o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti

PPTX 6,4 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1711535494.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti reja: 1.psixologiyaning uyg’onish davridagi rivoji. 2.uyg’onish davrining buyuk allomalari. 3uyg’onish davri yetakchi yozuvchilari. x-xsh asrda qator evropa davlatlarida fan taraqqiyoti asosan to’xtab qolgan edi. bunga sabab esa bu davrda jahon davrlarida ichida dinning taqsimlanishi, bunda yana up-ush asrda o’rta osiyo va arab davlatlarida musulmon dinining hukmron bo’lishi, evropa davlatlarida esa xristianlikning katologik, iua dinlarining vujudga kelishi bu dinlar orasidagi o’z mavqeini kuchaytirish va kengroq tarqati uchun olib borgan qarashlaridir. buning natijasida ush-xsh asrlarda bo’yoq inkvezatsiya davri boshlandi. din yo’llanmalariga mos bo’lmagan har qanday dunyoqarash qabul qilinmas edi. bularga, ya’ni unga qarshi chiqqanlar esa jazolanar edi. ilm-fan taraqqiyoti bunda skelostika yuzaga keladi. evropada ilm-fan to’xtagan paytda,xuddi shu davrda arab davlatlarida ilm-fan taraqqiyoti o’zining eng yuqori nuqtasiga etdi. uyg’onish davrining asoschilaridan rus olimasi antonina nikolaevna jdanning …

di. farobiy yozgan asarlaridan bizning e’tiborimizga falsafa, pedagogika, psixologiya, etika-estetika bo’yicha asarlari qiziqtiradi. farobiyning fikricha muhit va tarbiyaning ta’sirida inson shaxsining ahloqiy sifatlari shakllanadi. ahloq-tushunchasi farobiy inson xarakteri bilan chambarchas bog’liq deb hisoblaydi. chunki xarakterdagi har bir xislatlarni yaxshi tomonga qaratib o’zgartirish mumkin. shunga asosan inson ahloqini faqat yaxshi tomonga qaratib o’zgartirish mumkin. uning fikricha inson shaxsining barkamol shakllanishi uchun 4 ta to’siq bor: hurmatsizlik ahloqsizlik ikkilanish o’zgaruvchanlik o’rta asrlarda evropada ush-1x asrgacha bironta ham ilmiy asar yaratilmagan, deganlari notug’ri bo’lar edi. chunki bu davrda ilmiy dunyoqarash chuqur yo’nalishda bo’lsa ham, qator dunyoqarashlar yuzaga keldi. bu davrda shaxs tushunchasi bo’yicha mistik dunyoqarashlar boyltsi u1-up asr, f.akvinskiy xsh asr, dunskat xsh asr, a.dante xsh-x1 asrlar r.bekon xsh asr, avgustin xsh asrda diniy dunyoqarash bo’yicha fandagi qator vazifalarni hal etishga qaratilgan, ko’zga ko’ringan vakillardan biri f.akvinskiy 1226-1274 yil, u yuqori lavozimdagi «dindor» bo’lib katolittsizm g’oyalarini fanga olib kirgan va diniy nuqtai nazardan …

mni yuzaga keltirdi. bu olimlardan so’ng yangi oqimga nazar tashlaan olimlardan rodjer bekon hisoblanadi. x1u asrga kelib qator olimlar: kopernik, kepler, bruno, galileolar mexanika, astanomiya va matematika sohasida yangi zamon faniga asos soldi. shu asrda a.vasiliy inson tanasining tuzilishi haqida asar yaratdi. va galen anatomiyasini fandan siqib chiqardi. lengel served esa «kichik qon aylanishi doirasi» haqidagi ta’limotni yaratadi. nemis olimlari r.glklenius. o.kosmonlar 1590 yilda fanga «psixologiya» terminini kiritdi. r.bekon tonidan yangi g’oyalarning shakllanishi bo’ldi. uygʻonish davri (renessans) — markaziy osiyo, eron, xitoy (9-12 va 15-asrlar), gʻarbiy yevropada yuz bergan alohida madaniy va tafakkuriy taraqqiyot davri. "renessans" atamasi dastlab italiyadagi madaniy-maʼnaviy yuksalish (14—16-asrlar)ga nisbatan qoʻllanilgan, uni oʻrta asrchilik turgʻunligidan yangi davrga oʻtish bosqichi deb baholaganlar. renessansning asosiy alomatlari: tafakkurda va ilmu ijodda dogmatizm, jaholat va mutaassiblikni yorib oʻtib, insonni ulugʻlash (qarang gumanizm), uning isteʼdodi, aqliyfikriy imkoniyatlarini yuzaga chiqarish; antik davr (yunonrum) madaniyatiga qaytib, uni tiklash, boyitish; cherkov sxolastikasidan qutulib, adabiyot va …

raganda bir necha asr oldin (9— 12-asrlar) ulkan madaniy koʻtarilish yuz bergan, ilmfan, falsafa, adabiyot kuchli rivojlanib, ilgʻor insonparvarlik gʻoyalari jamiyat fikrini band etgan, aqliy va ijodiy faollik gurkiragan. bu davr dunyo ilmida "musulmon renessansi" (a. mets) yoki "sharq uygʻonishi" (n. i. konrad) nomi bilan atalib kelinmoqda. sharq uygʻonish davrida yevropa uygʻonish davrining asosiy belgilari mujassam: joʻshqin ijodiy faoliyat, ulkan bunyodkorlik ishlarining amalga oshirilgani, aqlni hayratga soluvchi bemisl asarlarning yaratilgani shundan dalolat beradi. sharq uygʻonish davri ham ulugʻ allomalar, qomusiy bilim sohiblari, mashhur mutafakkirlarni yetishtirdi. aniq fanlar sohasida muhammad xorazmip, abu bakr roziy, abu rayhon beruniy, ahmad alfargʻonip, umar xayyom, mirzo ulugʻbek jahonshumul kashfiyotlar qildilar. abu nasr forobiy, abu ali ibn sino, ibn rushd, muhammad gʻazoliy, nasafiy aziziddinlarning falsafiy asarlari tafakkur xazinasini boyitdi, olam, odam va jamiyat yaxlitlikda tadqiq etilib, yangi qonuniyatlar ochildi, aqliy bilim ufqlari kengaydi, fozil jamiyat va komil inson nazariyasi chuqur ishlab chiqiddi. sheʼriyatda abu abdullo rudakiy, …

ng ked. madaniyat bilan birga, yunon vahind xalklari merosidan ham foqdalanishgan. yunon olimlarining asarlari 8—9-asrlarda arab tiliga tarjima qshshndi, sharxlandi. aflotun, arastuni sharq faylasuflari ham oʻz ustozlari deb hisoblashgan, plotin qarashlari ibn alarabiyga taʼsir etib, "vahdatul vujud" falsafasiga turtki berdi. biroqyunonlar koʻp fikrlarni qad. osiyoliklardan olganlar. bu tarix qonuniyati; abu rayhon beruniyning "kitob attafhim li avoil sinoat attanjim" asari qoʻlyozmasi (13a).yuksalishga shaylangan xalq oʻz madaniyati va oʻzigacha yaratilgan bashariy yutuqlarni oʻzlashtirib, yana yuksaklikka koʻtariladi. sharq uygʻonish davri keng koʻlamli: taʼlim va tahlil, madrasamaorif rivojlangan, ulkan kutubxonalarda yuz minglab jild kitoblar yigʻilgan, "xazinat ulhikma", "dor ululum"larda tolibi ilmlar, ustozshogirdlar suhbati bardavom edi, olimning obroʻeʼtibori yuksak qadrlandi. sharq uygʻonish davri yutuqlari gʻarbiy yevropadagi uygʻonish davriga bevosita taʼsir etgan. chunki 12—14-asrlarda musulmon olami bilan yevropa davlatlari orasida aloqa kuchaygan edi. . ayniqsa, tutash chegara mamlakatlari: qurdoba (ispaniya), kavkaz, bolqon ya.o. da bu jarayon kuchli boʻlgan. yevropaliklar sharq olimlarining asarlarini lotin, ispan, yahudiy tillariga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti"

1711535494.pptx /docprops/thumbnail.jpeg o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti reja: 1.psixologiyaning uyg’onish davridagi rivoji. 2.uyg’onish davrining buyuk allomalari. 3uyg’onish davri yetakchi yozuvchilari. x-xsh asrda qator evropa davlatlarida fan taraqqiyoti asosan to’xtab qolgan edi. bunga sabab esa bu davrda jahon davrlarida ichida dinning taqsimlanishi, bunda yana up-ush asrda o’rta osiyo va arab davlatlarida musulmon dinining hukmron bo’lishi, evropa davlatlarida esa xristianlikning katologik, iua dinlarining vujudga kelishi bu dinlar orasidagi o’z mavqeini kuchaytirish va kengroq tarqati uchun olib borgan qarashlari...

Формат PPTX, 6,4 МБ. Чтобы скачать "o’rta asrlarda yevropada yuzaga kelgan psixologik qarashlar, tavsifi. uyg’onish davri ma’naviy hayoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta asrlarda yevropada yuzaga… PPTX Бесплатная загрузка Telegram