o`rta asrlar va uyg’onish davri adabiyoti. o`rta asrlarda evropa adabiyoti

DOC 64,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1662841058.doc o`rta asrlar va uyg’onish davri adabiyoti. o`rta asrlarda evropa adabiyoti reja: 1. vi – xvii asrlar evropa adabiyotining davrlashtirilishi. 2. ilk o`rta asrlarda qahramonlik eposi. 3. diniy-cherkov adabiyotining g’oyaviy yo`nalishi. 4. ritsar-kurtuaz adabiyoti va uning janrlari. 5. uyg’onish davri evropa adabiyotining ahamiyati. mil.iy v asrda qullar va kolonlarning qo`zg’olonlari hamda ularga xayrixoh bo`lgan varvarlarning rimga bosqini natijasida rim imperiyasi qulab, quldorlik tuzumi emiriladi. uning o`rniga yangi ijtimoiy-iqtisodiy formatsiya – feodalizm vujudga keladi. u iv – v asrlarda tarkib topa boshlab, xi – xv asrlarda yuqori bosqichga ko`tariladi va xvi – xvii asrlarda inqirozga yuz tutib, emirila boshlaydi. shu tariqa yerga xususiy mulkchilikka asoslangan feodalizm o`rnini kapitalistik ishlab chiqarish munosabatlari egallaydi. shuning uchun qadimgi dunyo tarixining oxiri vi asrdan yangi zamon kapitalizmning boshlanishi – xvii asrgacha bo`lgan davr o`rta asrlar nomi bilan yuritiladi. o`rta asrlar adabiyoti ikki davrga bo`linadi: 1. ilk o`rta asrlar adabiyoti. 2. uyg’onish davri adabiyoti. ilk o`rta …

k eposi “nibelunglar haqida qo`shiq” dostonlaridir. dastlabki ikki asarda ham g’arbiy evropa feodallarining salb yurishlari o`z aksini topgan. ulardan keyingisi “sid haqida qo`shiq”ning markazida turuvchi bosh obraz tarixiy shaxs bo`lib, uning asl ism-sharifi rodrigo dias, sid, to`g’rirog’i said (arabcha “janob”) esa uning laqabidir. rodrigo dias 1040 – 1099 yillarda yashagan vaispaniyani arab istilochilaridan ozod kilish milliy harakati – rekonkistaning yirik arbobi sifatida shon-shuhrat qozongan. 1140 yilda yaratilgan bu asar o`z tuzilishiga kura uch qismdan iborat: 1. quvilish haqida qo`shiq. 2. to`y haqida qo`shiq. 3. korpes haqida qo`shiq. kastiliya qiroli al’fons buyrug’i bilan vatanidan quvilgan sidning harbiy drujina to`plashi va u bilan valensiya viloyatini ozod etishi va boshqa voqealar asar asosiga qo`yilgandir. “nibelunglar haqida qo`shiq” dostoni esa biz yuqorida qayd etgan asarlardan bir muncha farq qiladi. 1200 yilda yaratilgan bu asarda ko`chmanchilik davridagi nemis hayoti, qahramonlik va jangovor yurishlari o`z aksini topgan. “nibelunglar haqida qo`shiq” dostonida fantastik elementlarga ancha keng o`rin …

oitida ritsarlik feodal zodagonlarning o`ziga xos muhim xususiyati edi. ayni mana shu ijtimoiy hodisa xii-xiii asrlarda ritsarlik adabiyotining yuzaga kelishi uchun sabab bo`ladi. bu adabiyot dastlab frantsiyada tug’ilib, so`ng boshqa evropa mamlakatlariga tarqaladi. ilk ritsarlik uchun mardlikning o`zi kifoya qilgan bo`lsa, so`ngra u kurtuazcha nozik didli, ko`rkam, g’oyat sezgir va xushmuomala bo`lishi ham lozim, degan talablar o`rtaga qo`yiladi. shuningdek, insoniy his-tuyg’ularni qadarlash, ayollarga nozik iltifot, romantik sevgi kechinmalarini madh etish rasm bo`lib qoladi. ritsar’-kurtuaz adabiyoti lirika sohasida trubadurlar lirikasi degan nom bilan yuritiladi. bu atama frantsuzcha “truver” so`zidan olinib, “topmoq”, “ijod qiloq” ma`nolarini anglatadi. ayollar kul’ti, ayollarni ulug’lash trubadurlar lirikasining asosiy g’oyaviy yo`nalishidir. uning kantsona, sirventa, tentsona, al’ba, pastorela kabi janrlaridan har biri o`ziga xos mavzu doirasiga egadir. masalan, al’ba tong qo`shig’i bo`lib, tunda o`z ma`shuqasi bilan visol qurgani kelgan ritsarni uning do`sti qo`shiq kuylab, tong otganidan xabardor qiladi. trubadurlar lirikasining frantsiyadagi eng etuk vakillari bernard de ventadorn (1142 – …

larini yaratishda xii-xiii asrlarda paydo bo`lgan ritsar’ adabiyoti muhim rol’ o`ynaydi. biroq ritsarlik ideallari real turmush faktlariga zid edi. x asr boshlarida provans viloyati alohida davlat edi. janubiy frantsiyadagi ushbu viloyat iqtisodiy va ma`naviy sohada rivoj topadi. bu erda frantsuz adabiy tilga asos solinadi. dastlab provansda feodal sin’orlari dunyoviy ritsar’ madaniyatining ifodasi bo`lgan kurtuaz poeziyasi dunyoga keldi. provans shoirlarini trubadurlar deb atashgan. trubadur frantsuzchadan «topmoq», «ijod etmoq» degan ma`noni anglatadi. bu adabiyot saoroyga xos nafislik, odob-tavoze, xonimlarga nisbatan xushmuomalalikni talab qiladi. ayollarni ulug’lash – trubadurlar ijodida asosiy o`rin egallaydi. provans shoirlari muhabbat oshiqni yaxshi fazilati etib tarbiyalaydi., qalbini poktantiradi deb tushuntiradi. ularning fikricha, oshiq odam hech qachon yomon niyatlar, yomon ishlarni qilmaydi, aksincha hamma vaqt oliyhimmat bo`lishga intiladi. shoir arnaut de maruel provans shoirlariga xos fikrni bayon qilib: “muhabbatsiz odam hurmatga sazovor bo`la oliaydi” deb yozadi. ishqqa bunday munosabatda bo`lish hamma provans shoirlariga xos fazilatdir. provans trubadurlarining ishq fazilatlari haqidagi …

tiqcha e`tibor berar edilar. ikki uslub: yorqin uslub (munozara, bahs) tumanli uslub (kinoyali so`zlar, murakkab, mavhum iboralar.) oddiy xalq tushuna olmaydi. trubadurlar o`rta asr poeziyasini yangi bosqichga olib chiqdilar. biroq ularda sun`iylik va shaklbozlikka (formalizm) berilish kuchli bo`lgan. muhabbat mavzusi ritsarlik lirikasida murakkab sevgi qoidalarini yuzaga keltirib chiqaradi (30 ga yaqin qo`shiqchi trubadur ayollar ham bo`lgan). trubadurlar lirikasining eng gullagan davri - xii asr oxirlariga to`g’ri keladi. shu davrda ijod etgan yirik trubadurlardan biri bernard de ventadorndir (taxminan 1140-1195). u dastlabki she`rlarini o`z sin’orining xotiniga, so`ngra angliya qirolichasi elenoraga bag’ishlagan (uning xizmatida bo`lgan). uning she`rlari nafis va ohangdor. ventadorn she`riyati sevgi ruhi bilan sug’orilgan. u she`rlaridan birida “qalbingda sevgi bo`lmasa bu dunyoda yashashni hojati yo`q” – deydi. xonimga: “men sizni mulkingizman” – deb xitob qiladi. uning qo`shiqlarini boshqa qo`shiqlardan farqi haqida “ chin qalbdan chiqqan poeziyagina mening uchun qimmatlidir. lekin bu faqat haqiqiy sevgi xukmronlik qilgan qalbdagina bo`lishi mumkin. mening …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`rta asrlar va uyg’onish davri adabiyoti. o`rta asrlarda evropa adabiyoti"

1662841058.doc o`rta asrlar va uyg’onish davri adabiyoti. o`rta asrlarda evropa adabiyoti reja: 1. vi – xvii asrlar evropa adabiyotining davrlashtirilishi. 2. ilk o`rta asrlarda qahramonlik eposi. 3. diniy-cherkov adabiyotining g’oyaviy yo`nalishi. 4. ritsar-kurtuaz adabiyoti va uning janrlari. 5. uyg’onish davri evropa adabiyotining ahamiyati. mil.iy v asrda qullar va kolonlarning qo`zg’olonlari hamda ularga xayrixoh bo`lgan varvarlarning rimga bosqini natijasida rim imperiyasi qulab, quldorlik tuzumi emiriladi. uning o`rniga yangi ijtimoiy-iqtisodiy formatsiya – feodalizm vujudga keladi. u iv – v asrlarda tarkib topa boshlab, xi – xv asrlarda yuqori bosqichga ko`tariladi va xvi – xvii asrlarda inqirozga yuz tutib, emirila boshlaydi. shu tariqa yerga xususiy mulkchilikka asoslangan feodal...

Формат DOC, 64,5 КБ. Чтобы скачать "o`rta asrlar va uyg’onish davri adabiyoti. o`rta asrlarda evropa adabiyoti", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`rta asrlar va uyg’onish davri… DOC Бесплатная загрузка Telegram