umumiy psixologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifasi

DOC 96,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1452179695_63231.doc umumiy psixologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifasi reja: 1.«umumiy psixologiya » fani nimadan baxs qiladi. 2. psixik hodisalar va ularning mohiyati 3. «umumiy psixologiya » fanining maqsadi. 4. «umumiy psixologiya » fanining vazifalari. 5. psixologiyaning ilmiy tekshirish metodlari. jahon fanlarining muayyan qonuniyatlarga asoslanib turkumlarga kiritilishiga ko’ra, psixologiya fani bu tizimda nufuzli o’rin egal-lashiga barcha ob’ektiv shart va sharoitlar etarlidir. qatiy ishonch bilan aytilgan fikrning zamirida bir qator muhim ham tabiiy, ham ijtimoiy omillar yotishi shak-shubhasizdir. chunki psixologiya fani insoniyattomonidan kashf qilingan fanlarning ichida eng murakka-bi bo’lib, biosferikta’limotdan kelib chiqqan holda psixika yuksak darajada tashkil topgan materiyaning xususiyatini aks ettiruvchi ka-tegoriya sifatida o’rganilib kelingan. lekin bugungi kunda neosfe-rik ta’limotga binoan fazoviy munosabatlar, sayyoralararo aloqa-lar, o’zaro ta’sirlar, moddalar, zarrachalar, nurlar harakati, almashi-nishi, qo’shilishi to’g’risida mulohazalar, faraziy asosda bo’lsa ham, yuritilmoqda. ayniqsa, biosferaga kirib kelayotgan moddalarning o’zaro birikuvi, muayyan fazoviy maydonning hosil qilishi, to’plani-shi inson tana a’zolariga ijobiy ta’sir ko’rsatishi, natijada fav-quloddagi …

holatlar, hodisalar hanuzgacha ishonchli dalillar bilan tushunti-rib berilgani yo’q. ammo bu borada bilish ob’ekti (lotincha ouest jism demakdir) bilan sub’ektining (lotincha siuest — tashqi olamni biluvchi inson) birikuvida psixologiyaning qulay imkoniyat-ga ega ekanligini ta’kidlab o’tish o’rinlidir. ushbu fikrni yaqqollashtirish maqsadida ayrim misollar va talqinlarni qaytadan taxlil qilib o’tamiz. jumladan, chaqaloq dunyo yuzini ko’rishdan e’tiboran idrokida tevarak-atrofni va unga meh-rigiyosi bilan termilayotgan kishilar muhitini aks ettira boshlay-di, dastavval ob’ektiv (tashqi) va sub’ektiv (ichki, odamlar o’rtasidagi) muhitga moslashish sodda instinktlar (lotincha shzipsshz — tabiiy qo’zgatuvchi, tug’ma xususiyat demakdir), shartsiz reflekslar (lotincha gepexiz — aks ettirish) yordamida oddiy ta’sirlanish va taassurot tarzida namoyon bo’ladi. taraqqiyotning mazkur davrida u o’zligini tushuna va anglay olmaydi, hatto buning yuzaga kelishi haqida mulohaza yuritishi ham aslo mumkin emas. bola bir yoshgacha davrda tez sur’atlar bilan rivojlanadi, yil davomida uning jismoniy a’zolari 50 foizgacha takomillashishi mumkin. jismoniy o’sish psi-xik (ruhiy) taraqqiyotni tezlashtirishga puxta zamin hozirlaydi, na-tijada ko’rish, ushlash, …

ki «o’zlik»ni anglash davri deb yuritiladi, u bolada nutq paydo bo’lganidan boshlanib, bir necha ri-vojlanish bosqichlarini o’z ichiga qamrab oladi. «men» davrining anglashilgan shakllari va ko’rinishlarining namoyon bo’lishi o’smir-lik davriga to’g’ri keladi. o’smirlik davrida o’g’il va qizlarning ru-hiyatida o’zlikni anglashga bog’liq bir talay muammoli savollar va ularning turmushda qaror toptirish tuyg’ulari, istaklari, orzulari paydo bo’lib, ko’pincha bu narsalar yakka shaxsning «kimligi», «qan-dayligi», «kimga va nima uchun kerakligi»ga yo’naltiriladi. bola-ning psixik xususiyatlari, funkstiyalari (lotincha gipsio — ijro etish, bajarish degan ma’no anglatadi) uni qurshab turgan jonli va jonsiz tabiat ajoyibotlarini jismoniy va ijtimoiy vositalar orqali egallash uchun xizmat qiladi. xuddi shunga o’xshash o’zligini anglash jarayoni insoniyatning barcha tarixiy va evolyustion (lotincha euo1ipo — tabiiy ravishda o’zga-rish) taraqqiyoti davrlariga xos xususiyat sanaladi. ibtidoiy jami-yatda kishilarning kuch-quvvati yashash uchun kurashga va tashqi dunyoni egallashga sarflangan, ana shu tariqa tabiat haqidagi dastlabki bi-limlar tajriba saboqlari orqali o’zlashtirilgan. yarim yirtqich holatdagi ajdodlarimiz olovni kashf qilganlar, …

u jarayon birining o’rniga ikkinchisini mexanik (yunoncha tesashke — qurol yoki sodda tarzda demakdir) ravishda yuzaga kel-ganligini bildirmaydi, balki, aksincha, murakkab sifat o’zgarish-lari, organlarning takomillashuvi, tajribalarda to’plangan tatbi-qiy bilimlar tartibga solinayotganligini ifodalaydi. insonning jismoniy (biologik), ruhiy (psixik), ijtimoiy (sostial) rivojla-nishi natijasida er kurrasida moddiy dunyo, ma’naviyat, yozuv, san’-at, adabiyot, fan, texnika yaratilgan. bularning zamirida inson tafakkuri, ongi, akd-zakovati, kuchli irodasi, mustahkam xarakteri (yunoncha spagakgeg — qiyofa, xislat degani), ijodiyoti, xayoloti yotadi. insoniyat taraqqiyotining muayyan bosqichida odam o’zini hayajonlan-tirgan, taajjubga solgan savollariga javob izlash imkoniyati vu-judga kelgan. buning natijasida «inson qanday fikrlaydi?», «odam qanday yangilik yaratishi mumkin?», «ijod qilish qay yo’sinda pay-do bo’ladi?», «moddiy dunyoni qay tariqa boysundirish mumkin?», «akd-zakovatning o’zi nima?», «insonga uning ichki ruhiy dunyosi qaysi qonunlar asosida boysunadi?», «inson o’ziga o’zi ta’sir o’tkaza oladimi?», «o’zgalarga-chi?» kabi turli-tuman muammolar echimini qidirishga harakat qiladi. mana buning barchasi psixologik bilim-lar tug’ilish nuqtasini vujudga keltiradi va ana shu daqiqadan bosh-lab inson o’zini …

o’zi tadqiq qilishdek murakkab, qaltis ishni amalga oshirishga qaror qiladi. ana shu boisdan psixologiya fani-ning vazifalari ko’lami kengaydi, murakkablashdi, ichki tarkibida keskin burilish yasab, o’z predmetiga insonni ilmiy jihatdan o’rga-nishdan tashqari o’zini o’zi anglashni ham kiritdi. psixologiya faninig boshqa fan sohalaridan farqli tomoni shun-dan iboratki, uning amaliy, tatbiqiy jihatlari mavjud bo’lib, ij-timoiy turmushning barcha jabhalarida bevosita qatnashadi, muayyan darajada ta’sir o’tkazadi. psixologiya boshqa fanlardan farqli o’laroq o’ztatbiqiy ma’lumotlari, natijalarining ko’pqirra, ko’pyoklama ekanligi bilan tubdan ajralib turadi va mutlaqo boshqa sifat ko’rsatki-chiga ega. ayniqsa, bu borada o’zini o’zi boshqarish alohida ahamiyat kasb etadi, shuning uchun u tabiatni o’rganish ilmidan tafovutlanib, o’zining psixik jarayonlari, funkstiyalari, holatlari, hissiyoti, iro-dasi, xarakteri, temperamenti kabilarni boshqarishda o’z aksini to-padi. inson o’zini anglay borib, o’z insoniy xislati, xususiyati, si-fati, xulqini o’zgartirish imkoniyatiga ega bo’ladi. hozirgi kunda jahon psixologiyasi fani o’zini o’zi boshqarish va takomillashtirish, o’zini o’zi qo’lga olish, o’ziga o’zi buyruq berish, o’zini o’zi tarbiyalash boyicha boy …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "umumiy psixologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifasi"

1452179695_63231.doc umumiy psixologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifasi reja: 1.«umumiy psixologiya » fani nimadan baxs qiladi. 2. psixik hodisalar va ularning mohiyati 3. «umumiy psixologiya » fanining maqsadi. 4. «umumiy psixologiya » fanining vazifalari. 5. psixologiyaning ilmiy tekshirish metodlari. jahon fanlarining muayyan qonuniyatlarga asoslanib turkumlarga kiritilishiga ko’ra, psixologiya fani bu tizimda nufuzli o’rin egal-lashiga barcha ob’ektiv shart va sharoitlar etarlidir. qatiy ishonch bilan aytilgan fikrning zamirida bir qator muhim ham tabiiy, ham ijtimoiy omillar yotishi shak-shubhasizdir. chunki psixologiya fani insoniyattomonidan kashf qilingan fanlarning ichida eng murakka-bi bo’lib, biosferikta’limotdan kelib chiqqan holda psixika yuksak darajada tashkil topgan ...

Формат DOC, 96,5 КБ. Чтобы скачать "umumiy psixologiya fanining predmeti, maqsadi va vazifasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: umumiy psixologiya fanining pre… DOC Бесплатная загрузка Telegram