Back

ilmiy tadqiqot ishlarida dala va ishlab chiqarish tajribalarini qo’yish. dala tajribalarini o’tkazish uslubi asosida o’tkazishni o’rganish

DOC 491.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1695383462.doc ilmiy tadqiqot ishlarida dala va ishlab chiqarish tajribalarini qo’yish. dala tajribalarini o’tkazish uslubi asosida o’tkazishni o’rganish reja: 1. dala tajribasini tashkil etish 2. dala va ishlab chiqarish tajribalarini o’tkazish dala va ishlab chiqarish tajribalari nafaqat dehqonchilikda, balki qishloq xo’jaligi ekinlari seleksiyasi va urug’chiligida ham turli masallalarni tadqiq etishda asosiy uslubiyatdir. qishloq xo’jaligi seleksiyasi va urug’chiligida olib boriladigan dala va ishlab chiqarish tajribalarini yo’lga qo’yish, bu jarayondagi tadqiqotlar, kuzatishlar va boshqa amallarni o’tkazish quyida keltirilgan qo’llanmasining (1-rasm.) usullari, qoidalari va talablariga rioya qilinib amalga oshiriladi. 1-rasm. ilmiy tadqiqot tajribalarini qo’yish uchun foydalaniladigan qo’llanma. mashg’ulotning maqsadi. mashg’ulotning maqsadi talabalarga dala va ishlab chiqarish tajribalarini “dala tajribalarini o’tkazish uslubi” qo’llanmasi asosida o’tkazishni o’rgatishdan iborat. mashg’ulot uchun kerakli o’quv qurollari. talabalarning ma’ruza va amaliy darslar uchun foydalangan daftarlari, donli va don-dukkakli ekinlar seleksiyasi va urug’chiligi fanidan amaliy va laboratoriya mashg’ulotlari bo’yicha o’quv qo’llanma, tajriba jurnali, tajriba maydoni xaritalari, kompasli ekkyer, 100 m yengil …
2
y ilmiy-amaliy va iqtisodiy baho byerishdan iborat. har bir dala tajribasi natijalarining ilmiy qiymati va joriy etishga loyiqligi ularni joylashtirish va olib borish sharoitlariga qo’yilgan ma’lum uslubiy talablarga qat’ian amal qilinganligiga bog’liq. ya’ni tajriba uchun dala tanlash. buning uchun tajriba o’tkazilishi rejalashtirilayotgan uchastka, ilmiy muassasa yoki xo’jalik yer maydonining tuproq xaritalari bilan tanishib chiqish talab etiladi. bu tanlangan dala tuproqlarining muayyan hudud uchun xosligi (o’xshashligi) haqida aniq tasavvurga ega bo’lish dala tajribalari natijalarini shu tuproq turlariga xos boshqa hududlarga ham tavsiya qilish imkonini byeradi. talabalar tajriba uchun ajratib olishgan uchastka tuprog’ining tarixini ham o’rganishlari kyerak. chunki so’nggi 3 yillar davomida tanlangan yyerda bir xil ekin ekilgan bo’lishi uslubiy talablardan biri. tabiiy holki har bir ekin turi vegetatsiyasi davrlarida bir xil agrotexnik tadbir bilan parvarishlanib, tuproqning meliorativ va agroximik holatlari ma’lum darajada turg’un bo’ladi. tajriba maydoni fazoda va vaqtda o’zgarmaslik talabiga rioya etishi kyerak. buning uchun tajriba uchastkasi chegaralari ma’lum bir …
3
anlanganida ularning o’ziga xos morfologik, xo’jalik belgilari sofligi talab etiladi. bu holat talabalar o’z daftarlariga tajriba jurnalidagi namunaviy tajriba uchastkasi xaritasiga o’xshash masshtabli xaritasini chizishadilar. tajriba xaritasidagi maydon tajriba yillarida takroriy va qat’iyan fazoviy o’z o’rniga joylashtirilishi shart. tajriba maydoni sug’oriladigan sharoitda maydon kengligiga bog’liq holda ma’lum egrilikka (tekislikka) yetkazilishi talab etiladi. tajribada o’rganilayotgan o’simliklar bo’laklar, variantlar va yaruslar bo’yicha bir xil sug’orish sharoitida parvarishlanishi kyerak. o’rganiladigan o’simliklar shakllari, navlar, duragaylar yoki mutantlar tanlanganida ularning o’ziga xos morfologik, xo’jalik belgilari sofligi talab etiladi. talabalar o’z daftarlariga tajriba jurnalidagi namunaviy tajriba uchastkasi xaritasiga o’xshash masshtabli xaritasini chizishadilar. tajriba xaritasidagi maydon tajriba yillarida, takroriy va qat’iyan fazoviy o’z o’rniga joylashtirilishi shart. tajriba maydoni sug’oriladigan sharoitda maydon kengligiga bog’liq holda ma’lum egrilikka (tekislikka) yetkazilishi talab etiladi. tajribada o’rganilayotgan o’simliklar bo’laklar, variantlar va yaruslar bo’yicha bir xil sug’orish sharoitida parvarishlanishi kyerak. o’rganiladigan o’simliklar shakllari, navlar, duragaylar yoki mutantlar tanlanganida ularning o’ziga xos morfologik, xo’jalik …
4
g o’zaro taqqoslanishlarida tashkiliy va uslubiy talab buzilishiga yo’l qo’yiladi. natijada tajriba variantlari o’simliklari orasidagi farqlar kamayib, tajriba natijasining ishonchsizligi ortadi. tajriba variantlari bo’yicha kuzatuv o’simliklari uchun bir xil sonli tanlam namuna o’simliklaridan iborat bo’lib, ular raqamli yorliqlar bilan belgilanishi shart. dala daftarlaridagi fenologik kuzatuvlar ma’lumotlari faqat tanlangan kuzatuv o’simliklaridan yig’ilib boriladi. talabalar bugungi kunda o’z echimini kutayotgan donli ekinlar seleksiyasi va urug’chiligi muammolarini o’zaro tahlil qilishadi. ular kichik ishchi guruhlari (3-4 kishidan iborat) yoki yakka holda muammolardan birini tajribada o’rganish uchun o’zlariga ajratib olishadi. dala tajribasi uchun mavzu, tajriba variantlari va omillarini tanlaydilar. talabalar daftarlariga tajriba maydonining chizma shaklini tashkil qilishadi. bunda ular namunaviy tajriba jurnalidagi tajriba maydonlari masshtabli chizma xaritalaridan namunalar sifatida foydalanishadi (1-chizma.). univyersitet tajriba uchastkasidagi kafedraga qarashli tajriba maydonining ma’lum bir qismini o’z tajribalarining chizma xaritasi uchun rejalashtirishsa maqsadga muofiqroq bo’ladi. maydon qismining masshtabli, fazoviy xaritasi uslubiy qo’llanmalar (dospexov b.a. va boshqalar) asosida tarkibiy qismlarga ajratiladi. …
5
ak. masalan, o’simlikshunoslik kafedrasi olimlarining 50 ta bug’doy navlarini o’rganish uchun univyersitet tajriba uchastkasida amalga oshirgan ilmiy tadqiqot natijalari bilan tanishadilar (2-rasm). yetarlicha bilim va ko’nikmaga ega bo’lgan talabalar dala tajribani tashkil etish uchun kyerakli anjomlar bilan kafedra tajriba uchastkasiga chiqishib, tajriba o’tkazishga kirishadi. masshtabli xaritalariga asoslanib talabalar tajriba maydonidan o’ziga yoki kichik guruh uchun kyerakli tajriba yyer maydonini ajratib olishga yerishadi. ishchi qurollar yordamida maydonning ko’chmas nuqtaga nisbatan chegaralari belgilanadi. himoya yo’laklari, yaruslar, takrorlar va paykalchalar joylashish tartiblari xaritaga asosan amalga oshiriladi. masalan tajriba uchun tanlangan “davlat reestriga yangi kiritilgan bug’doy navlarining xosildorligini o’rganish” mavzusining ilmiy tadqiqoti amalga oshirilsin. tajriba 5 ta nav variantdan iborat, urug’likni maxsus don seyalkasida 4.5 mln me’yorida ekish rejalangan. bo’lakcha kengligi 3,6 m bo’lib, uzunligi 13,9 metr bo’lsa, har bir variant maydoni 50 m2 ni tashkil etadi. tajribada variantlarni o’rganish 3ta takrorda rejalashtirilgan. variantlar bir yarusda joylashtirilishi uchun quyidagicha yyer maydonini talab etadi. tajribadagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy tadqiqot ishlarida dala va ishlab chiqarish tajribalarini qo’yish. dala tajribalarini o’tkazish uslubi asosida o’tkazishni o’rganish"

1695383462.doc ilmiy tadqiqot ishlarida dala va ishlab chiqarish tajribalarini qo’yish. dala tajribalarini o’tkazish uslubi asosida o’tkazishni o’rganish reja: 1. dala tajribasini tashkil etish 2. dala va ishlab chiqarish tajribalarini o’tkazish dala va ishlab chiqarish tajribalari nafaqat dehqonchilikda, balki qishloq xo’jaligi ekinlari seleksiyasi va urug’chiligida ham turli masallalarni tadqiq etishda asosiy uslubiyatdir. qishloq xo’jaligi seleksiyasi va urug’chiligida olib boriladigan dala va ishlab chiqarish tajribalarini yo’lga qo’yish, bu jarayondagi tadqiqotlar, kuzatishlar va boshqa amallarni o’tkazish quyida keltirilgan qo’llanmasining (1-rasm.) usullari, qoidalari va talablariga rioya qilinib amalga oshiriladi. 1-rasm. ilmiy tadqiqot tajribalarini qo’yish uchun foydalaniladigan ...

DOC format, 491.0 KB. To download "ilmiy tadqiqot ishlarida dala va ishlab chiqarish tajribalarini qo’yish. dala tajribalarini o’tkazish uslubi asosida o’tkazishni o’rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy tadqiqot ishlarida dala v… DOC Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish — PPTX PPTX
o’simliklar fiziologiyasiga hissa qo’shgan o’zbek olimlarini olib borgan ilmiy tadqiqot ishlari sholi biosenozidagi zararkunandalarni o’rganish
15 pages 822.1 KB