oilaning turarlari

PPTX 18 pages 689.6 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 18
prezentatsiya powerpoint tayyorladi: andijon davlat universiteti umumiy pedagogika kafedrasi o’qituvchisi toshtemirova nasibaxon pozilovna 1-mavzu: oilaning turlari. adu reja 1. oilaning tarixiy turlari. 2. zamonaviy oila turlari. adu tayanch so’z va iboralar: oilaning tarixiy turlari, matriarxat oila, monogam oila, patriarxal oila, zamonaviy oila turlari, nikoh holatiga ko‘ra oila turlari, bolalar soniga ko‘ra oila turlari, tarkibiga ko‘ra oila turlari, oila a’zolarining o‘zaro munosabatlari xarakteriga ko‘ra oila turlari, oila turlarini belgilashga nisbatan m.i.buyanov va i.p.podlasiy yondashuvlari. oilaning tarixiy turlari. ijtimoiy jamiyatning kichik bo‘g‘ini sifatida oila muayyan xalq, millat yoki elatning milliy xususiyatlari, shuningdek, mavjud tuzum mazmunini o‘zida namoyon etadi. oilaning mustahkam bo‘lishi, totuvlik va farovonlikka erishishi u mansub bo‘lgan ijtimoiy tuzumning ijtimoiy, iqtisodiy va madaniy rivoji, jamiyatda amal qilinayotgan ma’naviy-axloqiy me’yorlar, olib borilayotgan davlat siyosati mazmuni bilan belgilanadi. o‘z navbatida jamiyat ma’naviy qiyofasi oilalarda tashkil etilayotgan ijtimoiy tarbiyaning natijasi, samarasiga bog‘liqdir. shu bois asrlar davomida har qanday geografik makon va ijtimoiy zamonda ham …
2 / 18
li bu bosqich ona urug‘i, ya’ni, matriarxat (lot. “mater” – ona va “arche” – ibtido, hokimiyat; aynan “ona hukmronligi”) davri deb ataladi “matriarxatda ayollar hukmron mavqega ega bo‘lgan, mulk va nasl-nasab sotsial mavqe ona urug‘i bo‘yicha o‘tgan, nikohdan so‘ng er xotin jamoasiga ko‘chgan (matrilokal nikoh) yoki er va xotin o‘z jamoalarida alohida-alohida yashagan”. ona urug‘ini bir-biri bilan qon-qarindosh bo‘lgan, kelib chiqishi jihatidan bir urug‘dan tarqagan kishilar guruhi tashkil etdi. urug‘ jamoasi o‘rtasidagi munosabatlar guruhli nikohga asoslangan. ushbu nikohga ko‘ra ota noma’lum bo‘lib, qon-qarindoshlik ona urug‘i bo‘yicha aniqlangan. ijtimoiy munosabatlarning takomillashuvi, moddiy boyliklarning yaratilishi natijasida birgalikda xo‘jalikni boshqarish hamda o‘z bolalarini tarbiyalovchi er-xotin ittifoqi ko‘rinishida monogom (yun. “monos” – bir, yakka, yagona, “gamos” – qo‘shilishi; bir nikohlilik) oilalar shakllandi. monogam oilalar “ibtidoiy jamiyatning yemirilishi davrida juft nikoxdan paydo bo‘lib, nikohning hukmron shakliga aylangan”. neolit (yangi tosh) davriga kelib, nikoh bobida garchi ikki urug‘ jamoasi o‘rtasida guruhli nikoh hukmronlik qilgan bo‘lsa-da, biroq, …
3 / 18
kishining harakatlari hisobiga yaratiladi; turli yo‘nalishlardagi munosabatlarda xotin va farzandlar oila boshlig‘i sanaluvchi erkakka bo‘ysunadi; oila hayoti va faoliyatiga tegishli masalalarda erkakning qarori asosiy va muhim sanaladi) aralash oila (bu kabi oilalar er, xotin va farzandlardangina emas, shu bilan birga buva, buvi, aka-uka va opa-singillardan iborat bo‘lib, oilaviy munosabatlar katta yoshli kishilar, ko‘proq, buva, buvilar, ba’zan esa erning yetakchiligi asosida tashkil etiladi; mehnat taqsimotida oilaning barcha a’zolari ishtirok etadi, oila hayoti va faoliyatiga oid muhim masalalar bo‘yicha oila a’zolarining o‘zaro kelishuvi, maslahati asosida qaror qabul qilinadi) nuklear-demokratik oila (bu kabi oilalarda oila boshlig‘i sifatida alohida shaxs (erkak yoki ayol) alohida mavqega ega emas, oilaviy munosabatlar er va xotinning birgalikdagi, hamkorlikdagi harakatlariga asoslanadi; oilaning ta’minoti ham er va xotinning birgalikdagi harakatlari hisobiga yaratiladi; oilaviy munosabatlar er va xotinning o‘zaro kelishuvi asosida yo‘lga qo‘yiladi; oila hayoti va faoliyatiga tegishli masalalarda ham er va xotin teng huquqli hisoblanadi) 1-rasm. zamonaviy oilalarning turlari oila …
4 / 18
ng taklifiga ko‘ra bu turdagi oilalar quyidagilardir (7-rasm) quyidagi i.p.podlasiy tomonidan oila a’zolari o‘rtasidagi munosabatlarning xarakteriga ko‘ra turlarga ajratilgan oilalarning tavsifi keltiriladi. 1. bolalar hurmat qilinadigan oilalar. bunday oilalarda bolalarga hurmat bilan yondashiladi, ularga mehr-muhabbat ko‘rsatiladi. ota-onalar farzandlarning faoliyati bilan qiziqadilar, muammolari to‘g‘risida ma’lumotga ega bo‘ladilar. bolalarning fikrlarini hurmat qilgan holda hayotiy masalalarni hal qilishda amaliy yordam ko‘rsatishga urinadilar. farzandlarning qiziqishlari rivojlantiriladi. bu farzandlarning tarbiyasi uchun ham muhim ahamiyatga ega. bu kabi oilalarda bolalar tashabbuskor, mustaqil, ahil, inoq bo‘lib voyaga yetadilar, o‘zlarini baxtli his qilishadi. ota-onalar ham, bolalar ham oila a’zolarining o‘zaro muloqotidan qoniqadilar. oiladagi shaxslararo munosabatlarda a’zolarning umumiy axloqiy qiyofalari aks etadi. tartiblilik, ochiqlik, o‘zaro ishonch, munosabatlardagi o‘zaro tenglik bu turdagi oila a’zolari uchun xos bo‘lgan asosiy ma’naviy-axloqiy sifatlar sanaladi. 2. rahmdil oilalar. ota-onalar va farzandlar o‘rtasidagi munosabatlar o‘rtacha darajada ijobiylik kasb etadi. biroq, oila a’zolari o‘rtasida ota-onalar ham, bolalar ham o‘tmaydigan aniq masofa mavjud. bolalar oilada o‘z o‘rnilarni …
5 / 18
q g‘amxo‘rlik ko‘rsatishlari talab etiladi. malaka – muayyan harakat yoki faoliyatni bajarishning avtomatlashtirilgan shakli. ma’lumot— ta’lim – tarbiya natijasida o’zlashtirilgan va tizimlashtirilgan bilim, hosil qilingan ko’nikma va malakalar hamda tarkib to’gan dunyoqarash majmui. rivojlanish— shaxsning fiziologik va intellektual o’sishida namoyon bo’ladigan miqdor va sifat o’zgarishlar mohiyatini ifoda etuvchi murakkab jarayon. 3. iqtisodiy yo‘nalgan oilalar. bu kabi oilalarda asosiy e’tibor oilaning iqtisodiy ta’minlanganligiga qaratiladi. bolalar yoshligidanoq hayotga amaliy (pragmatik) yondashishga, barcha narsadan o‘zlari uchun qulaylik yaratishga o‘rgatiladi. farzandlar yaxshi o‘qishga da’vat etiladi, biroq, asosiy maqsad – oliy ta’lim muassasasiga kirishdangina iborat bo‘lib qoladi. ota-ona va bolalarning ma’naviy dunyosi qashshoq. oilaviy munosabatlarda bolalarning qiziqishlari hisobga olinmaydi, faqat “foydali” tashabbuslari qo‘llab-quvvatlanadi. buni garchi to‘liq ma’noda ijtimoiylashish deb atab bo‘lmasa-da, bolalar tengdoshlariga nisbatan ertaroq “voyaga yetadilar”. ota-onalar bolalarning qiziqish va ehtiyojlarini anglashga intiladi. farzandlar ham buni tushunishsa-da, biroq, ba’zan ota-onalarning bu boradagi harakatlarini qabul qilisha olmaydi. buning asosiy sababi – ota-onalarning pedagogik madaniyati nihoyatda …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "oilaning turarlari"

prezentatsiya powerpoint tayyorladi: andijon davlat universiteti umumiy pedagogika kafedrasi o’qituvchisi toshtemirova nasibaxon pozilovna 1-mavzu: oilaning turlari. adu reja 1. oilaning tarixiy turlari. 2. zamonaviy oila turlari. adu tayanch so’z va iboralar: oilaning tarixiy turlari, matriarxat oila, monogam oila, patriarxal oila, zamonaviy oila turlari, nikoh holatiga ko‘ra oila turlari, bolalar soniga ko‘ra oila turlari, tarkibiga ko‘ra oila turlari, oila a’zolarining o‘zaro munosabatlari xarakteriga ko‘ra oila turlari, oila turlarini belgilashga nisbatan m.i.buyanov va i.p.podlasiy yondashuvlari. oilaning tarixiy turlari. ijtimoiy jamiyatning kichik bo‘g‘ini sifatida oila muayyan xalq, millat yoki elatning milliy xususiyatlari, shuningdek, mavjud tuzum mazmunini o‘zida namoyon etadi. ...

This file contains 18 pages in PPTX format (689.6 KB). To download "oilaning turarlari", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaning turarlari PPTX 18 pages Free download Telegram