пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари

PPT 7,0 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1674652588.ppt пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари “пахтачилик” фани режа: нав алмашиниши ўрта толали ғўза навлари ингичка толали ғўза навлари истиқболли ғўза навлари ўрта осиё территориясида ўтмишда ғўзанинг g. herbaceum турига мансуб бўлган жайдари ғўза етиштирилган. ўрта осиё ва закавказьенинг ҳозирги территориясида 1917 йилга қадар асосан завод аралашмаси деб аталган америка ғўзаси популяцияси экилар эди. завод аралашмаси ғўза навларини пала-партиш кўпайтириш, асосан пахта заводларида америка (ақш)дан келтирилган турли хил нав (кинг, триумф, руссельс, клевленд ва бошқа) ғўза чигитларини аралаштириб юбориш натижасида вужудга келди. завод аралашмаси уни яратилган ва ўстирилаётган жой номи билан аталиб қолинди ва бу навлар тезпишарлик даражаси ва бошқа агробиологик хусусиятлари, шунингдек технологик ҳамда хўжалик белгилари билан бир-биридан ўзаро фарқ қилади. масалан, жанубий районларда бирмунча кечпишар, кўсаги йирик завод аралашмаси (марв, байрамали, чоржўй, фарғона), шимолий районларда эса тезпишар, майда кўсакли (чимбой, чимкент, ўзган) завод аралашмаси пайдо …

да навроцкий (№0100) - ўртапишар, триумф навроцкий (№0250) - ўртача кечпишар, оқжўра (№182) - ўртача тезпишар ва деҳқон (№169) - ўртача тезпишар навлар энг кўп тарқалган эди. мана шу навлар ичида энг аҳамиятлиси ва энг кўп тарқалгани навроцкий нави бўлди. 1930 йилда россия бўйича етиштирилган ялпи ҳосилнинг қарийб 50-70% и шу нав ғўзадан олинган, собиқ иттифоқ бўйича эса 60% майдонга экилган. триумф навроцкий нав ғўза эса жуда кам экилар эди. навроцкий нав ғўзанинг бунчалик кўп экилишига сабаб шуки, бу ғўза агрономик ва хўжалик жиҳатидан бошқа навларга қараганда анча устун туришидан ташқари, у ер танламаслиги, кўсагининг йириклиги (битта кўсагидан 5,5-6,5 г пахта чиқади), серҳосиллиги каби хусусиятлари билан бошқа навлардан кескин фарқ қилар эди. бундан ташқари навроцкий нави ўша вақтларда сертолалиги (34-35% тола чиқарди), шохи ғуж ва ётиб қолмайдиган, пояси мустаҳкам ўсимликлардан ҳисобланарди. лекин толаси нисбатан қисқалиги (26-28 мм), дағаллиги сабабли мамлакатимиздаги тўқимачилик саноати қайта жиҳозлангандан кейин тола сифати талабга жавоб беролмай …

ср пахтасини кўплаб экишга киришилди; ваҳоланки, илгари вақтларда бу навни мазкур районларда экиш мумкин эмас, деб ҳисобланар эди. 1929-1932 йилларда мисрдан кўп миқдорда келтирилган (қуйи мисрдан - кечпишар сакелляридис, пилион, маарад; юқори мисрдан тезпишар навлар - ашмуни, упперс, загора, фуади ва бошқа) ҳар хил тоза нав чигитлар, шунингдек, пима ва бошқа тажриба станцияларида етиштирилган чигитлар экилди. мана шу навлардан аввал индивидуал танлаш, сўнгра дурагайлаш йўли билан бирмунча тезпишар ва мамлакатимизнинг тегишли пахтакор районлари шароитига анча мувофиқлашган ингичка толали ғўза навлари яратилди. селекциянинг бу янги навларидан баъзилари ўта тезпишарлиги ва энг қимматли хўжалик белгилари (кўсагининг йириклиги, толасининг кўп чиқиши, вилт касаллигига яхши чидамлилиги ва бошқа белгилари) жиҳатидан ҳам анча устун бўлиб чиқади. селекционерлар томонидан яратилган ўрта толали (г. гирзутум) навлар америкадан келтирилган навлардан яратиб олингани учун дастлабки пайтларда «амиркон» пахта деб, миср ғўза навлари иштирокида яратиб олинган ингичка толали (г. барбадензе) навларни эса нотўғри равишда «миср пахтаси» деб аталар эди. мдҳ …

ўтказилди. бу нав алмашинишида экиладиган навлардан 30 таси, шу жумладан, ўша даврда анчагина кўп тарқалган навроцкий нави ва бошқа навлар ишлаб чиқаришдан бутунлай олиб ташланди ҳамда энг яхши навларгина экиш учун қолдирилди ва ишлаб чиқаришга жорий этилди. шундай қилиб, ўша даврдаги ҳар хил навлик йўқотилди. иккинчи нав алмашинишда ўрта толали навлардан асосан ўртапишар 8517 (колхозчи), 2034 (большевик) ва тезпишар навлардан 1306 (шредер) бор эди. буларнинг ичида 8517 (колхозчи) нави энг кўп экилар эди. иккинчи нав алмаштириш даврида ўрта толали навлар билан бир қаторда ингичка толали навлар орасида ҳам нав алмашиниш ўтказилди: бунда миср навлари ўрнига дастлабки навлар 2 из, 35-1, 35-2, 23 ва бошқа навлар жорий қилинди. лекин бу навларнинг ҳаммаси фузариоз вилтга унчалик чидамли эмас эди. учинчи нав алмашиниш улуғ ватан уруши йилларида, яъни 1941-1945 йиллар даврида ўтказилди. бу нав алмашинишда ўрта толали навлардан асосан с-460, 18819, 1298 каби навлар бор эди. булар ичида с-460 нави энг кўп экилар …

, ингичка толали ғўза навлари яратилди ва булардан с-6030, с-6029, с-6022, термиз-7 нави айрим жойларга экиш учун жорий қилинди. олтинчи нав алмашиниши 1972-1982 йилларда тошкент навлари сифати бўйича 108-ф га нисбатан орқада эди. шунда 6 -типга таъллуқли ан-бояут-2 нави яратилди. еттинчи нав алмашиниши 1982-2000 йилларда бўлиб, қирғиз-3, юлдуз, бухоро-6, с-9070, фағона-3, наманган, ан-410, ан-510, ан-415 навлари яратилди. уларнинг толаси 4-5 типга таълуқли. ингичка толали термез-16, самарқандда қирғиз-6 навлари ишлаб чиқаришга тақдим этилди. саккизинчи нав алмашиши 2000 йилдан бошланган ва ҳозиргача давом этмоқда. мамлакатимизда экилаётган ўрта толали ғўзанинг кўпчилик навларида пахта толасининг узунлиги 30-33 мм, баъзиларида 35-36 мм га етади, ингичка толали ғўза навларида эса 38-42 мм гача боради. толанинг бошқа хусусиятлари яхши бўлиши билан бирга, у қанча узун бўлса, қиммати шунча ортади. пахтачиликда нав алмашишни ўтказишдан мақсад ҳосилдорликни ошириш ва тола сифатини яхшилаш ҳамда ўсув даврини қисқартиришдан иборат эди. барча нав алмаштиришлар олдига қўйилган вазифани уддаладилар. яъни ҳар бир нав …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари"

1674652588.ppt пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари “пахтачилик” фани режа: нав алмашиниши ўрта толали ғўза навлари ингичка толали ғўза навлари истиқболли ғўза навлари ўрта осиё территориясида ўтмишда ғўзанинг g. herbaceum турига мансуб бўлган жайдари ғўза етиштирилган. ўрта осиё ва закавказьенинг ҳозирги территориясида 1917 йилга қадар асосан завод аралашмаси деб аталган америка ғўзаси популяцияси экилар эди. завод аралашмаси ғўза навларини пала-партиш кўпайтириш, асосан пахта заводларида америка (ақш)дан келтирилган турли хил нав (кинг, триумф, руссельс, клевленд ва бошқа) ғўза чигитларини аралаштириб юбориш натижасида вужудга келди. завод аралашмаси уни ярат...

Формат PPT, 7,0 МБ. Чтобы скачать "пахтачиликда нав алмашиниши. ғўзанинг асосий туманлаштирилган ва истиқболли навлари", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: пахтачиликда нав алмашиниши. ғў… PPT Бесплатная загрузка Telegram