oilaviy munosabatlarni tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. jinsiy farqlar psixologiyasi

DOC 49.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1451836495_62965.doc oilaviy munosabatlarni tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. jinsiy farqlar psixologiyasi reja: · oila va nikoh · jinsiy farqlar psixologiyasi: gender tadqiqotlarning xususiyatlari · gender psixologiya yuqorida ta’kidlanganidek, oila va nikoh masalalarini o‘rganish bir tomondan oson, jo‘nga o‘xshasa, ikkinchi tomondan, o‘ta murakkab va nozikdir. bu holat oila psixologiyasi bo‘yicha o‘tkaziladigan tadqiqotlarning o‘ziga xos metodologik jihatlarini ajratishni taqozo etadi. avvalo, bu o‘rinda oila va nikoh tushunchalarining o‘ziga ilmiy ta’rif berish lozim. eski falsafiy lug‘atlarda “oila – bu jamiyatning yacheykasi (kichik ijtimoiy guruh), er-xotinlik hamda ota-onalik munosabatlarini tiklash orqali shaxsiy turmush tarzini tashkil etishning muayyan ko‘rinishi, ya’ni, bir yerda umumiy ho‘jalik yuritadigan er va xotin, ota-onalar va farzandlar, aka-ukalar va opa-singillar hamda boshqa qarindoshlarning birgalikda yashashini ifodalovchi muhim bo‘g‘in” deb ta’rif berilgan. bu kabi ta’riflardan oilaning 4 ta muhim tavsifi kelib chiqadi: oila – jamiyatning bo‘g‘ini (kichik ijtimoiy guruh); oila – shaxsiy yashash tarzini tashkil etish shakli; oila – er-xotinlarning birlashuvi; oila – …

obatga olishni taqozo etadi. aslida umuman jamiyat miqyosida olib qaralganda, oila, ayrim olimlar (g.m.andreyeva, a.i.zaxarov, v.s.toroxtiy, n.y.solovyeva va boshqalar) ning haqli e’tirof etishlari bo‘yicha, bu – birlamchi guruhdir. ya’ni, birlamchi guruhga xos bo‘lgan emotsionallilik, munosabatlarda rasmiylik va norasmiylikning uyg‘unlashuvi, ijtimoiy-psixologik muhitning insoniy munosabatlarga bog‘liqligi va h-zolar oilaviy munosabatlarga ham xosdir. shu bois ham oila yo‘nalishida o‘tkaziladigan tadqiqotlarda uning ijtimoiy guruh sifatida o‘zigagina xos bo‘lgan sifatlari, xususiyatlari borligini unutmaslik lozim. bular quyidagilar: bir emas, bir necha umumiy maqsadlarning bo‘lishi; ya’ni, agar mehnat jamoasida a’zolarni birlashtiruvchi yagona maqsad tan olinsa, oilada bunday maqsadlar bir nechta ham bo‘lishi mumkin va ular oilaviy hayot mobaynida o‘zgarib ham turadi. masalan, yaxshi niyat bilan birgalikda yashash maqsadiga keyinchalik sog‘lom farzand ko‘rish, o‘g‘il bola bo‘lsa, sunnat to‘yi qilish, farzandni maktab ta’limiga tayyorlash, to‘y qilish, uylantirish kabi qator yirik maqsadlar va orzu-havaslar paydo bo‘laveradi, oilaviy hayotning mazmuni va uning jozibasi ham ana shu kabi maqsadlar va ularni amalga …

i va mashg‘ulotlari, ayolning o‘z o‘rni va vazifalarining bo‘lishi va har doim ham birga bir ishni qo‘shilib ketmaslik. oilaviy xasharlar yoki boshqa tadbirlar bundan iste’sno; muomala va o‘zaro hurmat normalarining katta ahamiyatga ega ekanligi, hamisha bir-birining ko‘ngliga qarashning oila mutahkamligi omili ekanligi; oilada o‘zaro sir, yashirin, xufyona ishlarning oialviy munosabatlarga salbiy ta’siri. yuqorida ta’kidlangan holatlar oila tadqiqotlarini o‘tkazuvchilarni sof ijtimoiy guruhlarda o‘tkaziladigan izlanishlarga qo‘llaniladigan tamoyillardan biroz chekinishlarini talab qiladi. ya’ni, oila o‘ziga xos insoniy munosabatlar mujassam bo‘lgan noyob maskandir. nikoh esa er-xotin va boshqa yaqin qarindoshlar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlarni tartibga soladigan ijtimoiy institut bo‘lib, o‘zbekistonda nikoh munosabatlari 1998 yilda oliy majlis tomonidan qabul qilingan “oila kodeksi” bilan reglamentatsiya qilinadi. bevosita nikoh borasida tadqiqot olib boruvchilar va ushbu sohada o‘zgarishlar qilishni niyat qilganlar. avvalo, ushbu qonun hujjatini yaxshi bilishlari va uning milliy qonunchiligimiz normalari doirasida amal qilinishini tahlil eta olishi zarur. qonuniy nikoh fxdyo bo‘limlariorqali rasman qayd qilingan taqdirdagina er va …

asos sifatida qabul qilish mumkin. jinsiy farqlar psixologiyasi: gender tadqiqotlarning xususiyatlari prezidentimiz i.a. karimov rahnamoligida hukumatimiz tomonidan oila, davlat va jamiyat qurilishlarida ayollarning rolini kuchaytirish, ularning huquqiy, ijtimoiy-iqtisodiy va ma’naviy manfaatlarini himoya qilish tizimini takomillashtirish maqsadida 2004 yil 25 mayda imzolagan “o‘zbekiston xotin-qizlar qo‘mitasi faoliyatini qo‘llab-quvvatlashning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risidagi” farmoni va xukumatning bu borada 299-sonli qarori qabul qilinib, ularda ijtimoiy-gumanitar fanlar, jumladan, psixologiya fani oldiga dolzarb muammo sifatida gender muammolarini ilmiy va amaliy jihatdan tadqiq qilishni yo‘lga qo‘yish vazifasi belgilandi. shuni alohida ta’kidlash joizki, o‘zbekiston o‘z mustaqil siyosatiga ega bo‘lgan mamlakat sifatida jahon hamjamiyati bilan har tomonlama manfaatli hamkorlikni yo‘lga qo‘ygan, xususan, oila va xotin-qizlarning haq-huquqlarini himoya qilishga qaratilgan qator nufuzli tashkilotlar bilan hamkorlikda yurtimizda gender tenglikni kafolatlagan davlatlar sirasiga kiradi. jumladan, o‘zbekiston 1995 yildayoq “xotin-qizlar kamsitilishining barcha ko‘rinishlari oldini olish bo‘yicha cedaw konvensiya”sini ratifikatsiya qilgan va bu boradagi xalqaro talablarni, ushbu yo‘nalishda milliy harakat dasturini bosqichma-bosqich bajarib kelayotgan mamlakatdir. …

’minlashda taraqqiyotdagi tadrijiylik va rivojlanishning bosqichma-bosqich ro‘y berishini inobatga olgan holda odil siyosat yuritadi. bu kabi masalalarni yechishda avvalo, kelajagimiz vorislari bo‘lmish yoshlarda to‘g‘ri tasavvurlar va bilimlarni shakllantirish, shu orqali jinslararo muloqotga va oilaviy hayotga tayyorlash davrimizning eng dolzarb muammolaridan biridir. davr talabidan kelib chiqayotgan bu vazifa o‘zbek psixologlari oldiga qator muammolarni qo‘yish bilan birgalikda ulardan gender muammolari, jinsiy tafovutlar masalasiga ilmiy jihatdan yondashishni taqozo etadi. shuni alohida ta’kidlash joizki, o‘g‘il va qizlarning ijtimoiy tasavvurlarida jinsiy tafovutlarga oid tushuncha, bilim va ko‘nikmalar, stereotiplar eng avvalo oilada shakllanadi. shuning uchun ham oila psixologiyasi doirasida aynan jinsiy tafovutlar va gender muammolari o‘rganilishi va amaliyotda qanday ekanligi tadqiq etilishi kerak. gender psixologiyasi – psixologiya fanining bir sohasidir. boshqa sohalar singari u ham o‘z tarixiga ega. ammo bu tarixni xx asrning 70-yillaridan boshlab o‘rganish noo‘rin deb hisoblaymiz. bundan tashqari, uni fenemizm mevasi deyish ham noto‘g‘ri. biroq fanning asosiy xizmati zamonaviy psixologik muammolarga jamoatchilik fikrining …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oilaviy munosabatlarni tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. jinsiy farqlar psixologiyasi"

1451836495_62965.doc oilaviy munosabatlarni tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. jinsiy farqlar psixologiyasi reja: · oila va nikoh · jinsiy farqlar psixologiyasi: gender tadqiqotlarning xususiyatlari · gender psixologiya yuqorida ta’kidlanganidek, oila va nikoh masalalarini o‘rganish bir tomondan oson, jo‘nga o‘xshasa, ikkinchi tomondan, o‘ta murakkab va nozikdir. bu holat oila psixologiyasi bo‘yicha o‘tkaziladigan tadqiqotlarning o‘ziga xos metodologik jihatlarini ajratishni taqozo etadi. avvalo, bu o‘rinda oila va nikoh tushunchalarining o‘ziga ilmiy ta’rif berish lozim. eski falsafiy lug‘atlarda “oila – bu jamiyatning yacheykasi (kichik ijtimoiy guruh), er-xotinlik hamda ota-onalik munosabatlarini tiklash orqali shaxsiy turmush tarzini tashkil etishning muayyan ko‘rinishi, ya...

DOC format, 49.0 KB. To download "oilaviy munosabatlarni tadqiq etishning nazariy-metodologik asoslari. jinsiy farqlar psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: oilaviy munosabatlarni tadqiq e… DOC Free download Telegram