psixik jarayonlarning vujudga kelishida nutqning ahamiyati

PPTX 1.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1724755993.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixik jarayonlarning vujudga kelishida_x000b_nutqning ahamiyati psixik jarayonlarning vujudga kelishida nutqning ahamiyati reja 1.nutqning inson hayotidagi ahamiyati 2.psixika haqida olimlarning fikri 3.nutq faoliyati nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. nutq deganda uning ogʻzaki (ovozli) va yozma ravishda namoyon boʻlishidagi jarayonlar, yaʼni soʻzlash jarayoni va uning natijasi (xotirada saqlangan yoki yozuvda qayd etilgan nutqiy fikrlar, asarlar) tushuniladi. insonning hayvonot olamidan farq qiluvchi, uning fiziologik, psixik va ijtimoiy rivojlanish qonuniyatlarini aks ettiruvchi asosiy xususiyatlardan biri nutq deb ataluvchi alohida psixik jarayonning mavjudligi hisoblanadi nutq – bu odamlarning til vositasida muloqot qilishi. gapira olish va begona tilni tushunish malakasiga ega bo’lish uchun tilni bilish va undan foydalana olish zarur. nutq deganda uning ogʻzaki (ovozli) va yozma ravishda namoyon boʻlishidagi jarayonlar, yaʼni soʻzlash jarayoni va uning natijasi (xotirada saqlangan yoki yozuvda qayd etilgan nutqiy fikrlar, asarlar) tushuniladi. nutq — tilning …
2
tikulyasiyasi tarzida yoki ushbu belgilarning yozuvda shartli aks etishi tarzida yuzaga chiqadi. psixologiyada «til» va «nutq» tushunchalari mavjud. til – bu odamlar uchun ma’lum ma’no va ahamiyat kasb etuvchi tovush birikmalarini yetkazuvchi shartli ramzlar tizimi. til jamiyat tomonidan ishlab chiqilgan bo’lib, odamlarning ijtimoiy ongida ularning ijtimoiy turmushini aks ettirish shakli, shuningdek, ijtimoiy-tarixiy rivojlanish mahsuli bo’lib hisoblanadi.evolutionary psychology david m. buss, third edition , the university of texas at austin, 2008 р 416 tilning noyob hodisaviyligi shundaki, har bir odam atrofdagilar muloqotda bo’ladigan tarkib topgan tilga ega bo’ladi va rivojlanish jarayonida uni o’zlashtirib boradi. til – bu murakkab hosila. istalgan til, avvalo, tilning leksik tarkibi deb ataluvchi ma’nodor so’zlarning ma’lum tizimiga egadir. bundan tashqari, til so’z va so’z birikmalari turli shakllarining ma’lum tizimidan iborat bo’lgan til gram-matikasiga, shuningdek, aniq bir tilga xos bo’lgan ma’lum tovush yoki fonetik tarkibga egadir. m.g.davletshin fikricha, psixika deganda – oliy darajadagi materiyaning (miyaning) xususiyati tushunilib, u …
3
rish turlari xos bo’lib, ong va o’zini-o’zi anglash uning eng yuqori bosqichidir. psixik aks ettirish quyidagi xususiyatlarga ega: 1)ob’ektiv borliqni to’g’ri aks ettirish imkoniyatini beradi; 2)shaxsning faoliyati davomida mukammallikka erishib boradi; 3)doimo rivojlanib va takomillashib boradi. 4)shaxsning individualligi orqali namoyon bo’ladi. nutq faoliyati – odam tomonidan ijtimoiy-tarixiy tajribani o’zlashtirish va avlodlarga berish yoki kommunikasiya o’rnatish, o’z harakatlarini rejalashtirish maqsadida tildan foydalanish jarayonidir. til aloqa vositasi yoxud quroldir, nutq faoliyati yoki nutq esa aloqa jarayonining o’zidir. bu jarayonda nutq faoliyatining faol va passiv turlari farqlanadi. hozirgi zamon fan ma’lumotlariga ko’ra, dastlabki nutq vositasi majmuiy ki-netik nutq bo’lgan. nutqning bu shakli ibtidoiy obrazli tafakkur bilan bog’langan bo’lib, taxminan yarim million yil avval mavjud bo’lgan. majmuiy kinetik nutq deb, tana harakatlari yordamida ma’lumot yetkazishning sodda tizimiga aytiladi. so’zlovchining nutqi faol nutq, tinglovchining nutqi passiv nutq hisoblanadi. nutq ichki va tashqi nutqqa bo’linadi. tashqi nutq- yozma va og’zaki nutqqa, og’zaki nutq esa monolog va …
4
arning izchilligiga e’tibor berishi kerak. dialogik nutqqa nisbatan monologik nutq kechroq shakllanadi. maktabda o’qituvchilar o’quvchilarda monologik nutqni rivojlantirishga alohida e’tibor berishlari kerak muloqot jarayonida qo’l imo-ishoralari ma’lum mujmal tovushli ovoz bilan birga ijro qilingan. asta-sekin nutq tovushlari rivojlanib, sayqallanib bordi. vaqt o’tishi bilan ular kinetik nutq bajargan vazifalarni o’z zimmalariga oldilar, bundan tashqari, odam nutqi taraqqiyotini ta’minlab berdilar. shunday qilib, nutq va til yangi sifat darajasi – tovushli aniq nutq darajasiga ko’tarildilar. ikki yoki undan ortiq kishilar o’rtasidagi nutq – dialog deyiladi. dialogik nutqda bayon qilinayotgan fikr ko’p jihatdan undan oldingi fikrga bog’liq bo’ladi. dialogik nutqda suhbatdoshlarga ma’lum bo’lgan ayrim so’zlar tushirib qoldiriladi. shuning uchun yozib olingan dialog boshqalarga unchalik tushunarli bo’lmasligi mumkin: dialogik nutqda har xil turdagi shablonlar, ya’ni odatlanib qolingan so’z birikmasi ko’p uchraydi (g’oyil, marhamat qilib aytingchi). nutq rivojlanishining keyingi bosqichi yozuvning yaratilishidir. yozuvli nutq og’zaki nutq kabi o’z taraqqiyotida bir necha bosqichlardan o’tdi. dastlab yozuv belgilari …
5
.png image10.png image11.jpeg image12.jpeg image13.jpeg image14.png image15.jpeg image3.jpeg image4.jpeg

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "psixik jarayonlarning vujudga kelishida nutqning ahamiyati"

1724755993.pptx /docprops/thumbnail.jpeg psixik jarayonlarning vujudga kelishida_x000b_nutqning ahamiyati psixik jarayonlarning vujudga kelishida nutqning ahamiyati reja 1.nutqning inson hayotidagi ahamiyati 2.psixika haqida olimlarning fikri 3.nutq faoliyati nutq — tilning fikr ifodalash va almashish jarayonlarida amal qilishi, tilning alohida ijtimoiy faoliyat turi sifatidagi muayyan yashash shakli. nutq deganda uning ogʻzaki (ovozli) va yozma ravishda namoyon boʻlishidagi jarayonlar, yaʼni soʻzlash jarayoni va uning natijasi (xotirada saqlangan yoki yozuvda qayd etilgan nutqiy fikrlar, asarlar) tushuniladi. insonning hayvonot olamidan farq qiluvchi, uning fiziologik, psixik va ijtimoiy rivojlanish qonuniyatlarini aks ettiruvchi asosiy xususiyatlardan biri nutq deb ataluvchi alohida psix...

PPTX format, 1.5 MB. To download "psixik jarayonlarning vujudga kelishida nutqning ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: psixik jarayonlarning vujudga k… PPTX Free download Telegram