shaxsning ijtimoiy - psixologik xarakteristikasi

DOC 70.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1427635971_60655.doc shaxsning ijtimoiy - psixologik xarakteristikasi reja: 1.shaxs haqida umumiy tushuncha. 2.shaxsning guruhdagi o‘rni. 3.kommunikativ, perseptiv va interaktiv ta’sirlarning shaxs uchun ahamiyati. 4.ijtimoiy-psixologik analizga differensial psixologik ma’lumotlarni qo‘yish. ma’lumki, shaxsni ko‘plab fanlar turli xil tomondan o‘rganadi. bir yo‘nalish biologik bo‘lsa, boshqasi – sotsiologik, yana bir turi individual psixologik va nihoyat, yana bir yondashuv ijtimoiy-psixologikdir. biologik nuqtai nazardan shaxs taraqqiyoti individ nasliy jihatdan orttirgan genetik dasturlarning amalda ro‘yobga chiqishi tarzida tasavvur etiladi. sotsiologik yondashuv shaxsning madaniy-tarixiy muhit ta’sirida kamol topishini tan oladi. ulardan farqli individual-psixologik yondashuv shaxsning rivojlanishiga uning tana tuzilishi yoki konstitutsional jihatlari va asab tizimi tipining ta’siri borligini ta’kidlab, o‘rganadi. shaxsni o‘rganishning ijtimoiy-psixologik yondashuvi uni ijtimoiylashuning bevosita mahsuli sifatida qarab, uning ijtimoiy-psixologik tizimini bevosita o‘rab turgan ijtimoiy muhit ta’sirida o‘rganadi. bu borada bir qancha olimlarning o‘ziga xos nuqtai nazarlari ham mavjud. masalan, k.k.platonov shaxs tizimida to‘rtta asosiy jabhani ajaratadi: 1) shaxsning yo‘nalganligi va munosabatlari tizimi: uning mayllari, xohish-istaklari, qiziqishlari, …

q xususiyatlar inson umri davomida takomillashishi va uning boshqa ijtimoiy sifatlari ta’sirida individual o‘ziga xoslik kasb etishi mumkin. 4) biologik xususiyatlarga bog‘liq shaxs sifatlari: bunga shaxsning tipologik, yoshiga oid, jinsiy xususiyatlari kiradi va u ko‘pincha bioijtimoiy omillar sifatida qaraladi. a.n.suxov va a.a.derkachlarning ta’kidlashlarida shaxsning ijtimoiy-psixologik xususiyatlari haqida gap ketganda, avvalo uning fikrlash tarzi, qadriyatlari tizimi, motivatsion belgilari (yo‘nalganlik, hayotiy maqsadlar, rejalar, hayot tarzi), kognitiv sifatlar (ijtimoiy tasavvurlar, hayot manzaralari to‘g‘risidagi fikrlari), “men”-konsepsiyasi, “men”-obrazi, o‘ziga munosabati, o‘ziga nisbatan bahosi; o‘zini nazorat qilish lokusi, psixologik bilimdonligi, rolli maqomlari, ijtimoiy his-tuyog‘ulari va boshqalar nazarda tutiladi. sotsial psixologiya uchun har bir shaxsning qay tarzda o‘z hayot yo‘lini belgilashi va jamiyatda shaxslararo munosabatlardagi maqomi – statusi muhimdir. bu borada uni o‘rab turgan katta – makro ijtimoiy borliq hamda mikro – kichik ijtimoiy borliqning ta’sirlarini o‘rganish katta ahamiyatga ega. shaxsga ta’sir etuvchi makro muhit – bu inson umri o‘tadigan va hayoti mobaynida unga ta’sir etadigan tabiiy, …

gunni ochiq axborot makonida barchamiz butun dunyoda yuz berayotgan voqea va hodisalarni idrok etish va ularga nisbatan muayyan pozitsiyamizni shakllantirishga muvaffaq bo‘lgan bo‘lsak, bu global makro muhit ta’sirlari maydonini tashkil etadi. bunda oav orqali berilayotgan ma’lumotlar, teleseriallar, reklama roliklari, turli shou-ko‘rsatuvlar, kompyuter o‘yinlarining roli sezilarlidir. ayniqsa, yoshlarning didi, talablari, orzu-havaslari, modaga munosabati paydo bo‘lishida shu kabi global ta’sirlarning sezilarli ekanligiga barchamiz guvohmiz. hududiy jabhada makro muhitning ta’siri quyidagi omillar orqali kechadi: demografik omil – bu aholi zichligi, tug‘ilish va o‘limning dinamikasi, umr davomiyligi, migratsiya jarayonlari va b.q.; masalan, aholi reproduktiv madaniyatining o‘zgarib borayotganligi, oilada tug‘ilayotgan bolalar soning kamayishi, odamlarning sog‘lom turmush tarzi to‘g‘risidagitasavvurlarining o‘zgarib borayotganligi, zamonaviy tibbiyotning inson umrini uzaytirish borasida qo‘lga kiritayotgan olmashumul yutuqlari, tabiiy, har bir alohida olingan shaxs psixikasida muayyan davr va hududga nisbatan o‘zgarishlarnisodir etishi tabiiydir; tabiiy-ekologik omil – yashash joyining qayerda va qancha territoriyada joylashganligi, havo harorati, foydali qazilmalarning mavjudligi, ekologik vaziyat va shu kabilar; …

iy texnika bilan muloqot insoniy munosabatlarning qadriyat sifatida chekinishiga olib kelishi, o‘z navbatida shaxs tizimida ayrim salbiy xususiyatlarni shakllantirishi mumkin; iqtisodiy omil – axoli daromadlari manbai, inflyatsiya darajasi, ishsizlik va aholining ish bilan bandligi va xokazolar ham shaxsga ta’sir etuvchi muhim omillar bo‘lib, aholi daromad manbalarining ortib borayotganligi shaxsning o‘z imkoniyatlari, professional qobiliyatlari darajasining yuqori bo‘lishini taqozo etadi; siyosiy-huquqiy omillar – mamlakatdagi siyosiy tuzilma, rasmiy mafkuraning bor yoki yo‘qligi, qonunchilik tizimining mukammalligi, inson huquqlarining himoya qilinishi darajasi va boshqalar ham shaxsga ta’sir etadi. masalan, o‘zbekistonda xotin-qizlarning davlat va jamiyat qurilishidagi rolini kuchaytirishga qaratilgan qator prezident farmonlari va vazirlar mahkamasining qarorlari ularning saylovlardagi ishtirokini, davlat organlariiva qaror chiqaruvchi organlar faoliyatidagi ishtiroklari uchun ravon yo‘llarni ochib berdi. shu bois bugun mamlkat parlamentining quyi palatasida ham, yuqori palatasi – senatda ham xotin-qizlarning ulushi sezilarli darajada oshdi; ijtimoiy-madaniy omillar – xalq ma’naviyati, madaniyati, an’analari, udumlarining saqlanganligi, dinga munosabatning ijobiy tomonga o‘zgarganligi, buyuk shaharlar yubileylarining, …

ikdagi faoliyatni amalga oshirish tarzida kechadi. bu munosabatlarda bevosita makro muhit ta’sirlari bo‘lishi, unda har bir shaxsning yosh, jins, guruhiy xususiyatlari, qaysi oilada tarbiyalanganligi kabi jihatlar o‘z in’ikosini topadi. ya’ni, mikro muhit har bir alohida holatlarda shaxsni o‘rab turgan ijtimoiy guruh bo‘lib, uning har bir vaziyatdagi o‘rni, yo‘nalganligi , maqsad-muddaolari bo‘lishi tabiiydir. shaxsni ijtimoiy-psixologik nuqtai nazardan tiplarga bo‘lish ko‘p holatlarda uning odamlar bilan o‘rnatadigan munosabatlari xarakteriga qarab amalga oshiriladi. amerikalik psixolog a.maslou bir inson boshqasiga xuddi o‘ziga munosabatda bo‘lganday qarasa, u ikkinchi boshqalarga kibr bilan, xuddi buyum yoki hodisaga qaraganday munosabat bildirishi mumkin, deb odamlar o‘rtasidagi farqning muqarrarligini isbotlagan edi. e.shostrom a.masluo fikrini rivojlantirib, birinchisini aktualizator, ikkinchisini manipulyator, ya’ni, o‘z manfaatiga bo‘ysundiruvchi, boshqaruvchi deb ta’riflaydi. shu kabi turli insoniy munosabatlarni tahlil etgan olimlar shaxsning tipologiyasiga o‘zgacha qaraydigan. e.shpranger taklif etgan tipologiyada shaxs turli hayotiy qadriyatlar doirasida ta’riflanadi: iqtisodiy, estetik, ijtimoiy, siyosiy, diniy. amerikalik xorni esa shaxsni boshqalar bilan muloqot obyekti …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsning ijtimoiy - psixologik xarakteristikasi"

1427635971_60655.doc shaxsning ijtimoiy - psixologik xarakteristikasi reja: 1.shaxs haqida umumiy tushuncha. 2.shaxsning guruhdagi o‘rni. 3.kommunikativ, perseptiv va interaktiv ta’sirlarning shaxs uchun ahamiyati. 4.ijtimoiy-psixologik analizga differensial psixologik ma’lumotlarni qo‘yish. ma’lumki, shaxsni ko‘plab fanlar turli xil tomondan o‘rganadi. bir yo‘nalish biologik bo‘lsa, boshqasi – sotsiologik, yana bir turi individual psixologik va nihoyat, yana bir yondashuv ijtimoiy-psixologikdir. biologik nuqtai nazardan shaxs taraqqiyoti individ nasliy jihatdan orttirgan genetik dasturlarning amalda ro‘yobga chiqishi tarzida tasavvur etiladi. sotsiologik yondashuv shaxsning madaniy-tarixiy muhit ta’sirida kamol topishini tan oladi. ulardan farqli individual-psixologik yondashuv shaxsning ...

DOC format, 70.5 KB. To download "shaxsning ijtimoiy - psixologik xarakteristikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsning ijtimoiy - psixologik… DOC Free download Telegram