oilaning hayotiy tarzi va ziddiyatlari

DOC 54.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1451835670_62958.doc oilaning hayotiy tarzi va ziddiyatlari oilaning hayotiy tarzi uning hayotiy sikli, tutimi bilan bog‘liq. ayrim olimlar, masalan, v.satir zamonaviy oilaning bola tarbiyasi va uning manfaatlariga bog‘liq ekanligidan kelib chiqib, bu maskandagi hayot maromi va tutimini bola rivojlanishining bosqichlari bilan bog‘laydi. shunga ko‘ra, quyidagi bosqichlar farqlanadi: · 1-bosqich. aksariyat olimlar oiladagi hayot sikli ikki yoshning uzoq muddatga ahdu-paymon qilib nikohga kirishga qaror qilgan onlaridanoq boshlanishini ta’kidlaydilar. boshqa mualliflarning fikricha, oilaning boshlang‘ich nuqtasi ikki shaxs rasman nikohga kirgan vaqt, ko‘pchilikning guvohligida o‘tkazilgan tantanalar bilan izohlanadi. · 2-bosqich. ikki yoshning intim qovushishi oqibatida zurriyodning paydo bo‘lishi. satirning fikricha, zurriyodning paydo bo‘lishi, tug‘ilishi er va xotinning asl munosabatlarini sinovdan o‘tkazadi va ular o‘ziga xos yangicha munosabatlar davrini boshdan kechira boshlaydilar. bu davrga asosiy mazmun va ma’no beruvchi voqea – bu er va xotinga yangi rollarning berilishi, anchagina katta ijtimoiy mas’uliyatni o‘ziga qamrab olgan ota-onalik rollarining boshlanishidir. ko‘plab xalqlarda, ayniqsa, o‘zbeklarda bolaning dunyoga kelishi …

gi kelishmovchiliklarga ham sabab bo‘ladi. · 3-bosqich. bola oiladan tashqaridagi ijtimoiy institutlar – maktabgacha ta’lim muassasalari, ayniqsa, uzluksiz ta’limning boshlang‘ich o‘chog‘i hisoblangan maktabga bora boshlaydi. maktab shunday maskanki, u yerda har bir bolaning qay darajada va qanday ijtimoiylashgani sinovdan o‘tadi. chunki u endi nafaqat o‘zi tengqur bolalar bilan, balki kattalar, begonalar, ko‘chadagi turli toifali insonlar bilan muomalaga kirisha boshlaydi. bu muomala jarayonida uning qanchalik hayotga tayyorligi, oilasida qanday ahloqiy va ma’naviy o‘gitlarni olganligi, kimning bolasi ekanligi, oilaviy muhiti qandayligi bilina boshlaydi. eng muhimi – maktabga kelgach, bolaning aqliy va intellektual salohiyati, intizomi tekshiruvdan o‘tadi. ya’ni, bolasini maktabga berar ekanlar, ota-onalar ham jamoatchilik oldida o‘ziga xos sinov va tekshiruvdan o‘tayotganday his qiladilar o‘zlarini. yaxshi yoki yomon ota-onalik rollari maktab yillarining dastlabki oy va yillarida bilingani sababli, ko‘pgina ota-onalar ayni shu davrlarda kuchli stressni boshidan kechiradilar. · 4-bosqich. bola o‘smirlik davriga qadam bosganda, u ota-onasidan mustaqillikni, hadeb ta’qib qilavermaslikni da’vo qila boshlaydi. …

uydan ketib qolish holatlarigacha boradi. 5-bosqich. bolalar katta bo‘lib, balog‘at yoshiga yetadilar, o‘qishlarni tugatib, mustaqil kasb-hunar egallash bosqichiga qadam bosganda, ayrim yoshlar mustaqil oilaviy hayot qurishga ham ulguradilar. shu davrga kelib, “bola – ota-ona” munosabatlari deyarli tugaydi. ayniqsa, bu holat yevropa xalqlariga mos, balog‘at yoshiga yetgach, deyarli barcha hayotiy masalalarni yoshlar o‘zlaricha, o‘z bilganlaricha xal qila boshlaydilar. ota-onalar ularning xato qilib qo‘yishlaridan xavotir olmay qo‘yadi. bizda, sharq xalqlarida bu holat biroz boshqacha: ota-ona farzandi kasb-hunarli bo‘lib, mustaqil professional yo‘ldan ketayotgan bo‘lsa ham, ularning kelajagi, oilasi, moliyaviy ahvoli borasida xavotirga tushaveradi, o‘g‘il uylanishi, qizlarning turmush chiqishlarida ota-ona va ularning ota-onalari – momolar va buvalar bosh-qosh bo‘ladilar. turmush o‘rtog‘i tanlash masalasi ham bizda juda kam holatlarda bo‘yiga yetgan qiz yoki yigit ixtiyoriga havola etiladi. ya’ni, ko‘chadan birdan notanish qizni “tanishing, bu mening bo‘lg‘usi qallig‘im, turmush o‘rtog‘im” deyishlar bizda deyarli uchramaydi, chunki bunga bizning asriy urf-odatlarimiz, oilaviy tarbiya mezonlarimiz yo‘l qo‘ymaydi. ayrim bo‘linmagan …

bu psixologik holat o‘ta muhim bo‘lib, aynan o‘zbeklarda bu oila mustahkamligining omillaridan hisoblanadi. qaynona ham ona, u ham keliniga achinadi, tug‘ruqning azoblarini unutishi uchun qo‘lidan kelganini qiladi, lekin o‘z tuqqan onasining xabar olishi, yonida bo‘lishi ko‘plab kuzatishlarda yosh onaning onalik roliga tezroq kirib ketishiga, ko‘krak suti bilan bolasini emizib katta qilishida katta rol o‘ynaydi. shuni ham ta’kidlash joizki, ayrim hollarda ota-onaning yoshlar hayotiga aralashuvi shu qadar bevosita xarakterli bo‘ladiki, bu yoshlar bilan ota-onalar o‘rtasidagi nizolarga ham sabab bo‘ladi, qaynona va kelin, qaynota va kuyov o‘rtassida nizolar ham ana shunday aralashuvning ko‘pligidan kelib chiqadi. ya’ni, ota-onaning farzandi balog‘at yoshiga yetib, mustaqil hayotga qadam qo‘ygandagi aralashuvlari, g‘amxo‘rliklari ham ijobiy, ham salbiy oqibatlarni olib kelishi mumkin. farzandlarning mustaqil iqtisodiy maqomga ega bo‘lishlari, o‘z oilasiga ega bo‘lishi ota va onaga boshqa yana qo‘shimcha rollarni bajarishni taqozo etadi – kelin, kuyov, qaynona, qaynota va boshqalar bundan tashqari, yangi paydo bo‘lgan yosh oilaning qarindosh-urug‘lari o‘rtasidagi munosabatlar, …

dam nafaqaga chiqadi, suygan kasbi, mashg‘ulotidan uzoqlashadi, do‘stlari davrasi torayadi va h-zo. lekin keksalikni tan olish va unga ruhan tayyor bo‘lish, etnik madaniyat va uning qadriyatlariga bog‘liq. xalq ma’naviyati va madaniyati qanchalik yuqori bo‘lsa, keksalikka munosabat ham shunchalik yuqori bo‘ladi. masalan, bizning etnik-madaniy muhitimizda keksalik va qariyalik hamisha e’zozlanib kelingan, masalan, prezident islom karimov tashabbusi bilan 2002 yil “qariyalarni qadrlash yili” deb e’lon qilindi, barcha keksalar bizda qarilik gashtini surish uchun belgilangan tartibda nafaqalar oladi, bayram, to‘y-hashamlar va tadbirlarda keksalarni davralarning to‘riga o‘tqazish, ularga izzat-ehtirom qilish xalqimizning odatiy an’analaridandir. shu bois bo‘lsa kerak, o‘zbekistonliklar keksalikni ham hayotning o‘ziga xos davri sifatida mamnuniyat bilan kutib oladigan xalqdir. ruslardagi “starost ne radost” iborasining tagida ham o‘ziga xos ma’no borki, ayrim yevropa xalqlarida keksalar nafaqaga chiqqanlaridan keyin o‘zlarini hech kimga kerak emasday his eta boshlaydigan, ular uchun umrning oxirgi davrlari keskin salbiy o‘zgarishlarni keltirib chiqaradi, farzandlari esa o‘z hayot tashvishlari bilan ba’zan ota-onalarni …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oilaning hayotiy tarzi va ziddiyatlari"

1451835670_62958.doc oilaning hayotiy tarzi va ziddiyatlari oilaning hayotiy tarzi uning hayotiy sikli, tutimi bilan bog‘liq. ayrim olimlar, masalan, v.satir zamonaviy oilaning bola tarbiyasi va uning manfaatlariga bog‘liq ekanligidan kelib chiqib, bu maskandagi hayot maromi va tutimini bola rivojlanishining bosqichlari bilan bog‘laydi. shunga ko‘ra, quyidagi bosqichlar farqlanadi: · 1-bosqich. aksariyat olimlar oiladagi hayot sikli ikki yoshning uzoq muddatga ahdu-paymon qilib nikohga kirishga qaror qilgan onlaridanoq boshlanishini ta’kidlaydilar. boshqa mualliflarning fikricha, oilaning boshlang‘ich nuqtasi ikki shaxs rasman nikohga kirgan vaqt, ko‘pchilikning guvohligida o‘tkazilgan tantanalar bilan izohlanadi. · 2-bosqich. ikki yoshning intim qovushishi oqibatida zurriyodning paydo bo‘...

DOC format, 54.5 KB. To download "oilaning hayotiy tarzi va ziddiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaning hayotiy tarzi va ziddi… DOC Free download Telegram