инсон психикасининг онтогенезда ривожланиши

PPTX 49 стр. 362,8 КБ Бесплатная загрузка

49 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 362,8 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 49

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 49

слайд 1 2-мавзу: инсон психикасининг онтогенезда ривожланиши режа: 1. шахс ҳақида тушунча. шахснинг ривожланиши. шахснинг ҳимояланиш механизмлари, таъсир этувчи омиллар. 2. шахс психологик структураси.“эндoпсиxикa” вa “экзoпсиxикa” ҳaқидa тушунчa. 3. шахснинг ўзини ўзи баҳолаши. шахсни ўрганиш методлари 4. шахснинг психик ривожланишини табақалаштириш схемаси з.фрейд ғояларида шахс структураси. (д.б.элконин). 5. шaxснинг фaoллиги. 1 2 + онтогенез жараёни организмдаги ҳаётий фаолиятнинг энг паст даражасидан юқори даражаларига кетма-кет ўзгариши билан белгиланади. "филогения" атамаси (юнонча "phyle" - "турлар, туркум, қабила" ва "genos" - "келиб чиқиш") турнинг келиб чиқиши ва тарихий ривожланиш жараёнини билдириш учун ишлатилади. психология фанида бу эволюция жараёнида ҳайвонлар психикасининг ривожланиши, шунингдек инсон онги шакллари эволюцияси. "ontogenez" тушунчаси кўпроқ алоҳида аҳамиятга эга. бу (психологияда) шахс психикасининг ривожланиш жараёнидир. бундай ҳолда, биз ривожланишнинг доимий табиати ҳақида гапирамиз - инсон туғилишидан ўлимигача. психология фани биологиядан филогенез ва онтогенез тушунчаларини олади, уларнинг муаллифи немис биологи э. геккелдир. 2 психологик тадқиқотлардан маълум бўлишича, қатор туғма рефлекслар боланинг …

2 / 49

амиз: миянинг оғирлиги чақалоқ танасининг 1/8 ва катта одамларда эса 1/40 қисмини ташкил этади. чақалоқларда бош гавдага нисбатан каттароқ кўринса-да, у ҳали жуда бўш, мукаммаллашмаган бўлади. уларнинг организми жадал суръат билан ўсиш давридан ўтади. бу даврда чақалоқнинг оғирлиги 3-5 кг бўлишига қарамай, миясининг оғирлиги 300–350 граммни ташкил қилади, холос. юқоридаги фикрларни исботлашга ҳаракат қилган психолог е.а.аркиннинг изланишлари хам бунга мисол бўлади. чақалоқ бошқа ёш давридага одамларга қараганда кучсиз, заиф, ожиз қўринсада, баъзи жиҳатлари билан катталардан устунлик қилади. е.а.аркиннинг фикрича, чақалоқлик даврининг кучли жиҳатлари кўпинча унинг ўсиш қувватида ўз ифодасини топади. у ҳар ойда икки сантиметрдан ўсади, унинг оғирлиги ҳар куни 1,6-2 граммдан ортиб боради. унинг шиддатли суръат билан ўсиши кўпроқ индивиднинг вегетатав нерв системаси, ички секреция (буқоқ, қалқон ости ва устки) безларининг фаолиятига бевосита боғликдир. чақалоқнинг ғоят жадал суръат билан ўсиши шу даврнинг ўзига хос хусусияти бўлиб, унинг ўсишига таъсир этувчи омиллар овқат, соф ҳаво, қуёш нури, нафас олиш, парвариш …

3 / 49

дметларни олиш, қайчи ёрдамида қирқиш малакаси, қаламдан фойдаланиш ва инсон фигурасини чизиш малакалари ва х.к.лар. у тўпланган маълумотлари асосида онтогенезининг турли даврларида оддий бола имкониятларини ифодалаб берган. гезеллнинг кузатишларида шу нарса маълум бўлдики, яхши овқатланган болаларда хулқ атворнинг бу шакллари жиддий ва олдиндан айтиб бўлмас кетма—кетликда юзага келган. 2. гўдаклик даврида психик ривожланиш; гўдаклик даври боланинг 3- ойлигидан бир ёшларигача бўлган даврни ўз ичига олиб, бу даврда бола ташқи муҳитга мослашиши учун маълум даражада етилган нерв тизими билан туғилади. гўдаклик даври инсон ҳаётидаги органик эҳтиёжларни (кислородга, овкатта, иссик ёки совукка) кондиришга нисбатан йуналтирилган хатти-ҳаракатларнинг тугма, инстинктив шакллари соф ҳолда кузатиладиган ягона давр ҳисобланади. инсонга хос бўлган хатти-ҳаракатлар, янги тажрибаларни эгаллаш учун бекиёс имкониятларнинг борлиги гўдаклик ёшидаги болаларнинг асосий хусусиятларидир. гўдаклик давридаги боланинг ҳаёти тўлиқ катталар билан ҳамкорликдаги эмоционал муносабат билан боғлиқ бўлиб, бола кайфиятининг яхши бўлишига тўғридан-тўғри таъсир кўрсатади. 4-5 ойлигидан бошлаб, бола ўз яқинларини бегоналардан ажрата бошлайди. катталар билан …

4 / 49

и маълумотларни эгаллашга замин бўлади. 1-3 ёшдаги бола шаклланишида психик ривожланишнинг ўта аҳамиятлилигини инобатга олган ҳолда, айрим психологлар (р.заззо) инсон туғилганидан то етуклик давригача бўлган психик ривожланишиининг тахминан ўрталари, 3 ёшга тўғри келади, деган мулоҳазани билдирадилар. шуни алоҳида кўрсатиш жоизки, 1,6 - 3 ёшлар нутқнинг ривожланиши учун сензитив давр ҳисобланади. бу давр ақлий ривожланишнинг асосини, идрок ва тафаккур ҳаракатларининг янга кўринишларини ташкил этади. 1 ёшли бола предметларни изчил, системали равишда кўриб чиқа олмайди. у асосан предметнинг қандайдир бир кўзга ташланиб турадиган белгисига ўз эътиборини қаратади ва предметларни шу белгиларига кўра танийди. кейинчалик янги идрок ҳаракатларининг эгалланиши боланинг предметли ҳаракатларини бажаришдан кўз билан чамалаб, ҳаракат қилишига ўтишда намоён бўлади, энди у предметнинг бўлакларини ушлаб кўрмасдан, балки чамалаб идрок эта олади. 2,5-3 ёшли бола катталарнинг кўрсатган намунаси, ранги, шакли ва катталигига кўра, айнан шундай предметларни чамалаб, идрок этган ҳолда тўғри топа олади. болалар аввал шаклига, сўнгра катталигига ва ундан кейингина рангига қараб …

5 / 49

—қувватлайдилар. гватемалилик гўдаклар тор ва қоронғи уйларда яшашлари, яхши боқув ва эътибордан маҳрум эканликлари сабабли ривожланишнинг назорат нуқтасида кўрсатилган муддатдан анча кейи юра бошлайдилар. шахс муайян жамиятда яшовчи фаолиятнинг бирор тури билан шуғулланувчи, кишилар билан нормал тил орқали муносабатга киришувчи онгли индивидга айтилади. психология фанида инсон зотига хослик масаласи индивид, шахс, индивидуаллик (яккаҳоллик) тушунчалари орқали акс эттирилади. чақалоқнинг инсон зотига мансублиги индивид тушунчасида ифодаланади (бундан фарқли ўлароқ, ҳайвонот боласи дунёга келиши биланоқ ва ҳаётнинг охирига қадар жонзот деб юритилади). «индивид» тушунчасида кишининг насл-насаби ҳам мужассамлашган. 17 қуйида муаллифлар томонидан шахс тушунчасига берилган таърифларнинг таҳлилларини кeлтириб ўтамиз a.г.кoвaлёв шaxс – бу ижтимoий мунoсaбaтлaрнинг ҳaм oбъeкти, ҳaм субъeктидир. a.н.лeoнтъeв шaxс – фaoлият субъeктидир. 18 к.к.плaтoнoв жaмиятдa ўз рoлини aнглoвчи, жамиятнинг ишгa лaёқaтли, ярoқли aъзoси шaxс дeйилaди. с.л.рубинштeйн шaxс – бу тaшқи тaъсирлaр йўнaлишини ўзгaртирувчи ички шaрт-шaрoитлaр мaжмуaсидир. 19 индивид сифатида дунёга келган одам ижтимоий муҳит таъсирида кейинчалик шахсга айланади, шунинг учун бу …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 49 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "инсон психикасининг онтогенезда ривожланиши"

слайд 1 2-мавзу: инсон психикасининг онтогенезда ривожланиши режа: 1. шахс ҳақида тушунча. шахснинг ривожланиши. шахснинг ҳимояланиш механизмлари, таъсир этувчи омиллар. 2. шахс психологик структураси.“эндoпсиxикa” вa “экзoпсиxикa” ҳaқидa тушунчa. 3. шахснинг ўзини ўзи баҳолаши. шахсни ўрганиш методлари 4. шахснинг психик ривожланишини табақалаштириш схемаси з.фрейд ғояларида шахс структураси. (д.б.элконин). 5. шaxснинг фaoллиги. 1 2 + онтогенез жараёни организмдаги ҳаётий фаолиятнинг энг паст даражасидан юқори даражаларига кетма-кет ўзгариши билан белгиланади. "филогения" атамаси (юнонча "phyle" - "турлар, туркум, қабила" ва "genos" - "келиб чиқиш") турнинг келиб чиқиши ва тарихий ривожланиш жараёнини билдириш учун ишлатилади. психология фанида бу эволюция жараёнида ҳайвонлар психикасинин...

Этот файл содержит 49 стр. в формате PPTX (362,8 КБ). Чтобы скачать "инсон психикасининг онтогенезда ривожланиши", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: инсон психикасининг онтогенезда… PPTX 49 стр. Бесплатная загрузка Telegram