o’qituvchining pedagogik mahorati va qobiliyatlari

DOC 74.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1404025992_49910.doc o’qituvchining pedagogik mahorati www.arxiv.uz o’qituvchining pedagogik mahorati va qobiliyatlari reja: 1. o’qituvchining didaktik va akademik qobiliyatlari. 2. o’qituvchining perseptiv va nutqiy qobiliyatlari. 3. o’qituvchining tashkilotchilik, avtoritar va kommunikativ qobiliyatlari. 4. o’qituvchining pedagogik xayoli, diqqatni taqsimlay olish qobiliyati. tayanch iboralar: materialni tushuntira olishi, oson yetkazish, o’quvchilarni faollashtira olish, o’quvchilarni tushuna bilishi, kuzatuvchanlik, o’quvchining ichki dunyosiga kira bilishi, nutqning ravonligi, mimika, pontamimika, nutqning qisqa, aniqligi, o’quvchilarni uyushtira bilish, har tomomnlama ta’sir eta olish, obro’ orttira olish, pedagogik taktning mavjudligi, o’quvchilar kelajagini tasavvur qila olish, tarbiya natijalarini oldindan ko’ra bilish, diqqatni bir nechta obyekt, faoliyatga qarata olish va hokazo. o’qituvchining didaktik va akademik qobiliyatlari. uzoq yillar olib borilgan tadqiqotlar pedagogik qobiliyatlar murakkab va ko’p qirrali psixologik bilimlardan iboratligini ko’rsatib berdi. ana shu tadqiqot ma’lumotlaridan foydalani, pedagogik qobiliyatlar tuzilishida muhim o’rin egallaydigan qator komponentlar /tarkibiy qismlar/ ni ajratib ko’rsatish mumkin: didaktik qobiliyatlar – bu bolalarga o’quv materialini aniq va ravshan tushuntirib, oson qilib …

olmas edi»; «o’quv materialini oldida tirik odamlar emas, balki qandaydir mexanizmlar bordek, zerikarli va noaniq – mujmal qilib tushuntiradi. biz bunday o’qituvchilarni yoqtirmaymiz»-deydilar. hozirgi tushunchamizdagi kasbiy maxorat shunchaki bilimlarni osonroq, hammabob va tushunarli qilib o’quvchilar ongiga yetkazib berish qobiliyatinigina emas, balki shu bilan birga o’quvchilarning mustaqil ishlarini, ularning bilish faolligini oqilona va moxirlik bilan boshqarib, ularni kerakli, tomonga yo’naltirib turishdan iborat qobilyatni ham o’z ichiga oladi. mana shu qobiliyatlar asosida o’quvchilar psixologiyasiga xos doimiy ustanovka /yo’naltirish/ yetadi. qobiliyatli pedagog o’quvchilarning tayyorlik darajasini, ularning taraqqiyot darajasini hisobga olgan holda bolalarning nimani bilishi va nimani bilmasligini, nimalarni allaqachon esdan chiqarganliklarini tasavvur qila oladi. ko’pchilik o’qituvchilarga, ayniqsa xafsalasiz o’qituvchilarga, o’quv materiali oddiygina va hyech qanday aloxida tushuntirish hamda izoh berishni talab qilmaydigandek tuyuladi. bunday o’qituvchilar o’quvchilarni emas, balki birinchi galda o’zlarini nazarda tutib ish olib boradilar. shuning uchun ham o’quv materialini o’ziga qarab tanlaydilar. qobiliyatli, tajribali o’qituvchilar esa o’zlarini o’quvchi o’rniga qo’yib, kattalar …

g qiyinligini tushuntirib berish, shundan so’ng esa matnni o’quvchilarga yengil va ularning o’zlashtirishlari uchun qulay qilib qayta tuzish tavsiya etiladi. qobiliyatli o’qituvchi shu bilan bir qatorda materialni o’zlashtirish, o’quvchilarga biroz nafas olib o’zlariga kelib olishlari va o’z diqqat -e’tiborlarini bir joyga qo’yib, ayrim qo’zg’alishlarni «sundirib» boshqalarini esa jadallashtirib, ularning bushashganligni, sustligini va loqaydliligini yengishlari uchun zamin tayyorlash zarurligini ham nazarda tutadi. bunday o’qituvchi zarur sharoit yaratilmaguncha darsni boshlamaydi. haddan tashqari shiddat bilan boshlangan dars o’quvchilarda himoya qiluvchi tormozlanishni vujudga keltirib, miya faoliyati tormozlanadi, o’qituvchining so’zlari yetarlicha idrok qilinmaydi. akademik qobiliyatlar – matematika, fizika, biologiya, ona tili, adabiyot, tarix va boshqa shu kabi fanlarga xos qobiliyatlardir. qobiliyatli o’qituvchi o’z fanini faqat kurs hajmidagi emas balki atroflicha keng, chuo’ur bilib, bu soxada erishilgan yutuqlar va kashfiyotlarni doimiy ravishda kuzata borib, o’quv materialini mutlaqo erkin egallab, unga kata qiziqish bilan qaraydi hamda ozgina bo’lsada tadqiqot ishlarini olib boradi. ko’pchilik tajribali pedagoglarning aytishlaricha, o’qituvchi …

unyosiga kira bilish, psixologik kuzatuvchanlik, o’quvchi shaxsining vaqtinchalik psixik holatlari bilan bog’liq nozik tomonlarini tushuna bilishdan iborat qobiliyatlardir. qobiliyatli o’qituvchi bolalarning har qanday mayda-chuyda xatti-harakatlarida, erkin ifodalanadigan ayrim holatlarida hamda ularning ichki dunyosida yuzaga keladigan o’zgarishlarni sezdirmasdan ilib oladi. ana shunday hollarda o’quvchilar: «muhabbat opa kimningdir kayfiyatida o’zgarishlar bo’lsa yoki kimdir dars tayyorlamasdan kelgan bo’lsa ko’ziga qaraboq bilib oladi», «bizning o’qituvchimiz xech qayoqqa qaramasa ham, hamma narsani ko’rib turadi» deydilar. nutq qobiliyati – kishining o’z to’yg’u-xislarini nutq yordamida, shu bilan birga mimika va pantomimika yordamida aniq va ravshan qilib ifodalab berish qobiliyatidir. bu o’qituvchilik kasbiga muxim qobiliyatlardandir. chunki o’qituvchidan o’quvchilarga axborot asosan ikkinchi signal tizimi – nutq orqali beriladi. bunda mazmun jihatdan uning ichki va tashqi xususiyatlari nazarda tutiladi. darsda qobiliyatli o’qituvchining nutqi hamma vaqt o’quvchilarga qaratilgan bo’ladi. o’qituvchi yangi materialni tushuntiradimi, o’quvchining javobini sharhlab beradimi, o’quvchilar javobini, ularning xatti-harakatlari yoki xulq-atvorini ma’qullaydimi yoki tanbeh beradimi, xullas, nima qilishidan qat’iy …

i jumlalarni, murakkab og’zaki izohlarni, qyin atamalarni va zarurati bo’lmasa, turli ta’riflarni ishlatmasligi lozim. shu bilan birga o’qituvchi shuni ham hisobga olishi kerakki, o’qituvchining lunda-lunda bo’lib chiqqan qisqa nutqi ko’p hollarda o’quvchilarga tushunarsiz bo’lib qolar ekan. o’qituvchining o’z o’rnida ishlatilgan hazil aralash va xayrixohlik bildiruvchi arzimagan kinoyali nutqi o’quvchilarni juda jonlantirib, o’quvchilar tomonidan o’tu yaxshi qabul qilinar ekan. qobiliyatli o’qituvchining nutqi jonli, obrazli, aniq-ravshan intonasiyali va ifodali, emosiyaga boy, dona-dona bo’lib, bunda stilistik va grammatik xatolar mutlaqo bo’lmasligi loizm. bir xil ohangdagi ezma nutq o’quvchilarni juda tez toliqtirib, ularni zeriktiradi va bexafsala qilib quyadi. shu bilan birga bunday nutq i.p.pavlovning fiziologik ta’limotiga ko’ra doimiy ta’sir etuvchan qo’zg’ovchiga aylanib, katta bosh miya yarim sharlar pustida tormozlanish jarayonini yuzaga keltirib, o’quvchini ezma va uyquchan qilib quyadi. nutq tezligi ko’p jihatdan o’qituvchining individual psixologik xususiyatga bog’liq. ayrim o’qituvchilar tez gapirsalar boshqalari sekin gapiradilar. ammo o’qituvchi o’quvchilarning bilimlarni egallab olishlari uchun eng qulay tezlikdagi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "o’qituvchining pedagogik mahorati va qobiliyatlari"

1404025992_49910.doc o’qituvchining pedagogik mahorati www.arxiv.uz o’qituvchining pedagogik mahorati va qobiliyatlari reja: 1. o’qituvchining didaktik va akademik qobiliyatlari. 2. o’qituvchining perseptiv va nutqiy qobiliyatlari. 3. o’qituvchining tashkilotchilik, avtoritar va kommunikativ qobiliyatlari. 4. o’qituvchining pedagogik xayoli, diqqatni taqsimlay olish qobiliyati. tayanch iboralar: materialni tushuntira olishi, oson yetkazish, o’quvchilarni faollashtira olish, o’quvchilarni tushuna bilishi, kuzatuvchanlik, o’quvchining ichki dunyosiga kira bilishi, nutqning ravonligi, mimika, pontamimika, nutqning qisqa, aniqligi, o’quvchilarni uyushtira bilish, har tomomnlama ta’sir eta olish, obro’ orttira olish, pedagogik taktning mavjudligi, o’quvchilar kelajagini tasavvur qila olish, tar...

DOC format, 74.0 KB. To download "o’qituvchining pedagogik mahorati va qobiliyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: o’qituvchining pedagogik mahora… DOC Free download Telegram