ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan

DOCX 47,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1544258383_73236.docx ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan reja: 1. interiorizatsiya. 2. psixologik himoya mexanizmlari va xulq-atvor ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan psixologiyada shaxsga doir kognitivistik yondashuvni amalga oshirgan olimlardan biri jan piajedir. piaje konsepsiyasiga binoan bilishga doir faollik organizmning yashab ketish uchun optimal bo‘lgan shartsharoitlarni yaratishga xizmat qiladi. ya’ni bilish jarayonlari organizmga tevarak-muhit bilan muvaffaqiyatli o‘zaro ta’sirga kirish imkoniyatini beradi. muhit va organizm muttasil o‘zgarib turgani bois ular o‘rtasidagi “intellektual” o‘zaro ta’sir ham o‘zgarishi lozim. bilishga oid akt organizmni mavjud muhitda yashab ketishiga optimal shart-sharoitlarni yaratishga qaratilgan. demakki, piaje uchun intellekt dinamik tabiatga ega, zotan bilishga oid akt mazmuni organizmning biologik taraqqiyoti va tajriba egallashi bilan uzviy bog‘liq. piaje uchun intellekt har qanday tirik jonzotning integral qismidir, chunki har qanday jonli organizmlar yashab ketishga imkon beradigan optimal sharoitlarni qidiradi, biroq intellektning namoyon bo‘lishi shart-sharoitlar o‘zgargani bois vaqtning turli pallasida turlicha bo‘ladi. asosiy nazariy …

harakatning xususiy ifodasini ko‘zdan kechirish paytida muayyan stimulga muayyan javob qaytarish kategoriyalaridan kelib chiqish lozim. sxemaning har qanday xususiy ifodasining bunday jihati mazmun deb nomlanadi. ya’ni sxema muayyan xulqni namoyon etishning umumiy qobiliyatlariga doir bo‘lsa, mazmun umumiy qobiliyatlarning xususiy ifodalarida ustivor shart-sharoitlarni tavsif etadi. sxema piaje nazariyasining o‘ta muhim atamasidir. uni organizm kognitiv tuzilmasining alohida elementi sifatida tasavvur qilish mumkin. organizmga xos sxemalar uning tevarak-muhit bilan o‘zaro ta’sirga kirish uslublarini belgilaydi. ular nafaqat tashqi xulqiy ifodalarda aks etishlari, balki yashirin tarzda ham o‘z ta’sirini ko‘rsatishi mumkin. yashirin tarzda ta’sir ko‘rsatuvchi sxema sifatida tafakkurni olsa bo‘ladi. aniqki, bolaning olam bilan o‘zaro munosabatga kirish usullari uning ulg‘ayishi bilan o‘zgarib boradi. organizmning muhit bilan o‘zaro ta’sirga kirishning yangicha uslublarini ishlab chiqish uchun bolaga xos sxemalar qayta uyushuvi (reorganizatsiya) zarur. assimilyatsiya va akkomodatsiya. vaqtning ma’lum davrida organizm tasarrufidagi sxemalar miqdori uning kognitiv tuzilmasini tashkil etadi. organizmning muhit bilan o‘zaro ta’sirga kirish sifati uning kognitiv …

uning barcha tajribasi mazkur sxemalar tomonidan assimilyatsiya qilinadi. kognitiv tuzilma o‘zgarar ekan bolada tevarak olamning turli jihatlarini assimilyatsiya qilish imkoniyati paydo bo‘ladi. aniqki, assimilyatsiya intellektual taraqqiyotni belgilaydigan yagona kognitiv jarayon emas, chunki organizm o‘z tajribasini shunchaki mavjud kognitiv tuzilmaga assimilyatsiya qilib borgan bo‘lardi. nima bo‘lgan taqdirda ham intellektual taraqqiyotni ta’minlaydigan boshqa yana bir muhim jarayon akkomodatsiyadir; mazkur jarayon yordamida kognitiv tuzilma modifikatsiyasi amalga oshadi. insonning yangi vaziyat bilan har bir to‘qnashuvi o‘z ichiga assimilyatsiya va akkomodatsiyani qamrab oladi. organizmda javob sxemalar mavjud hodisalar assimilyatsiya qilinadi, biroq bunday tayyor sxemalar mavjud bo‘lmagan taqdirda akkomodatsiyaga ehtiyoj tug‘iladi. demakki, har qanday o‘zlashtirilishi lozim tajriba ahamiyatlilik darajasi bir xil bo‘lgan ikki jarayonni qamrab oladi; assimilyatsiya jarayoniga nisbat qilinadigan tanimoq (yoki bilim), va pirovardda kognitiv tuzilma modifikatsiyasi amalga oshadigan, akkomodatsiya jarayonlari. bunday o‘zgarishlar natijalarini shartli ravishda o‘rganish deb nomlash mumkin. agar vaziyatga boshqa tomondan qaralsa, biz olam bilan o‘zaro ta’sirga o‘tmish tajribaga (assimilyatsiya) muvofiq ravishda …

nizm tevarak muhit bilan uyg‘un munosabatlarni yaratishga tabiiy moyillikka ega. boshqachasiga aytsak, organizm optimal darajadagi adaptatsiyaga yo‘naltirilgan. muvozanatlashtirish – organizmning maksimal adaptatsiyaga erishishga qaratilgan tajribani uyushtirishga bo‘lgan tug‘ma moyilligidir. qo‘polroq qilib aytsak, mazkur jarayonni uyg‘unlik va muvozanatga muttasil intilish jarayoni sifatida tushunish mumkin. piaje uchun muvozanatlashtirish tushunchasi freydning gedonizmi yoki maslou va yungning autoaktualizatsiyasi singaridir. u motivatsiyani tushuntirishga qaratilgan asosiy g‘oya bo‘lib xizmat qiladi va assimilyatsiya hamda akkomodatsiya jarayonlari bilan birga bolalarda kuzatiladigan muttasil intellektual taraqqiyotni tushuntirishda qo‘llaniladi. avval aytganimizday, assimilyatsiya organizmni joriy vaziyatga o‘tmish tajribaga muvofiq tarzda javob qaytarish imkoniyatini beradi. vaziyatning unikal jihatlariga shu paytgacha to‘plangan bilimlarga tayanib javob berish imkoniyati bo‘lmagani bois, stimulning notanish jihatlari kognitiv dissonansni hosil qiladi. uyg‘unlikning tug‘ma ehtiyoji borligi sabab organizmning mental tuzilmalari yangi tajribani qabul qilish uchun o‘zgaradi shuning bilan zaruriy muvozanatni o‘rnatadi. muvozanatni o‘rnatish organizm muhit bilan turlicha o‘zaro ta’sirga kirish yo‘llarini ochadi. akkomodatsiya mental tuzilmalar o‘zgarish sabablarini tushuntiradi, va agar …

atsiya va akkomodatsiyaning egiz jarayonlari muvozanatlashtirishning harakatga undovchi kuchi bilan birgalikda intellektual taraqqiyotni astalik bilan amalga oshishini ta’minlaydi. ushbu mexanizm ta’siri quyidagicha o‘z ifodasini topadi. jismoniy muhit o‘rganishning kognitiv tuzilmalari persepsiya assimilyatsiya akkomodatsiya interiorizatsiya. bolalarning muhit bilan dastlabki o‘zaro ta’sirga kirishi qat’iy sensomotordir; bu ular muhitning bevosita stimuliga reflektor motor reaksiyalari bilan javob qaytarishadi degani. bolaning olam bilan ilk aloqalarida ushlash, so‘rish, ko‘rish va erishish kabi tug‘ma sxemalar ishtirok etadi. ilk tajriba natijalari kognitiv tuzilmalarda qayd etiladi va ularni sekin-asta o‘zgartiradi. tajriba o‘zlashtirilishi bilan bolaning kognitiv tuzilmalari kengayadi, shuning bilan miqdoran ko‘payayotgan hodisalarga moslashish imkoniyati oshib boradi. bolalar kognitiv tuzilmasi takomillashuvi muhitning murakkab stimullariga javob bera olish qobiliyatini ham kuchaytiradi. shu bilan birga ular “hozir va ayni damda” vaziyatiga tobelikdan qutulishadi. masalan, ular ayni damda ularning ko‘z o‘ngida bo‘lmagan obyekt haqida “o‘ylash” imkoniyatiga ega bo‘lishadi. endi ularning tajribasi tevarak muhit va dastlabki tajribani aks ettiradigan kognitiv tuzilmalar ta’siri ostida shakllanadi. …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan"

1544258383_73236.docx ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan reja: 1. interiorizatsiya. 2. psixologik himoya mexanizmlari va xulq-atvor ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan psixologiyada shaxsga doir kognitivistik yondashuvni amalga oshirgan olimlardan biri jan piajedir. piaje konsepsiyasiga binoan bilishga doir faollik organizmning yashab ketish uchun optimal bo‘lgan shartsharoitlarni yaratishga xizmat qiladi. ya’ni bilish jarayonlari organizmga tevarak-muhit bilan muvaffaqiyatli o‘zaro ta’sirga kirish imkoniyatini beradi. muhit va organizm muttasil o‘zgarib turgani bois ular o‘rtasidagi “intellektual” o‘zaro ta’sir ham o‘zgarishi lozim. bilishga oid akt organizmni mavjud muhitda yashab ketishiga optimal shart-sharoitlarn...

Формат DOCX, 47,1 КБ. Чтобы скачать "ta’lim va tarbiya muammolari kognitiv maktab vakillari nuqtai nazaridan", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: ta’lim va tarbiya muammolari ko… DOCX Бесплатная загрузка Telegram