekis singib ketgan hamda minyeral qismi bilan juda mustahkam birikkan holatdadir. tuproqlar organik qismining tarkibida: gumus-85%, oâsimliklar qoldiqlari-10%, tuproq florasi va faunasi 5% atrofida boâladi. organik brikmalarning tuproqda parchalanishi murakkab va uzoq kechadigan jarayon boâlib, undan mexanik, fizik, biologik va biokimyoviy omillar natijasida juda murakkab oâzgarishlar roây beradi. mukammal tuzilgan strukturali organik brikmalar oddiy shakldagi brikmalargacha, jumladan, toâliq minyerallashgan (co2, nh3, h2o kabi) mahsulotlarga qadar parchalanadi va qisman gumus moddalari toâplanadi va ushbu jarayonda mikro va makro organizmlarni roli katta. tuproq fyermentlari organik qoldiqlarning qayta oâzgarishida faol qatnashadi. tuproqda turli kimyoviy brikmalarning parchalanishi va murakkab oâzgarishi roây beradi: …

organik moddalarning 10-15% ni tashkil etadi. har qanday tuproqda bir vaqtning oâzida ikki jarayon: 1) minyerallanish-murakkab organik brikmalarning oddiy moddalar (co2, nh3, h2o kabi) gacha parchalanishi va 2) gumufikatsiya- gumusning hosil boâlish jarayoni roây beradi. gumus hosil boâlish tezligi, uning borish xaraktyeri qator omillarga, jumladan oâsimliklar qoldigâining miqdori va kimyoviy tarkibiga, tuproqning namligi va aeratsiyasiga, muhit reaksiyasiga (rn), oksidlanish-qaytarilish sharoitiga mikrobiologik faoliyatining intensifligiga, mikroorganizmlar guruhlari tarkibiga, tuproq minyeral qismining tarkibiga, kimyoviy holatiga bogâliq. gumus â murakkab kimyoviy tarkibli azot saqlovchi yuqori molekular modda kompleksi boâlib, odatda qoramtir tusli va tuproqqa tekis singib ketgan hamda minyeral qismi bilan juda mustahkam birikkan oâziga xos moddadir. gumusning tarkibi asosan quyidagi uch guruh organik moddalardan iborat: 1)hali chirimagan oâsimlik va hayvon qoldiqlari tarkibidagi dastlabki moddalar (oqsillar, uglevodlar, ligninlar, lipidlar va boshqalar); 2) gumusga aylanayotgan oraliq mahsulotlar (aminokislotalar, fenol, monosaxaridlar va boshqalar); 3) gumus moddalari, gumusning oâziga hos asosiy spetsifik qismi boâlib, barcha gumus tarkibining …

q jigarrangdan qoragacha oâzgarib turadi. gumin kislotalar tarkibida sq50-62%, nq2,8-6,6%, oq3-6% dir. ular tarkibida kul elementlari 1-10% atrofida. gumin kislotalar tarkibida aromatik va geterotsiklik komponentlar 50-60% uglerod komponentlari-25-30%, funksional guruxlar 10-25% atrofida boâladi. gumin kislotalari tuproqning minyeral qismi bilan oâzaro taâsirlanishib, uning tuzlari (gumatlar)ni hosil qiladi. natriy, kaliy, ammoniy gumatlar suvda yaxshi eriydi. ðolloid shakldagi gumatlar tuproqda ilyuvial qatlamlargacha yuvilib choâktirilishi mumkin masalan, shoârtob tuproqlarda ushbu jarayon yaxshi ifodalangan. ðalsiy va magniy gumatlari suvda erimaydi va tuproqda gil holida ushlanib, mexanik element zarrachalarini biriktirib, sementlab suvga chidamli struktura hosil qiladi. fulvokislotalar â gumin kislotalar kabi azot saqlovchi yuqori molekular organik kislota boâlib past konsentratsiyada och sariq, yuqori konsentratsiyada jigarrang maxsus brikma boâlib uning tarkibida uglyerod gumin kislotadan koâra ancha kam, kislorod koâproq saqlashi, kislotalar va ishqorlarda erishi bilan farq qiladi. suvli eritmasi kuchli kislotali (rn 2,2-2,8) xususiyatga ega. fulvokislotalar juda harakatchan boâlganidan tuproq tarkibidagi organik va mineral moddalarning yuvilib ketishiga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tuproq mineral va organik qismining kelib chiqishi va tarkibi"

1404299693_52577.doc tuproq minyeral va organik qismining kelib chiqishi va tarkibi reja: 1. tuproq paydo qiluvchi jinslarning minyerelogik va mexanik tarkibi. 2. tuproq ona jinsi va tuproqning mexanik tarkibi, uning ahamiyati. 3. tuproqdagi organik moddalar manbai. 4. tuproq gumusining hosil boâlishi, tarkibi va hossalri. 5. gumusning tuproq paydo boâlishidagi va unumdorligidagi ahamiyati. mustaqil tabiiy jism- tuproq qattiq (minyeral va organik zarrachalar), suyuq (tuproq yeritmasi), gazsimon (tuproq xavosi) va tirik jonovorlar tuproq organizmlari kabi bir-biri bilan bevosita bogâliq boâlgan turli qismlardan iborat koâp bazali dispyers (turli zarrachalar toâplamidan tashkil topgan) sistemadir. togâ jinslarining tarixi bir-biri bilan bevosita bogâliq fizik, kimyoviy va bil...

Формат DOC, 60,0 КБ. Чтобы скачать "tuproq mineral va organik qismining kelib chiqishi va tarkibi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tuproq mineral va organik qismi… DOC Бесплатная загрузка Telegram