nisbiy yosh geoxronologik shkalasi

DOCX 92.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1694771157.docx nisbiy yosh geoxronologik shkalasi nisbiy yosh geoxronologik shkalasi reja: 1. geoxronologik shkala 2. nisbiy geoxronologiya 3. geoxronologik va stratigrafik tabaqalar foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati geoxronologik shkala. er po‘stining geologik rivojlanish tarixida voqealarning ketma-ketligi asosan turlicha kelib chiqishga ega bo‘lgan tog‘ jinslarida qayd etilgan. ulardan birlari (cho‘kindi va vulkanogen) qatlam deb ataluvchi eng oddiy shakllarni hosil qiladi. ular bir-biriga ketma-ket yotadi. boshqalari esa (intruziv magmatik jinslar) o‘lchami va shakli bo‘yicha murakkab tanalarni hosil qiladi. ularning vujudga kelgan vaqtini aniqlash muhim vazifa hisoblanadi. geologiyada nisbiy va mutlaq yosh (geoxronologiya) tushunchalari mavjud. 1-rasm. geoxronologik shkala. nisbiy geoxronologiya hududlarning geologik tuzilishi va tarixiy taraqqiyoti stratigrafik tadqiqotlar asosida aniqlanadi. bundan tashqari, stratigrafik tadqiqotlar geologik, tektonik, litologo-paleogeografik xaritalar va sxemalar tuzishda, shu jumladan foydali qazilma konlarini bashorat qilishda va ularni qidirishda keng qo‘llaniladi. 9 stratigrafiya fanining asosiy vazifasi bo‘lib yotqiziqlarni stratigrafik tabaqalash va taqqoslash sanaladi. stratigrafik tabaqalash - bu kesmada ma’lum belgilari bilan farqlanuvchi alohida gorizontlar, …

rning boshlarida v. smit tomanidan taklif etilgan va keyinchalik j. kyuve va a. bronyar tomonidan batafsil ishlab chiqilgan. biostratigrafik usul tog‘ jinslaridagi hayvon (fauna) va o‘simlik (flora) qoldiqlarini o‘rganishga asoslangan. paleontologik ma’lumotlar asosida erda hayotning evolyusiyasidagi muayyan ketma-ketlik va takrorlanmaslik aniqlangan bo‘lib, u nisbiy geologik yil hisobi tizimini yaratishga imkon berdi. tog‘ jinslarining nisbiy yoshini aniqlash uchun asosan organik qoldiqlarning eng kichik taksonomik birliklari – avlodlar va turlardan foydalaniladi. ularning orasida etakchi toshqotgan organik qoldiqlargina bu masalani echish uchun yaroqli bo‘ladi. etakchi maqomiga ega bo‘lish uchun ular uchta asosiy talabga javob berishi shart: · mumkin qadar qisqa geologik vaqt davomida paydo bo‘lgan, gurkirab rivojlangan va qirilib ketgan bo‘lishi; · son jihatdan juda ko‘p bo‘lishi; · er yuzasining katta maydonlarida tarqalgan (kosmopolit) bo‘lishi lozim. demak etakchi organik qoldiq deb qisqa geologik vaqt davomida yirik hududlarda tarqalgan, son jihatdan ko‘p bo‘lgan va oson taniladigan qirilib ketgan organizmlarning toshqotgan qoldiqlariga aytiladi. bu tushuncha …

g kellovey yarusi uchun, cardioceras cordatum – yuqori yuraning oksford yarusi uchun, deshayesites deshayesi, acanthohoplites – quyi bo‘rning apt yarusi, leymeriella va anahoplites - alb yarusi uchun, belemnitella mucronata – yuqori bo‘rning kampan yarusi uchun va boshqalarni ko‘rsatish mumkin. etakchi organik qoldiqlar bo‘lib faqat organizmlarning turlarigina emas, balki avlodlari va hatto oilalari, otryadlari va sinflari hisoblanishi mumkin. bu stratigrafik tabaqalarning taksonomik birliklariga bog‘liq. masalan, seratitlar faqat perm va trias davrlaridagina rivojlangan, arxeotsiatlar esa erta kembriyda, trilobitlar - kembriy, ordovik va silurda yashagan, devon va erta karbonda ular inqirozga uchragan va qirilib ketgan. oddiy bo‘lgan bu etakchi organik qoldiqlar usuli ham kamchiliklardan holi emas. chunki ba’zi shakllar keng tarqalgan va ularni kosmopolitlar deyiladi, boshqalarining tarqalish maydoni chegaralangan bo‘lib, ularni endemiklar deyiladi. demak bunday tadqiqotlarda organizmlarning yashagan davridagi tabiiy-geografik sharoitlar ham hisobga olinishi shart. shu bilan bir qatorda tabiatda mutlaq kosmopolitlar bo‘lishi mumkin emasligini ham hisobga olish zarur. chunki bir vaqtning o‘zida …

g yoshi haqidagi xulosalarning ishonchliligi oshadi. ushbu usul hozirgi vaqtda keng qo‘llaniladi va biostratigrafiyada asosiy usul sanaladi. usulning mazmuni grafik tasvirlanadi. unda toshqotgan qoldiqlar kesmada paydo bo‘lishi va qirilib ketishi tartibida joylashtiriladi. bunda muayyan majmualarning almashinishi bo‘yicha pog‘onalar hosil bo‘ladi va ularga asoslanib yotqiziqlarning yoshi haqida xulosa chiqarish va kesmalarni tabaqalash mumkin. organik qoldiqlar majmuasini tahlil qilishda muayyan qatlamda uchraydigan va uning chegarasidan chiqmaydigan shakllar ajratilishi mumkin. bu bizga ma’lum bo‘lgan etakchi shakllardir va ular kesmada juda kam uchrashi mumkin. ammo ulardan tashqari pastki qatlamda paydo bo‘lgan va keyingi qatlamda uchramaydigan yoki pastki qatlamda uchramaydigan, ushbu qatlamda mavjud bo‘lgan va ustki qatlamga o‘tuvchi shakllar ham uchraydi. qatlamda topilgan organik qoldiqlar majmuasi uning tipik turi (indeks-tur) bo‘yicha nomlanadi, bu kompleksning barqarorligi bir qancha kesmalarda tekshirib ko‘riladi. bunday shakllar majmuasi yotqiziqlar yoshini ishonchli aniqlashga yordam beradi. yuqorida ko‘rib o‘tilgan biostratigrafiyaning xususiy usullaridan tashqari evolyusion (filogenetik), paleoekologik va taqqoslashning sonli usuli kabilar ham …

bilan aniqlangan muayyan etalon geologik kesmalar bilan taqqoslash orqali amalga oshiriladi. ammo ko‘p hollarda bir litologik tarkibdagi qatlamlarning turli joydagi yoshi sinxron bo‘lmaydi. bu litostratigrafik usulning asosiy kamchiligi hisoblanadi. bunda qatlamlar yaqin masofalardagina o‘zaro taqqoslanishi mumkin. ritmostratigrafik usul - geologik hodisalar davriyligini va qatlamlarning stratigrafik ketma-ketligini cho‘kindi to‘planish ritmlarini aniqlash yo‘li bilan o‘rganish usuli. masalan, flish, ko‘mirli va tuzli formatsiyalarning siklotemalari (ritmlari), muz va muzoralig‘i gorizontlari, tasmali gillarda yil qatlamchalarining geoxronologik, daraxtlarning yillik halqalarini (dendroxronologiya) hisoblash va boshqa usullar. ritmostratigrafiya usuli iqlimstratigrafiya kabi biostratigrafiya usulini sezilarli darajada to‘ldiradi. v.i.popov bo‘yicha ritmostratigrafiya – bu ritmoseriyalarni hamda magmatizmning fazoviy shakllarini ajratishga yordam beruvchi fatsial-siklik (fatsial-ritmik) tahlil asosida kesmalarni stratigrafik tabaqalashdir. ritmostratigrafik tabaqalashda ritmlarning geologik kompleks (gk), ritmokompleks (rk), ritmotolsha (rt), ritmosvita (rs) va ritmopachka (rp) kabi taksonomik birliklari ajratiladi. cho‘kindi yotqiziqlar kesmasidagi ritmiylik ular hosil bo‘lish davridagi magma-tektonik faollik xususiyati bilan bevosita bog‘liq. masalan, geologik kompleks biron-bir tog‘ burmalanish bosqichini (kaledon, gersin, …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "nisbiy yosh geoxronologik shkalasi"

1694771157.docx nisbiy yosh geoxronologik shkalasi nisbiy yosh geoxronologik shkalasi reja: 1. geoxronologik shkala 2. nisbiy geoxronologiya 3. geoxronologik va stratigrafik tabaqalar foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati geoxronologik shkala. er po‘stining geologik rivojlanish tarixida voqealarning ketma-ketligi asosan turlicha kelib chiqishga ega bo‘lgan tog‘ jinslarida qayd etilgan. ulardan birlari (cho‘kindi va vulkanogen) qatlam deb ataluvchi eng oddiy shakllarni hosil qiladi. ular bir-biriga ketma-ket yotadi. boshqalari esa (intruziv magmatik jinslar) o‘lchami va shakli bo‘yicha murakkab tanalarni hosil qiladi. ularning vujudga kelgan vaqtini aniqlash muhim vazifa hisoblanadi. geologiyada nisbiy va mutlaq yosh (geoxronologiya) tushunchalari mavjud. 1-rasm. geoxronologik shkala. nisbiy g...

DOCX format, 92.9 KB. To download "nisbiy yosh geoxronologik shkalasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nisbiy yosh geoxronologik shkal… DOCX Free download Telegram