инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши

DOCX 45,2 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1693730303.docx инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши режа: 1. инсон шахсининг таркиб топиши ва психик ривожланишининг шароитлари. биологик ва ижтимоий омиллар 1. психик тарақиёт ва таълимнинг ўзаро муносабати. 1. психологияда ёш даврларини табақалаш муаммолари. 1. турли ёш даврларига мансуб холда билиш, ҳиссий-иродавий жиҳатларнинг ривожланиши тавсифи инсон шахсининг таркиб топиши ва психик ривожланишининг шароитлари. биологик ва ижтимоий омиллар психик ривожланиш ва бу ўзгаришларга сабаб бўладиган кучлар ўртасидаги муносабат қонунларини ўрганиш - психология фанининг мухим ва долзарб муаммоларидан биридир. инсон шахсининг психик ривожланиши ва унинг шаклланиши мураккаб жараёндир. зеро, унинг ўзига хос хусусиятлари ва қонуниятларини асосли равишда билиш, ўқувчи шахсига педагогик жиҳатдан таъсир кўрсатишнинг зарур шартидир. инсон - биосоциал мавжудотдир. унинг бирлиги, бир томондан, кишининг психик туғма равишда ташкил топган хусусиятлари (масалан, кўриш ёки эшитиш сезгиларининг, шунингдеқ олий нерв тузилишининг ўзига хос хусусиятлари), иккинчи томондан эса фаолиятнинг онгли субъекти ва ижтимоий тараққиётнинг фаол иштирокчиси сифатида унинг …

иати ҳақидаги таълимот шу вақтга қадар аксарият психология мактабларининг асосини ташкил этиб келмоқда. мазкур таълимот инсон психикасининг барча умумий ва индивидуал хусусиятлари табиат томонидан белгиланган, унинг биологик тузилишига тенглаштирилгандир. психик ривожланиш эса, ирсий йул билан азалдан белгиланиб, инсон организмига жойлаштирилган шу хусусиятларнинг маромига етиш жараёнидан иборат деб таъкидлайди. маълумки, наслий хусусиятлар туғма йул билан наслдан наслга тайёр холда берилади, бироқ, шундай бўлишига қарамай, бу оқим намоёндалари инсон шахси ва унинг барча хусусиятлари ички қонунлар асосида, яъни наслий хусусиятлар негизида майдонга келадиган нарса, биологик омилларга боғлиқдир, деб таъкидлайдилар. биогенетик таълимот, инсон қобилиятларининг ривожланиш даражаси (чунончи, имкониятларнинг чегараси, унинг энг юксак даражаси) тақдир томонидан белгиланиб қуйилганлигини, ўқувчи имкониятлари ва қобилиятларини махсус тестлар ёрдамида аниқлаб, ундан сўнг таълим жараёнини унинг ирсият томонидан белгиланган тараққиёти даражасига мослаштириш, уларнинг ақлий истеъдод даражаларига қараб турли мавқедаги мактабларда таҳсил олиш зарур деб таъкидлашади. чунончи, бу йўналиш тарафдорларидан, америкалик психолог э.торндайк ўқувчиларнинг «табиий кучлари ва туғма майллари психик …

куйидаги тарзда тушунтиришга интилади. одам ўзининг кадимий ҳайвон тариқасидаги авлод-аждодларидан наслий йул билан ўтган инстинктив майлларнинг намоён бўлиши туфайли фаолдир. з.фрейднинг фикрига кўра, инстинктив майллар асосан жинсий инстинктлар шаклида намоён бўлади. 3.фрейд, шахснинг фаоллигини даставвал жинсий майллар билан боғлайди. биро, инстинктив майллар жамиятда худди ҳайвонот оламидагидек эркин намоён бўлавермайди. жамиятдаги жамоа ҳаёти одамни, ундаги мавжуд инстинктив майлларни (яъни, жинсий майлларни) жуда кўп жиҳатдан чеклаб қўяди. оқибатда одам ўзининг кўп инстинктлари ва майлларини босишга, тормозлашга мажбур бўлади. унинг таълимотига кўра, тормозланган инстинкт ва майллар йўқолиб кетмайди, балки бизга номаълум бўлган онгсизлик даражасига ўтказилиб юборилади. з.фрейднинг таълимотидан, унинг очикдан-очиқ биологизаторлик таргиботчиси эканлигини, инсон шахсининг фаоллигини жинсий майллардан иборат эканлиги хақидаги назарияси илмий асосга эга эмаслигини эътироф этиш мумкин, бундай таълимотлардан, хусусан дин хомийлари кенг фойдаланиб, инсоннинг тақдири ана шу илмлар билан чамбарчас боғлиқдир, деб таъкидлашади. инсон шахсининг таркиб топишини ўрганиш давомида юзага келган яна бир таълимот - социогенетик концепция қобилиятларнинг тараққиётини, фақат, …

роли борлигини эътироф этадилар. инсон шахсининг таркиб топишини ўрганиш давомида юзага келган социогенетик концепция фанда экспериментларнинг ривожланиши билан боғликдир. маълумки, xvii асрнинг охири ва xviii асрнинг бошларида табиий фанлар жадал суръатлар билан ривожлана бошлади, уша пайтда ҳамманинг диққат-эътибори мужизакор тажрибага қаратилган эди. бу ҳодиса инсон шахсининг таркиб топиши масаласига )ҳам таъсир қилмай қолмади. социогенетик концепция намояндалари инсоннинг бутун тараққиёти, шу жумладан, шахсий хусусиятларнинг таркиб топиши, асосан, тажрибага боғлиқдир. бу назарияда шахсда рўй берадиган, ўзгаришларни жамиятнинг тузилиши, ижтимоийлашиш усуллари, атрофидаги одамлар билан ўзаро муносабат воситалари асосида тушунтирилади. бу таълимотга кўра инсон биологик тур сифатида тутилиб, ҳаётдаги ижтимоий шарт-шароитларнинг бевосита таъсири остида шахсга айланади. чунончи, англиялик олим джон локк дунёга келган янги чақалоқ боланинг руҳини «топ-тоза тахтага ўхшатади. унинг фикрича, боланинг «топ-тоза тахта» тарзидаги руҳига нималарни ёзиш мутлақо катта одамлар ихтиёрларидадир. шунинг учун боланинг қандай одам бўлиб етишиши, яъни унда қандай шахсий фазилатларнинг таркиб топиши бола ҳаётдан оладиган тажрибага, ўзгалар билан мулоқот …

б, ўз эҳтиёжларини қондиришга хизмат қилдиради. кузатишлар жараёнида шу нарса маълум бўлди-ки, одамдаги туғма, ирсий механизмлари унинг психик ривожланишига таъсир кўрсатади-ю, бироқ унинг мазмунини ҳам, шахсий фазилатларини ҳам белгилаб бера олмайди. таъкидлаш зарурки, муҳит ҳам бола психикасини ривожлантиришда муайян рол ўйнайди. фақат, бунинг учун болани ўқитаётган кишиларнинг таъсири натижасида бола ана шу муҳитни фаол равишда ўрганиб олиши табиийдир. психик тараққиёт ва таълимнинг ўзаро муносабати психология фани замонавий таълимотга асосланган ҳолда инсон психикасини таркиб топишини асосан учта омилнинг таъсирига боғлиқлигини далиллар асосида изоҳлаб беради. улардан, - биринчиси ~ инсон туғилиб вояга етадиган ташқи ижтимоий муҳитга таъсири; - иккинчиси - одамга узоқ муддат давомида мунтазам тарзда бериладиган таълим-тарбиянинг таъсири; - учинчиси - одамга туғма равишда, тайёр ҳолда бериладиган наслий хусусиятларнинг таъсиридир. маълумки, ҳар бир одам ўзига хос, бошқаларда айнан такрорланмайдиган ижтимоий муҳитда, аниқ, ижтимоий муносабатларда, яъни оила, жамоа ва жамиятда, одамлар орасида яшаб улғаяди, шаклланади. бу ижтимоий муносабатларга одам жамият аъзоси сифатида, …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши"

1693730303.docx инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши режа: 1. инсон шахсининг таркиб топиши ва психик ривожланишининг шароитлари. биологик ва ижтимоий омиллар 1. психик тарақиёт ва таълимнинг ўзаро муносабати. 1. психологияда ёш даврларини табақалаш муаммолари. 1. турли ёш даврларига мансуб холда билиш, ҳиссий-иродавий жиҳатларнинг ривожланиши тавсифи инсон шахсининг таркиб топиши ва психик ривожланишининг шароитлари. биологик ва ижтимоий омиллар психик ривожланиш ва бу ўзгаришларга сабаб бўладиган кучлар ўртасидаги муносабат қонунларини ўрганиш - психология фанининг мухим ва долзарб муаммоларидан биридир. инсон шахсининг психик ривожланиши ва унинг шаклланиши мураккаб жараёндир. зеро, унинг ўзига хос хусусиятлари ва қонуниятларини асо...

Формат DOCX, 45,2 КБ. Чтобы скачать "инсон шахсининг таркиби ва психик ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инсон шахсининг таркиби ва псих… DOCX Бесплатная загрузка Telegram