ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби

PPT 165.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1675163155.ppt ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: ғўзанинг иссикликка ва ёруғликка бўлган талаби. ғўзанинг сувга ва озуқага бўлган талаби. ғўзанинг тупроққа бўлган талаби. иссиқликка бўлган талаби. ғўзанинг нормал ўсиши ва ривожланиши учун энг қулай температура 25—30° ҳисобланади. чигитнинг уна бошлаши ва ғўзанинг зўрға ривожланиши учун етарли бўлган минимал (энг паст) температура 10—12° ҳисобланади. лекин айрим тадқиқотчиларнинг кўрсатишларича, чигит 10—12° ли температурада уна бошласа ҳам, бироқ у ер бетига униб чиқа олмайди, чунки уругпаллани ер бетига кўтариб чикадиган уругпалла ости тирсагининг ўсиши учун температура камида 16— 18° бўлиши керак. 0° дан паст температурада ғўзани совуқ уради. совуқ уриши ғўзанинг ёшига қараб турлича бўлади. масалан, эндигина кўринган майсалар ҳатто эрталабки қисқа муддатли 1—2° совуқдан зарарланса, етук ғўзалар кузда —3—5° совуқдан зарарланади. fysa-нинг ёввойи турлари ичида шундайлари ҳам борки, улар қисқа муддатли —5°, —8°, ҳатто —10° совуққа бемалол чидайди. сўнгги кузатишлар якуни кўрсатдики, кўсак …
2
роцентини бир оз ошириб, узунлигини ва пишиклигини анча яхшилайди. фойдали температура деганда ҳавонинг ўртача суткалик температураси билан ўсиши, мана шу ривожланиш фазасини ўта олмайдиган даражага тушиб колган температура орасидаги фарқ тушунилади. ғўзанинг бирорта ривожланиш фазасини ўтиш давридаги барча ўртача суткалик фойдали температура якунланса, шу ривожланиш фазаси учун зарур бўлган фойдали температура йиғиндиси келиб чиқади. ғўзанинг ёругликка талаби. ғўза фақат очиқ, офтоб тушиб турадиган ёруг жойлардагина яхши ривожланади. ғўзанинг барг шапалоқлари кун бўйи қуёш нурига яққол, яъни қуёш нурининг перпендикуляр тушиб туришига ҳаракат қилиб, ҳамма вақт қуёшга қараб ўз ҳолатини ўзгартади, кечқурун — қуёш ботиши билан барглари пастга эгилиб олади. ёруғлик етишмай қолганда, масалан, дарахт соясида ёки осмонни қалин булут қоплаганда ғўза суст ривожланади, мева тугиш даври бошланганда ёруглик етишмаса кўплаб шона ва тугунчалари тўкилади. ғўза қисқа кун ўсимлиги ҳисобланади. шунинг учун еруглик стадиясини ўтиши учун туннинг узун, куннинг қисқа бўлиши керак. узун кун шароитида ўсимликнинг ривожланиши секинлашади, ҳосил тугишга кириши …
3
шох пастроқда пайдо бўлади, шунинг учун шоналаш, гуллаш ва пишиш даври эртароқ бошланади. сунъий қисқартирилган кун билан ғўзага таъсир этишда ўсимликка ёруғлик куннинг қайси, пайтида тушиши ҳам аҳамиятлидир. ғўза эрталабки соат 8 дан кеч соат 6 гача бўлган ёруғ кунда айниқса тез ривожланади. ғўзанинг сувга бўлган талаби. ўрта осиёнинг турли шароитида ўсаётган ҳар хил ғўза навларида транспирация коэффициенти бутун ўсув даврида ўртача 600—700 га тенг бўлади. бу рақам асосан ўсимликнинг ўсиш шароитига қараб кўпинча 400 билан 800 орасида ўзгариб туради, баъзан 1000 га, ҳатто 1400—1600 га етиши ҳам мумкин. ўсимликнинг ўсиш шароити қанча яхши бўлса, транспирация коэффициенти ҳам шунча кичик бўлади, демак, ўсимлик сувдан шунчалик тежаб фойдаланади. 1935 йилдан эътиборан агро-ехника тадбирлари бирмунча яхшиланди ва ҳосилдорлик анча ошди, транспирация коэффициенти эса камайди. кейинги йилларда агротехника такомиллаштирилган сари пахта ҳосили аста-секин оша борди ва бир йўла транспирация коэффициенти камая бошлади. транспирация коэффициенти ғўзанинг ривожланиш даврига қараб турлича бўлади. унинг шоналаш олдидан …
4
тахминан 5000—8000 м3 ташкил этади. тупроқда намнинг кам ёки кўп бўлиши ғўзада бир қанча физиологик ва морфологик ўзгаришлар рўй беришига, масалан: баргдаги сўриш кучининг, барг тусининг, поя учи рангининг ўзгаришига, юқоридаги гулнинг поя учига нисбатан бошкачароқ жойланишига ва бошқаларга сабаб бўлиши мумкин. мана шу ўзгаришларга қараб ғўзанинг сувга бўлган талабини маълум даражада аниқласа бўлади. ғўзанинг озиқ моддаларга бўлган талаби. айрим тадқиқотчиларнинг маълумотларига қараганда урта осиё шароитида ғўзанинг бутун ер усти қисмлари билан бирга, 1 т чигитли пахта етиштириш учун агротехника нуқ-таи назаридан муҳим бўлган озиқ элементлардан тахминан: 50 кг азот, 10 кг фосфор, 50 кг калий бўлиши керак. бошқа элементлардан: ўрта ҳисобда 50 кг кальций, 10 кг олтингугурт, 10 кг магний ва шунча натрий, 2 кг гача темир, 0,2 кг гача бор, 50 г дан камроқ мис ва 1,5 кг атрофида хлор бўлиши керак. ингичка толали ғўзалари ўртача толали совет ғўзаларига қараганда азот, фосфор ва калий моддаларини бирмунча кўпроқ сарфлайди. …
5
тилишига олиб келади. аксинча, бу даврда азотнинг камчил бўлиши эса, ўсимликнинг заиф ўсиб, ҳосил шохлари кам бўлишига, бинобарин, кўсакларнинг камайишига ва майда бўлиб қолишига сабаб бўлади ғўза ҳаётида калийнинг роли ҳам жуда катта, у ўсимликнинг репродуктив (ғўзанинг гуллаш, кўсаклаш, чигит етилиш) фазага ўтишига ёрдам беради. бундан ташқари, калий моддаси етарли бўлганда ўсимликнинг ўзида сув сақлаб туриш қобилияти яхшиланади, демак, бундай ўсимликларда бугланиш жараёни камаяди. ғўзанинг ўсиш ва ривожланишига баъзи бир бошқа элементларнинг ҳам таъсир этиши аниқланган. масалан, баъзи бирикма ҳолдаги кальций (caso4, cahpo) ғўза нлдизининг ўсишини ва янгилари пайдо бўлшпини жадаллаштиради. ғўзанинг ривожланишига микроэлементлар катта таъсир кўрсатади. масалан, ғўза гулининг уруғланиш органларида кўплаб тўпланадиган бор элементи чангчининг ўсиш кучини оширади. масалан, азот камчил бўлганда ўсимликнинг ўсиши ва ривожланиши ёмонлашади, барглари майдалашади, барг туси нормал яшил рангдан сарғиш яшил рангга киради. аксинча, азот керагидан ортиқча бўлганда ўсимлик ғовлаб кетиб, барглари тўқ яшил тусга киради. агар тупроқда фосфор моддаси етишмаса, ўсимлик паст …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби"

1675163155.ppt ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби “ўсимликшунослик ва пахтачилик” фани режа: ғўзанинг иссикликка ва ёруғликка бўлган талаби. ғўзанинг сувга ва озуқага бўлган талаби. ғўзанинг тупроққа бўлган талаби. иссиқликка бўлган талаби. ғўзанинг нормал ўсиши ва ривожланиши учун энг қулай температура 25—30° ҳисобланади. чигитнинг уна бошлаши ва ғўзанинг зўрға ривожланиши учун етарли бўлган минимал (энг паст) температура 10—12° ҳисобланади. лекин айрим тадқиқотчиларнинг кўрсатишларича, чигит 10—12° ли температурада уна бошласа ҳам, бироқ у ер бетига униб чиқа олмайди, чунки уругпаллани ер бетига кўтариб чикадиган уругпалла ости тирсагининг ўсиши учун температура камида 16— 18° бўлиши керак. 0° дан паст температурада ғўзани совуқ уради. сов...

PPT format, 165.5 KB. To download "ғўзанинг асосий шароитларга бўлган талаби", click the Telegram button on the left.