o’rta asrlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixologik g’oyalari

PPTX 24 стр. 218,8 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 24
o’rta asirlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixolagik g’oyalari o’rta asrlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixologik g’oyalari reja 1. yevropada psixologiyaning rivojlanish bosqichlari 2. yevropa psixologiyasidagi yo'nalishlar 3. avgustin va uning mashhur asarlari 4. ratsionalistik psixologiya platon bilan aristotel yaratgan ruh haqidagi ta’limot o'rta asrlarda sharqda ham, g'arbda ham hukmron bo'lib qoldi. psixologiyadagi bu oqim keyinchalik (xviii asrda) metafizik yoki ratsionalistik psixologiya deb nom oladi. bu psixologiya shuning uchun ham metafizik deb ataladiki, uning tekshirish predmeti bo'lgan ruh, psixik jarayonlar fizik - hissiy dunyo chegarasidan tashqarida mavjud mohiyat. g'ayri jismoniy bir narsa deb tushuntiriladi; shuning uchun ham ratsionalistik deb ataladiki, uning tekshirish metodi tajribadan ajratilgan faqat quruq mulohazadan iborat edi o'rta asr mutafakkiriarining ruh va ruhiy hayot haqidagi mulohazalari, asosan, ruhning mohiyati, uning kuchi. qobiiiyatlari va kelib chiqishi, uning tana o'lgandan keyingi taqdiri haqidagi, ruhning tanaga bo'lgan munosabati haqidagi masalalarga qaratilgan edi. ruhning mohiyati haqidagi masala, odatda, platon va …
2 / 24
libosning, xastalik - salomatlikning, zulmat - yorugmikning yo‘qligidan darak berganidek, yovuzlik ezgulikning yo‘qligini bildiradi. - 0 ‘zgalar seni olqishlaganda, sen o‘zingdan nafratlan. seni sen orqali harakat qilmoqchi bollganlar olqishlaydi avgustin avreliy. oqchi bomganlar olqishlaydi. avgustin avreliy. avgustin 354-yilda shimoliy afrikadagi tagast shahrida tug‘ilgan. uning onasi xristian otasi esa majusiy edi. avgustinning o'smirligi karfagenda qayg‘usiz o ‘tgan. avgustin ulg'aygach, karfagendagi notiqlik maktabida uch yil davomida tahsil oldi. ana shu vaqt ichida u tsitseronning falsafiy qarashlarini katta qiziqish bilan o'rgangan. avgustin 375-yildan boshlab 8 yil davomida notiqlik san’ati bo‘yicha talabalarga saboq berdi. 384-yilda u italiyaga yom oldi va milan shahridagi notiqlik maktabida muallimlik qildi. bu yerda nasroniylik diniga kirib, uni chuqur o'rganishga kirishdi. 388-yili avgustin afrikaga qaytib, oradan uch yil o'tgach, o‘zini butkul diniy ilmlarni o'rganishga bag‘ishladi va ko‘p vaqt o'tmay gippon shahrining yepiskopi valeriy homiyligi ostida ruhoniylikni qabul qildi. 395-yii yepsikop valeriyning omimidan so‘ng, avgustin gippondagi yepiskoplik kafedrasiga yetakchilik qilib, 34-yil …
3 / 24
insonning harakatlari mana shu ikki ruhning to‘qnashuvi natijasi bomib hisoblanadi. avgustin bu ta’limotni qabul qildi - u bu dunyoda yovuzlikning mavjudligini tushuntirardi. ammo bu ko’pga cho'zilmadi, chunki manixeylik avgustin intilgan ma’naviy hayot uchun kuch bermasdi. avgustinning bu oqimga qiziqishi intellektual jihatdan ham yo'qotdi. manixeylikdan qaytgach, u skeptisizm tarafdorligi qatoriga qo'shildi. ammo skeptitsizm ham avgustinni qoniqtirmadi va u neoplatonizmga yuz burdi. avgustin neoplatonizmda yovuzlik haqidagi savolga ma’qul javob topdi. m a’naviy hayotni neoplatoncha real tushunish ham avgustinga ma’qul keldi. u platon va plotinni o'rganishdan intellektual orom topdi. ammo uning shaxsiy tajribasi “to'g'ri tushunish to‘g‘ri harakatlarga olib boradi”, degan neoplatoncha tafakkurga ishonchiga zid kelib qoldi. zotan, avgustin o‘zi to‘g‘riligini biladigan hayotni boshdan kechirishga qodir emasligini anglardi. 31 shu bilan bir vaqtda, avgustin xristianlar nazariy jihatdan undan zaif bo'lishsa da, ma’naviy jihatdan undan kuchli ekanliklarini ham tushunardi. shuning uchun avgustin xristianlar nazariy jihatdan avgustinni qoniqtirmasa-da, yuksak boholardi. umrining ushbu bosqichida u ritorika muallimi …
4 / 24
bu kitobda ilk grek antik davridan tugab borayotgan xristian antik davriga o'tish ko'rsatiladi. avgustin unda ratsional grek fuqorosi bo'lib, emas balki alohida individ, his-tuyg‘ular aqldan ustun keluvchi ruh va tananing ichki kurashiga berilgan shaxs sifatida namoyon bo'ladi. "xudo shahri haqida" asarida avgustin tarix haqidagi o'z tasavvurini va ikki shahar “podsholik” zamin shahri va xudo shahri haqidagi ta’limotni ishlab chiqadi. irodaning ustunligi haqida, ayniqsa, duns skott (1265-1308) ning ta’limoti juda yaqqoldir. uning aytishicha, iroda aqldan ham yuqori turadi. butun o'rta asr tarixi mobaynida, undan keyin ham, falsafa va psixologiyada iroda erkinligi haqidagi tortishuvlar juda katta o'rin egalladi. bu masala bo'yicha v asrdayoq ikkita oqim - determinizm va indeterminizm paydo bo'lgan. deterministlar i deterministlar inson irodasi ham, dunyodagi hamma narsalar kabi, sababiyat qonuniga bo‘ysunadi, binobarin, insonning barcha irodaviy harakatlari ham erkin emas, balki zaruriyat bilan, o‘z sabablari bilan belgilanadi, deb o‘z g'ovalarini ilgari suradilar. indeterministlar, indeterministlar, aksincha, inson irodasi va uning hatti-harakatlari …
5 / 24
urdi. 0 ‘rta asrlaming ravnaq topish davrida (taxminan 1250-yillar) foma akvinskiy mo“ tadil realizm g‘oyasini ilgari surdi. universaliyalar xudoning fikrlashida, yakka narsalarda va inson tafakkuridagi abstraksiya tarzida mavjud bo‘ladi. ammo tugab borayotgan o‘rta asrlarda birinchi o'ringa nominalistlar, masalan, okkam va keyinroq lyuter ko‘tarildi. f.akvinskiy. foma 1272-yili italiyaga jo'naydi va qadrdon neapol dorilfununida ilohiyotdan dars bera boshlaydi. shunisi hayratlanarliki bu ilohiyotchi olimning ilmiy asarlari lug'ati qariyb 13000000 atamadan iborat. bu raqamning salmog'ini anglab yetishingiz uchun mana bu dallilarga diqqat qiling: - rus tili ilmgohining ma'lumotlariga qaraganda. rus tilida jami 440000 ta so'z mavjud: - sermahsul ijodkor a.s.pushkinning asarlarida jami 60000 ta so'z ishlatilgan. 20 yoshida foma parij universitetiga tahsil olish uchun yo'l oldi va ma’lum vaqt kyolnda bo'lgach, bu erga yana tahsilni davom ettirish uchun qaytib keldi. 1245-1248-yillarda u xristianlik bilan aristotelizmni birlashtirish ustida ish olib borgan buyuk albert qo'lida tahsil oldi. foma 1249 - 1251-yillarda ustozi buyuk albertga ergashib. kyoln …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 24 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o’rta asrlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixologik g’oyalari"

o’rta asirlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixolagik g’oyalari o’rta asrlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixologik g’oyalari reja 1. yevropada psixologiyaning rivojlanish bosqichlari 2. yevropa psixologiyasidagi yo'nalishlar 3. avgustin va uning mashhur asarlari 4. ratsionalistik psixologiya platon bilan aristotel yaratgan ruh haqidagi ta’limot o'rta asrlarda sharqda ham, g'arbda ham hukmron bo'lib qoldi. psixologiyadagi bu oqim keyinchalik (xviii asrda) metafizik yoki ratsionalistik psixologiya deb nom oladi. bu psixologiya shuning uchun ham metafizik deb ataladiki, uning tekshirish predmeti bo'lgan ruh, psixik jarayonlar fizik - hissiy dunyo chegarasidan tashqarida mavjud mohiyat. g'ayri jismoniy bir narsa deb tushuntiriladi; shuning uchun ham ratsiona...

Этот файл содержит 24 стр. в формате PPTX (218,8 КБ). Чтобы скачать "o’rta asrlar va uyg’onish davri yevropa mutafakkirlarining psixologik g’oyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o’rta asrlar va uyg’onish davri… PPTX 24 стр. Бесплатная загрузка Telegram