psixologiya tarixi faniga kirish

DOC 81,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1708371184.doc psixologiya tarixi faniga kirish reja: 1. psixologiya tarixi fanining predmeti. 2. psixologiya tarixi fanining vazifasi. 3. psixologiya tarixi fanining rivojlanish bosqichi. ma’lumki, psixologiya tarixi fani inson psixikasi va psixik hodisalar haqidagi fikrlarning paydo bo’lishi va uning rivoji haqida fikr yuritib, u ruhiy olam to’g’risidagi qiziqarli va bahsbop bilimlar, mumtoz ma’lumotlar tizimidan iborat. tarixiy rivojlanish har bir fan uchun xos bo’lib, u fandagi yangi g’oyalarning ildizi hisoblanadi. bir so’z bilan aytganda nnsonning o’zi xaqidagi bilimlarini yig’ilib hamda chuqurlashtirib borishidir. psixologiya fani tarixiga nazar solar ekanmiz, psixik hayotni o’rganishga bo’lgan qiziqish turli tarixiy davrlarda nazariy rang-baranglik bilan kechganligini va psixikaning moddiy asoslari qanday tadqiqotlarda aniqlanganligini bilish imkoniga ega bo’lamiz. psixologiya tarixi fan sifatida hayotning turli bosqichlarida, fan va madaniyat taraqqiyoti munosabati bilan psixologik bilimlar sohasi qanday kengayib borganligi, dastlabki psixologiya fani qay tarzda taraqqiy etib, fanlar tizimi darajasiga ko’tarilganligiga doir ma’lumotlarni qamrab oladi. shuningdek, psixologiya tarixi inson psixikasi va uning hozirga …
2
icha qolaveradi. ilmiy jihatdan psixologiya tarixi fani, psixologiya fanining predmet va vazifalaridan farqli ravishda, miya mahsullarini emas, balki psixologik fikrlarning paydo bo’lishi hamda rivojlanishi, ilmiy tadqiqotchilarning turli davrlardagi faoliyati, psixologiyaning fan sifatida tan olishini kabilarni o’rganadi. bir tarafdan inson ruhiy olamini dastlab psixika, so’ng ong, oxir-oqibat xulq-atvor sifatida tahlil etishdir. hozirga kelib fanda, psixologiya tarixining avvalgi davrlarda e’tiborga olinmagan “psixika va xulq-atvor” haqidagi faoliyat birligi tamoyili yana qaytadan tiklandi. bizningcha, haqiqiy ilmiy psixologiya xix-asr oxiri, xx-asr boshlarida tan olingan bo’lsa-da, antik davr va mumtoz qarashlar fan tarixi uchun ilk metodologik manbalar sanalishi ehtimoldan holi emas. chunki nemis psixologi v.vundning psixologiya tarixida amalga oshirgan tajribalari shunchaki falsafiy g’oya emas, aksincha sof psixologik eksperimental tadqiqot edi. bu tadqiqot psixologiya fanining amaliy jihatdan tan olinishi hamda keyingi tadqiqotlar uchun zaruriyatning ortishiga xizmat qildi. hozirga kelib psixologiya fani ham metodologik jihatdan, ham metodik jihatdan etuk fan sifatida jamiyatdagi fanlar tizimida o’z o’rniga egadir. olib …
3
vazifalari: 1. psixika haqidagi bilimlar rivojlanish qonuniyatlarini o’rganish, qanday qilib bir kategoriya va tushunchalar boshqasiga aylanadi, har bir iqtisodiy formatsiya mazukr davrga xos bo’lgan psixik hayot manzarasini qanday aniqlab beradi, ana shu masalalarni hal etish. 2. psixologiyaning boshqa fanlar bilan aloqadorligini ochib berish. 3. bilimlarning vujudga kelishi va idrok qilinishining jamiyat talablariga bog’liqligini aniqlash. 4. fanning vujudga kelishida shaxs va uning individual hayotiy yo’lining tutgan rolini o’rganish. qisqacha qilib aytganda, psixologiya tarixi – bu fanning mantiqiy xotirasidir. jamiyat taraqqiyoti natijasida kishilarning hayotiy faoliyatlari kengayib, aqliy zakovati ham boyib boradi. binobarin, ularning falsafiy dunyoqarashi ham tarixiy davrning in’ikosi sifatida jamiyat taraqqiyotining muhim omiliga aylanadi. shu sabab insoniyat taraqqiyotining turli davrlari falsafaning turli shakllari paydo bo’lishiga olib keladi. ilk falsafiy fikrlar qadimgi hindiston, xitoy va yunonistonda kelib chiqqan. qadimgi hindistondagi falsafiy maktablar asosan ikki turkumga bo’linadi (1-rasm). biri vedalardan kelib chiqqan va unga suyanuvchi maktablar, ikkinchisi vedalarni tan olmaydigan, ularni rad etuvchi …
4
an xudoni o’zaro munosabati masalasiga e’tibor qaratadilar. vedanta maktabining falsafiy ta’limotini ishlab chiqishda badarayana degan faylasuf katta xizmat qilgan. jon va xudoning o’zaro munosabati masalasida bu maktab vakillari ikkiga bo’lingan. madhva tarafdorlari xudo va jon tamoman mustaqil narsalardir deb o’rgatsa, sharkata tarafdorlari bunga teskari fikrni, ya’ni xudo va jon birdir degan qarashni ilgari surganlar. vedalarni sharhlash va undagi aqidalarni falsafiy jihatdan asoslashda sankxya maktabi alohida o’rin tutadi. bu maktabning asoschisi kapila hisoblanadi. u taxminan miloddan avvalgi 600 yillarda yashagan. sankxya maktabi ikki boshlang’ichni moddiy va ruhiy boshlang’ichni e’tirof etadi. sankxya maktabining ta’limotiga ko’ra, biz yashab turgan dunyodagi hamma narsalar moddiydir. biroq moddiylik bilan bir qatorda dunyoning ruhiy asosi ham bor. sankxya maktabi bu ruhiy asosni prakhriti deb ataydi. prakhriti dunyodagi hamma narsaning asosi. u abadiydir. bilish masalasiga kelganda sankxya maktabi kishining sezgi a’zolarini va aqlning rolini inkor etmasa ham vedalar ta’limotiga katta ahamiyat beradi. sankxya maktabining vakillari veda aqidalari dunyoning …
5
’ra mukammal narsa bo’lib, uning jonning asosiy xususiyati onglilikdir. onglilik1, jaynichilar ta’limoticha, turli jonlarda turlicha darajada bo’ladi. jon o’z tabiatiga ko’ra mukammal narsa bo’lib, uning 33 imkoniyatlari cheksizdir. biroq jon tana bilan bog’langandir. u ehtiroslar, xohish-istaklar doirasiga tushib qolgan. bu esa, uning imkoniyatlarini cheklab qo’ygan. shuning uchun haqiqiy bilim, jaynichilar ta’limoticha, jonni tanadan halos bo’lishiga yordam qilishi kerak. qadimgi hind falsafasida chorvak maktabi alohida o’rin tutadi. chorvak falsafasi miloddan avvalgi vi asrlarda kelib chiqqan. chorvak falsafasi namoyondalarining ta’limoticha, olam moddiydir. moddiy dunyo esa to’rt unsur -suv, havo, tuproq va o’tdan tashkil topgan. organik tabiat va shu jumladan inson ham ana shu moddiy unsurlarning birikmasidan iborat. insonning o’ziga xos xususiyati shundaki, u avvalo aqlli mavjudotdir. chorvak ta’limoticha, inson o’z aqli va sezgi a’zolari yordamida tashqi dunyodagi narsa va hodisalarni bilishga qodir. chorvak maktabi ko’pgina falsafiy muammolarni o’rtaga tashladi va ularni hal qilishga urindi. bu qadimgi hindistonda falsafiy fikr ancha rivojlanib kelganligidan …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "psixologiya tarixi faniga kirish"

1708371184.doc psixologiya tarixi faniga kirish reja: 1. psixologiya tarixi fanining predmeti. 2. psixologiya tarixi fanining vazifasi. 3. psixologiya tarixi fanining rivojlanish bosqichi. ma’lumki, psixologiya tarixi fani inson psixikasi va psixik hodisalar haqidagi fikrlarning paydo bo’lishi va uning rivoji haqida fikr yuritib, u ruhiy olam to’g’risidagi qiziqarli va bahsbop bilimlar, mumtoz ma’lumotlar tizimidan iborat. tarixiy rivojlanish har bir fan uchun xos bo’lib, u fandagi yangi g’oyalarning ildizi hisoblanadi. bir so’z bilan aytganda nnsonning o’zi xaqidagi bilimlarini yig’ilib hamda chuqurlashtirib borishidir. psixologiya fani tarixiga nazar solar ekanmiz, psixik hayotni o’rganishga bo’lgan qiziqish turli tarixiy davrlarda nazariy rang-baranglik bilan kechganligini va psixikanin...

Формат DOC, 81,0 КБ. Чтобы скачать "psixologiya tarixi faniga kirish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: psixologiya tarixi faniga kirish DOC Бесплатная загрузка Telegram